Ας είμαστε ρεαλιστές: Ο Ομπάμα θα πήγαινε, αν είχε εκλεγεί η Κλίντον και αναβαθμιζόταν το σύνολο των εκπροσωπήσεων των άλλων κρατών. Τώρα που δεν πήγε, υποβαθμίζεται σε τριτοκλασάτους, πλην της Ισπανίας που εκπροσωπείται από τον πρώην βασιλιά. Ο δικός μας πήγε για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης, ώστε να διαθέσει θέαμα, αφού δεν μπορεί να διαθέσει άρτο. Όλα αυτά δεν αρκούν ούτε πρέπει να οδηγούν στην υποτίμηση της προσωπικότητας του Κάστρο που κατάφερε να μετατρέψει το νησί του από ένα απέραντο πορνείο σε χώρα με υποδειγματική παιδεία και υγεία, ναι και φτώχεια, λόγω του εμπάργκο των ΗΠΑ. Αυταρχικός ήταν, όχι περισσότερο από τον Πινοσέτ ή τους δικτατορίσκους των άλλων γειτονικών νησιών, το αντίθετο. Είχε πολιτικούς κρατούμενους αλλά δεν πετούσε αντιφρονούντες από ελικόπτερα στον ωκεανό (όπως ο Βιτέλα στην Αργεντινή και ο Πινοσέτ στη Χιλή). Ήταν ηγέτης που είχε την υποστήριξη του κόσμου και ζούσε πραγματικά ασκητικά. Το κακό είναι ότι την εικόνα και τη σοφία του εκμεταλλεύονται διάφοροι, από τον δικό μας επαναστάτη χωρίς επανάσταση έως το παιδί που κυβερνάει τη Β. Κορέα και από το πολύ φαΐ δεν μπορεί να περπατήσει.