Πιότρ Κροπότκιν: Ο αναρχικός πρίγκιπας της Ρωσίας

Πιότρ Κροπότκιν: Ο αναρχικός πρίγκιπας της Ρωσίας Facebook Twitter
Για σχεδόν 100 χρόνια, το μόνο άτομο που θα υπερασπιζόταν με τόσο πάθος τη μελέτη της εξέλιξης της συνεργασίας τόσο στα ζώα όσο και στους ανθρώπους, την οποία ονόμασε «αμοιβαία βοήθεια», ήταν ο Πιοτρ Κροπότκιν.
0

Η Καταγωγή των Ειδών του Δαρβίνου έχει προκαλέσει μεγάλες διαμάχες. Η μεγαλύτερη από αυτές ήταν φυσικά της επιστήμης με τη θρησκεία. Ωστόσο και μέσα στους επιστημονικούς κόλπους θα υπήρχαν διαφωνίες. Ένα από τα πιο φλέγοντα θέματα ήταν αν η φύση ευνοούσε συνεργασίες ή ανταγωνιστικές συμπεριφορές, μια μάχη που μαίνεται ακόμα και σήμερα. Για σχεδόν 100 χρόνια, το μόνο άτομο που θα υπερασπιζόταν με τόσο πάθος τη μελέτη της εξέλιξης της συνεργασίας ήταν ο Πιοτρ Κροπότκιν.

Ο Πιότρ Κροπότκιν ταξίδεψε στον κόσμο μιλώντας για την εξέλιξη της συνεργασίας τόσο στα ζώα όσο και στους ανθρώπους και την οποία ονόμασε «αμοιβαία βοήθεια». Φυλακίστηκε και εκδιώχθηκε από πολλές -αξιοσέβαστες χώρες της εποχής. Ο Lee Alan Dugatkin, συγγραφέας του «The Prince of Evolution: Peter Kropotkin's Adventures in Science and Politics», εξηγεί ότι ο Κροπότκιν δεν ήταν μόνο πρόσωπο της επιστήμης και της συνεργασίας, ήταν και το πρόσωπο του αναρχικού κινήματος. Για τον στοχαστή Πιοτρ, η συνεργασία ήταν η κυρίαρχη εξελικτική κινητήρια δύναμη κάθε κοινωνικής ζωής, από τα μικρόβια ως τον άνθρωπο.

Oι κολεκτιβιστές πέφτουν σε ένα διπλό σφάλμα στα σχέδιά τους για την αναδόμηση της κοινωνίας. Ενώ κάνουν λόγο για την κατάργηση του καπιταλιστικού συστήματος σκοπεύουν απ την άλλη να διατηρήσουν δύο θεσμούς που αποτελούν καθαυτή τη βάση του συστήματος αυτού και οι οποίοι είναι η Κυβέρνηση των Αντιπροσώπων και το Μισθολογικό Σύστημα.

Ο Κροπότκιν ήταν Ρώσος πρίγκιπας. Ο δάσκαλός του, Poulain του δίδαξε τη γαλλική επανάσταση και έβαλε λαθραία τις αναρχικές ιδέες στο βασιλικής καταγωγής νοικοκυριό Κροπότκιν. Το 1854 όταν ήταν μόλις 12, ο Κροπότκιν θα αποποιηθεί τον τίτλο του, ωστόσο θα παραμείνει ένα παιδί με πολλά προνόμια. Μια συνάντηση άλλωστε που είχε με τον τσάρο Νικόλαο Ι σε ένα βασιλικό χορό, θα τον βοηθήσει χρόνια αργότερα να καταλήξει στην επίλεκτη στρατιωτική σχολή, το Σώμα των πριγκίπων.

Ο πατέρας του Κροπότκιν ήταν ιδιαίτερα αισιόδοξος για τις προοπτικές του γιου του σε αυτή την ελίτ που θα προετοίμαζε τους νέους ηγέτες της Ρωσίας. Ο Πιοτρ όμως, δεν συμμεριζόταν τη χαρά του. «Η μία μέρα μετά την άλλη περνάνε», είχε γράψει στον αγαπημένο του αδελφό Σάσα, «αυτές είναι οι καλύτερες μέρες της ζωής και δεν μπορούμε να τις χαρούμε, απλά φυτοζωούμε, δεν ζούμε». Παρά το ατίθασο πνεύμα του, έγινε γρήγορα επικεφαλής στο Σώμα και ήρθε πολύ κοντά στον Τσάρο Αλέξανδρο ΙΙ (ο οποίος είχε διαδεχθεί τον Νικόλαο τον Ι).

Όταν δεν κάλυπτε τις ανάγκες του τσάρου και δεν λάμβανε αποφάσεις για το Σώμα των πριγκίπων, ο Πιοτρ περνούσε το χρόνο του κάνοντας αυτό που αγαπούσε περισσότερο: να θαυμάζει και να εκτιμά την ομορφιά της φύσης, να διαβάζει σχετικά με την έκρηξη του αναρχικού κινήματος στη Ρωσία και να μελετά ριζοσπαστικές νέες ιδέες σχετικά με την εξέλιξη από έναν Άγγλο με το όνομα Charles Darwin.

Πιότρ Κροπότκιν: Ο αναρχικός πρίγκιπας της Ρωσίας Facebook Twitter
Το 1854, στην ηλικία των 12, ο Κροπότκιν θα αποποιηθεί τον τίτλο του, ωστόσο θα παραμείνει ένα παιδί με πολλά προνόμια

Ένα από τα προνόμια του να είναι ο κορυφαίος φοιτητής στο Σώμα των πριγκίπων, ήταν ότι όταν ολοκλήρωσε τις σπουδές του το 1862, είχε την επιλογή να εργαστεί σε οποιαδήποτε κυβέρνηση επιθυμούσε. Προς έκπληξη των φίλων του και αμηχανία του πατέρα του, ζήτησε να βρεθεί στην κυβέρνηση μιας περιοχής της Σιβηρίας που είχε προσαρτηθεί τότε, δίπλα στον ποταμό Αμούρ.

Η περίεργη επιλογή τράβηξε την προσοχή του τσάρου Αλέξανδρου Β', ο οποίος τον ρώτησε: «Θέλετε να πάτε στη Σιβηρία; Δεν φοβάστε να βρεθείτε τόσο μακριά;». «Όχι», απάντησε ο Πιοτρ, «θέλω να εργαστώ». «Τότε λοιπόν να πάτε» απάντησε ο τσάρος. «Είστε χρήσιμος παντού». Και έτσι, στις 27 του Ιουλίου του 1862, ο Κροπότκιν πήγε στη Σιβηρία.

Οι περιπέτειες του Πιοτρ Κροπότκιν τα πέντε χρόνια που παρέμεινε στη Σιβηρία, θα μπορούσαν να είναι σενάρια ταινιών. Είχε διασχίσει σχεδόν 50.000 μίλια με έλκηθρο στην παγωμένη περιοχή, φορώντας γούνες και σκεπασμένος με κουβέρτες στους -40 και -60 βαθμούς. Η δουλειά του ήταν να επιθεωρεί τις φυλακές της Σιβηρίας, οι οποίες δεν φιλοξενούσαν μόνο εγκληματίες, αλλά και αντικαθεστωτικούς που είχαν εξεγερθεί. Το έκανε ευσυνείδητα, αλλά με μεγάλη αηδία. Τα σύνορα της Σιβηρίας έγραψε, θα πρέπει να έχουν μια πινακίδα όπως αυτή από Κόλαση του Δάντη: «Όσοι έρχεστε εδώ, εγκαταλείψτε κάθε ελπίδα».

Το υπόλοιπο της ζωής του το αφιέρωσε στο να μάθει περισσότερα για την φιλοσοφία της αναρχίας (συχνά, από τους αναρχικούς ηγέτες που είχαν εξοριστεί στη Σιβηρία) και το σημαντικότερο, μελετώντας την φυσική ιστορία των ζώων και των ανθρώπων εκεί.

Πιότρ Κροπότκιν: Ο αναρχικός πρίγκιπας της Ρωσίας Facebook Twitter
Οι περιπέτειες του Κροπότκιν τα πέντε χρόνια που παρέμεινε στη Σιβηρία θα μπορούσαν να είναι σενάρια ταινιών

Ο Κροπότκιν περίμενε με αγωνία να δει ένα σκυλί να κατασπαράζει άλλο σκυλί, σύμφωνα με τη δαρβινική θεωρία του ανταγωνισμού. Τελικά δεν τα κατάφερε «Εγώ πάντως δεν κατάφερα να δω ανταγωνισμό μεταξύ ζώων που ανήκουν στο ίδιο είδος. Και έψαξα αρκετά», έγραψε ο Κροπότκιν. Αντ 'αυτού είδε αλληλοβοήθεια παντού, «είδα αμοιβαία βοήθεια και αμοιβαία υποστήριξη, σε βαθμό που με έκανε να υποψιάζομαι ότι είναι το χαρακτηριστικό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία για τη διατήρηση της ζωής. Τη διατήρηση του κάθε είδους και την περαιτέρω εξέλιξή του» και δεν ήταν μόνο σε ζώα.

Οι αγρότες στα χωριά που επισκέφτηκε βοηθούσαν συνεχώς ο ένας τον άλλον στον αγώνα τους ενάντια στο αφιλόξενο περιβάλλον της Σιβηρίας. Ο ίδιος συσχέτισε μάλιστα τον βαθμό της αλληλοβοήθειας που είδε σε ένα χωριό αγροτών και την απόσταση του εν λόγω χωριού από το κέντρο λήψης αποφάσεων της κυβέρνησης (όσο μεγαλύτερη η απόσταση, τόσο μεγαλύτερη η αλληλοβοήθεια). Ήταν ακριβώς αυτό που πρότειναν οι αναρχικοί. «Έχασα στη Σιβηρία» έγραψε, «ήμουν έτοιμος να γίνω αναρχικός».

Έδωσε διαλέξεις σε τόπους που δεν είχε απαγορευτεί η είσοδός του και έκανε δύο μεγάλες περιοδείες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Αμερική θα είχε επιστρέψει και για τρίτη, αλλά όταν ο Πρόεδρος McKinley δολοφονήθηκε, οι αναρχικοί ήταν ανεπιθύμητοι. Μάλιστα υπήρξαν φήμες ότι ο Κροπότκιν συνδέονταν κατά κάποιο τρόπο με τη δολοφονία.

Ήταν έτοιμος να αμφισβητήσει τη θεωρία ότι η φυσική εξέλιξη οδηγούσε μόνο στον ανταγωνισμό. Παρέμενε δαρβινιστής, αλλά σκεφτόταν έντονα ότι ακόμη και σε τέτοια κλίματα, όπως της Σιβηρίας, η εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει στην αλληλοβοήθεια και όχι μόνο στον ανταγωνισμό. Οι εκκολαπτόμενες ιδέες του για την αναρχία και η βιολογική εξέλιξη είχαν αρχίσει να συγχωνεύονται σε μία μεγάλη ιδέα.

Μετά από πέντε χρόνια στη Σιβηρία, ο Κροπότκιν μετακινήθηκε για να σπουδάσει στο Πανεπιστήμιο της Αγίας Πετρούπολης, όπου υποτίθεται ότι θα ασχολούνταν με τα μαθηματικά, στην πραγματικότητα όμως ο ίδιος μελετούσε πώς θα γινόταν ένας σπουδαίος αναρχικός. Ήταν αρκετά καλός σε αυτό, τόσο που όταν ο τσάρος αντιλήφθηκε τι συμβαίνει, διέταξε να τον συλλάβουν και να τον ρίξουν στη φυλακή της Αγίας Πετρούπολης. Αφού υπέφερε αρκετές κακουχίες, τελικά ο Πιοτρ δραπέτευσε. Μήνες προετοιμασίας, κατάσκοποι μέσα κι έξω από τη φυλακή και ένα καλά μελετημένο σχέδιο τον έφεραν έξω από τα κάγκελα.

Πιότρ Κροπότκιν: Ο αναρχικός πρίγκιπας της Ρωσίας Facebook Twitter
Ο Κροπότκιν με τη σύζυγό του Sophia Grigorievna

Λίγο μετά, ο Κροπότκιν διέφυγε στην Αγγλία. Προκάλεσε τους οπαδούς του Δαρβίνου, κυρίως τον Τόμας Χάξλεϊ, θέλοντας να καταρρίψει τους ισχυρισμούς τους ότι η φυσική επιλογή οδηγούσε σχεδόν πάντα στον ανταγωνισμό. Ναι, ο Κροπότκιν παραδέχθηκε ότι μερικές φορές αυτό συμβαίνει, ιδίως σε τροπικές περιοχές, αλλά η αλληλοβοήθεια ήταν πιο κοινό και συνηθισμένο γεγονός.

Ο Πιοτρ Κροπότκιν δημοσίευσε μια σειρά βιβλίων και συγγραμμάτων «The Conquest of Bread» (Η κατάκτηση του ψωμιού), «Mutual Aid» (Αλληλοβοήθεια), «Memoirs of a Revolutionist» (Αναμνήσεις ενός επαναστάτη), «Fields, Factories and Workshops» (Αγροί, εργοστάσια, εργαστήρια) και άλλα. Έδωσε διαλέξεις σε όλη την Ευρώπη, σε τόπους που δεν είχε απαγορευτεί η είσοδός του ή σε άλλες από τις οποίες δεν είχε εκδιωχθεί και έκανε δύο μεγάλες περιοδείες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Αμερική θα είχε επιστρέψει και για τρίτη, αλλά όταν ο Πρόεδρος McKinley δολοφονήθηκε, οι αναρχικοί ήταν ανεπιθύμητοι. Μάλιστα υπήρξαν φήμες ότι ο Κροπότκιν συνδέονταν κατά κάποιο τρόπο με τη δολοφονία.

 

Στη θεωρία του αναρχο-κομουνισμού, σύμφωνα με την οποία η ατομική ιδιοκτησία και τα άνισα εισοδήματα θα υποκατασταθούν από την ελεύθερη διάθεση των αγαθών και υπηρεσιών, ο Πιοτρ Κροπότκιν έκανε ένα τεράστιο άλμα για την εξέλιξη της αναρχικής οικονομικής σκέψης. Υποκατέστησε την αρχή της αμοιβής της εργασίας με την αρχή της κάλυψης των αναγκών. Κάθε άτομο θα έκρινε τις δικές του ανάγκες και θα λάμβανε από τις κοινές αποθήκες οτιδήποτε έκρινε ότι του ήταν αναγκαίο.

Ο Κροπότκιν οραματιζόταν μία κοινωνία, στην οποία οι άνθρωποι θα εκτελούσαν τόσο χειρωνακτική, όσο και διανοητική εργασία. Τα μέλη κάθε συνεργατικής κοινότητας θα εργάζονταν από το 20ό μέχρι το 40ό έτος. Τέσσερις ή πέντε ώρες ημερησίως θα αρκούσαν για μια άνετη ζωή και η κατανομή της εργασίας θα παρείχε την ευκαιρία για ποικιλία ευχάριστων απασχολήσεων.

Πιότρ Κροπότκιν: Ο αναρχικός πρίγκιπας της Ρωσίας Facebook Twitter
Έδωσε διαλέξεις σε όλη την Ευρώπη, σε τόπους που δεν είχε απαγορευτεί η είσοδός του ή σε άλλες από τις οποίες δεν είχε εκδιωχθεί και έκανε δύο μεγάλες περιοδείες στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Oι κολεκτιβιστές πέφτουν σε ένα διπλό σφάλμα στα σχέδιά τους για την αναδόμηση της κοινωνίας. Ενώ κάνουν λόγο για την κατάργηση του καπιταλιστικού συστήματος σκοπεύουν απ την άλλη να διατηρήσουν δύο θεσμούς που αποτελούν καθαυτή τη βάση του συστήματος αυτού και οι οποίοι είναι η Κυβέρνηση των Αντιπροσώπων και το Μισθολογικό Σύστημα».

Ο Πιοτρ Αλεξέγεβιτς Κροπότκιν πέθανε από πνευμονία στις 8 Φεβρουαρίου 1921, στην πόλη Ντιμιτρόφ της Ρωσίας. Την κηδεία του που έγινε στη Μόσχα με άδεια του Λένιν, παρακολούθησαν χιλιάδες κόσμου. Αυτή ήταν και η τελευταία φορά επί Σοβιετικής Ένωσης που παρέλασε η μαύρη σημαία του αναρχισμού στη ρωσική πρωτεύουσα.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο LIFO.gr από την Ανδρονίκη Κολοβού το 2014.

Αρχαιολογία & Ιστορία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Γιατί ήταν γαλάζιοι οι πίθηκοι στις τοιχογραφίες της Σαντορίνης;

Ιστορία μιας πόλης / Γιατί ήταν γαλάζιοι οι πίθηκοι στις τοιχογραφίες της Σαντορίνης;

Ποια τα νοήματα πίσω από τις ζωγραφισμένες μορφές και τα ζωντανά χρώματα των θηραϊκών τοιχογραφιών; Πώς συνδέονται με τον μινωικό πολιτισμό και τι μας αποκαλύπτουν για τον αρχαίο κόσμο; Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον Ανδρέα Βλαχόπουλο.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Τάσος Σακελλαρόπουλος: «Ο στρατός και ο θρόνος ήταν οι ρίζες του κακού της Δικτατορίας»

Άκου την επιστήμη / Τάσος Σακελλαρόπουλος: «Ο στρατός και ο θρόνος ήταν οι ρίζες του κακού της Δικτατορίας»

Η εποχή μας και τα «φαντάσματα» του Μεσοπολέμου. Ο ιστορικός και υπεύθυνος των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη, Τάσος Σακελλαρόπουλος μιλά στον Γιάννη Πανταζόπουλο.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μια έκρηξη στο ηφαίστειο της Σαντορίνης πριν από έναν αιώνα

Αρχαιολογία & Ιστορία / «Εγώ κουνιέμαι από τη θέση μου, η Σαντορίνη μόνον να μην κουνηθεί!»

Τον Αύγουστο του 1925 στα γραφεία των αθηναϊκών εφημερίδων καταφθάνουν τηλεγραφήματα που ανακοινώνουν έκρηξη στο ηφαίστειο της Σαντορίνης και περιγράφουν την αναστάτωση των κατοίκων του νησιού. Η ομάδα των dirty ’30s & late ’20s φέρνει στο σήμερα κάποια από τα ρεπορτάζ της εποχής.
DIRTY ‘30S & LATE ‘20S
Κωστής Τσικλητήρας

Σαν σήμερα / Κωστής Τσικλητήρας: Αυτή είναι η ζωή του κορυφαίου Ολυμπιονίκη

Σαν σήμερα, στις 10 Φεβρουαρίου 1913, πεθαίνει στην Αθήνα από «κεραυνοβόλο μηνιγγίτιδα» ο κορυφαίος, μαζί με τον Πύρρο Δήμα, Έλληνας Ολυμπιονίκης Κωστής Τσικλητήρας, κάτοχος τεσσάρων ολυμπιακών μεταλλίων.
ΚΟΡΙΝΑ ΦΑΡΜΑΚΟΡΗ
Ακρωτήρι: Μια κοσμοπολίτικη, προϊστορική πόλη στην Σαντορίνη

Ιστορία μιας πόλης / Ακρωτήρι: Μια κοσμοπολίτικη, προϊστορική πόλη στην Σαντορίνη

Οι θηραϊκές τοιχογραφίες που ανακαλύφθηκαν στον προϊστορικό οικισμό του Ακρωτηρίου στη Σαντορίνη αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς θησαυρούς του Αιγαίου. Τι μαρτυρούν για την κοινωνία, τον πολιτισμό, την καθημερινή ζωή στην περιοχή; Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον Ανδρέα Βλαχόπουλο.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Το «φαρμακείο» της οικογένειας Χωματιανού και η ιατρική στην Αθήνα του 19ου αι

Ιστορία μιας πόλης / Το «φαρμακείο» της οικογένειας Χωματιανού και η ιατρική στην Αθήνα του 19ου αιώνα

Μια αθηναϊκή οικογένεια με ρίζες στο Βυζάντιο, η οποία άφησε το αποτύπωμά της στην υλική και άυλη κληρονομιά της πόλης μας κι ένα αντικείμενο του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, το οποίο μας «μιλά» για την οικογένεια αλλά και την ιατρική κατά το 19ο αιώνα. Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Γιώργο Νικολάου για το φαρμακείο της οικογένειας Χωματιανού.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
10 άγνωστες αθηναϊκές ιστορίες

Αρχαιολογία & Ιστορία / 10 άγνωστες αθηναϊκές ιστορίες

Tι γινόταν τον Μεσαίωνα στην Αθήνα; Υπήρχε ζωή στα χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας; Ποια είναι η σκληρή αλήθεια για αυτό που αποκαλούμε «Αθηναϊκή Δημοκρατία» και τι ήταν τελικά οι Δεσμώτες του Φαλήρου; Ακούμε σήμερα 10 άγνωστες ή παραγνωρισμένες πτυχές από το μακροχρόνιο παρελθόν της πόλης μας που συνέλεξε η Αγιάτη Μπενάρδου για τη σειρά podcast της LiFO «Ιστορία μιας πόλης».
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
«Αισθάνομαι όπως την πρώτη φορά που θα έβγαινα ραντεβού»: Η Τασούλα Βερβενιώτη για την 4η Γιορτή Προφορικής Ιστορίας 

Αρχαιολογία & Ιστορία / «Οι κοινωνικές ομάδες παίζουν καθοριστικό ρόλο στη γραφή της Ιστορίας»

Η ιστορικός και συγγραφέας Τασούλα Βερβενιώτη μοιράζεται τη γνώση της με ανθρώπους που θέλουν να συλλέξουν τις άγραφες ή αποσιωπημένες πτυχές της ιστορίας και για τρεις ημέρες θα κατευθύνει τη μεγάλη συνάντηση των Ομάδων Προφορικής Ιστορίας στην Τεχνόπολη.
ΛΑΣΚΑΡΙΝΑ ΛΙΑΚΑΚΟΥ
Η πρώτη δοκιμαστική πτήση Αθήνα – Θεσσαλονίκη έγινε τον Μάιο του 1931 και δυο αστυνομικοί ρεπόρτερ μοιράστηκαν τις εντυπώσεις τους

Αρχαιολογία & Ιστορία / «Η ατμόσφαιρα έχει λιγότερες λακκούβες από τας Αθήνας»

Η πρώτη δοκιμαστική πτήση Αθήνα–Θεσσαλονίκη έγινε το 1931 και δύο αστυνομικοί ρεπόρτερ της εποχής μοιράστηκαν τις εντυπώσεις τους. Η ομάδα των dirty '30s «αναπαλαιώνει» και διασώζει τις μαρτυρίες τους για λογαριασμό της LiFO.
DIRTY ‘30S & LATE ‘20S
Μια μοναδική φωνή από το Βυζάντιο στον ναό των Αγίων Θεοδώρων

Ιστορία μιας πόλης / Μια μοναδική φωνή από το Βυζάντιο στον ναό των Αγίων Θεοδώρων

Ένας βυζαντινός ναός στο κέντρο της πόλης και μια φωνή που έρχεται από 1000 χρόνια πριν. Τι μάς διηγείται το σύντομο βυζαντινό ποίημα που βρίσκεται στη μαρμάρινη επιγραφή, πάνω από την είσοδο του ναού της πλατείας Κλαυθμώνος; Ο Γιώργος Πάλλης εξηγεί στην Αγιάτη Μπενάρδου.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Κωνσταντίνος Κονοφάγος 

Γεννήθηκε Σαν Σήμερα / Κωνσταντίνος Κονοφάγος: Ο μεταλλουργός που έσωσε το Λαύριο από την πείνα

Το 1942 ο Κωνσταντίνος Κονοφάγος ηγείται μιας μυστικής αποστολής, μετατρέποντας σωρούς «χωρίς αξία» σε άργυρο. Μέσα σε συνθήκες Κατοχής και πείνας, το θάρρος και η επινοητικότητά του εξασφαλίζουν τροφή για εκατοντάδες κατοίκους του Λαυρίου.
ΚΟΡΙΝΑ ΦΑΡΜΑΚΟΡΗ
Ένα γλέντι στην Αθήνα και το κρασοπότηρο του Περικλή

Ιστορία μιας πόλης / Ένα γλέντι στην Αθήνα και το κρασοπότηρο του Περικλή

Τι μπορεί να διαβάσει κανείς πάνω στον σκύφο του Περικλέους; Και γιατί θεωρείται ένα αυθεντικό στοιχείο μιας ιδιωτικής στιγμής; Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον αρχαιολόγο Άγγελο Ματθαίου.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Μια χριστουγεννιάτικη ιστορία από το 1926 κλεισμένη σε βρεφοδόχο

Αρχαιολογία & Ιστορία / Μια χριστουγεννιάτικη ιστορία από το 1926 κλεισμένη σε βρεφοδόχο

Η ερευνητική ομάδα «dirty ‘30s & late ‘20s» διασώζει μια δημοσιογραφική έρευνα για τα έκθετα βρέφη στο Δημοτικό Βρεφοκομείο Αθηνών, φέρνοντάς τη στο σήμερα και αναδημοσιεύοντάς τη, σχεδόν έναν αιώνα μετά, στη LiFO.
DIRTY ‘30S & LATE ‘20S
Η καθημερινή ζωή στην Αθήνα μέσα από τις αρχαίες επιγραφές

Ιστορία μιας πόλης / Η καθημερινή ζωή στην Αθήνα μέσα από τις αρχαίες επιγραφές

Τι μαθαίνουμε από τις ιδιωτικές και τι από τις δημόσιες επιγραφές των Αθηναίων; Πώς αποτύπωναν τον δημόσιο και πολιτικό βίο; Τι μας αποκαλύπτουν για την προσωπική ζωή των κατοίκων της πόλης; Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον αρχαιολόγο Άγγελο Ματθαίου.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Η μυθιστορηματική ιστορία της οικογένειας Ζιλιερόν που συνδέθηκε με την ελληνική αρχαιολογία όσο καμία

Ηχητικά Άρθρα / Η μυθιστορηματική ιστορία της οικογένειας Ζιλιερόν που συνδέθηκε με την ελληνική αρχαιολογία όσο καμία

Ποιοι ήταν οι Ζιλιερόν και πώς βρέθηκαν στην Ελλάδα; Γιατί υπήρξε καθοριστική η σχέση του Ε. Ζιλιερόν με τον Ε. Σλήμαν; Πώς κλήθηκε να συνεργαστεί με τον Άθρουρ στις ανασκαφές της Κνωσού; Ποια είναι η συνδρομή των καλλιτεχνών Ζιλιερόν στην ελληνική αρχαιολογία; Και τι ακριβώς είναι το «αρχείο Ζιλιερόν»;
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ