Η σπουδαία συλλογή εικόνων ενός αρχαιολόγου της Ρώμης του 19ου αιώνα, δωρεάν online Facebook Twitter

Η σπουδαία συλλογή εικόνων ενός αρχαιολόγου της Ρώμης του 19ου αιώνα, δωρεάν online

2

Όταν στις ανασκαφές στον Κυρινάλιο Λόφο στη Ρώμη το 1885 αποκαλύφθηκε ένα από τα πιο θαυμαστά ελληνικά αγάλματα της ελληνιστικής περιόδου, ένας μπρούτζινος πυγμάχος που αναπαύεται, ο αρχαιολόγος Ροδόλφο Λαντσιάνι παρών κατά την εκταφή αυτού του σπάνιου αντικειμένου εντυπωσιάστηκε τόσο πολύ που το απαθανάτησε με τη φωτογραφική του μηχανή. Η εικόνα που αποτύπωσε, η φιγούρα ενός άντρα σκαρφαλωμένη επάνω σε ένα ανάχωμα, είναι όσο καθηλωτική όσο και το ίδιο το γλυπτό, σαν ένας ταξιδιώτης του χρόνου να ξεπροβάλλει από τα ερείπια ενός άλλοτε αναγνωρίσιμου κόσμου. Αυτή είναι μόνο μία από τις πάμπολλες φωτογραφίες που τράβηξε ο Λαντσιάνι καθώς το τοπίο της πόλης του άλλαζε και αποτελεί ένα διαμαντάκι του τεράστιου αρχείου του. Μια συγκεντρωμένη εντυπωσιακή απόπειρα να καταγράψει ολόκληρη την αρχαιολογική ιστορία της Ρώμης κατά το τέλος του 19ου αι. Ένα αρχείο 4000 φωτογραφιών που μετά το θάνατο του το 1929 κατέληξε στο Εθνικό Ινστιτούτο Ιστορίας της Τέχνης και της Αρχαιολογίας στη Ρώμη στο Palazzo Venezia και είναι διαθέσιμο για το κοινό συγκεκριμένες ώρες και ημέρες της εβδομάδας αλλά σήμερα είναι πια ψηφιοποιημένο, και ο οποιοσδήποτε έχει δικαίωμα να το δει στη διαδικτυακή βάση δεδομένων που τα τελευταία δύο χρόνια δημιούργησαν μελετητές της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου του Στάντφορντ, του Πανεπιστημίου του Όρεγκον, και του Dartmouth College.

Το διαδίκτυο προσφέρει τη δυνατότητα να ξεφυλλίσει κανείς σε υψηλή ευκρίνεια σχέδια ζωγραφικής, τυπώματα και φωτογραφίες από τον 16ο έως τον 20ο αι. τα οποία παρουσιάζουν τα πάρα πολλά στρώματα της υποδομής της Αιώνιας Πόλης. Από ακουαρέλες ολόκληρων κτιρίων μέχρι αρχιτεκτονικά σχέδια, μέχρι σκίτσα διακοσμητικών στοιχείων που εκτέλεσαν εκατοντάδες καλλιτέχνες και των οποίων η δουλειά αποκαλύπτει τα περίφημα οικοδομήματα της Ρώμης σε διαφορετικές φάσεις όπως και δομές που χάθηκαν μέσα στο χρόνο.

Η σπουδαία συλλογή εικόνων ενός αρχαιολόγου της Ρώμης του 19ου αιώνα, δωρεάν online Facebook Twitter
Πλατεία στο παλάτι στο Κυρινάλιο

Ο Λαντσιάνι ο οποίος εργαζόταν ως καθηγητής τοπογραφίας και ως γραμματέας στην Αρχαιολογική Υπηρεσία που ιδρύθηκε το 1872 για να επιμεληθεί με προσοχή τις αρχαίες τοποθεσίες της πόλης, είχε μεγάλο πάθος με τη χαρτογράφηση της Ρώμης και την καταγραφή της μετάλλαξης της. Η πιο εντυπωσιακή του εργασία δεν είναι άλλη από την «Forma Urbis Romae» ένας απίστευτα λεπτομερής χάρτης όπου ενέτασσε τους αμέτρητους αρχαιολογικούς χώρους. Όπως δήλωσε ο καθηγητής του Ντάρτμουθ, Νίκολα Καμερλένγκι «Η συλλογή Λαντσιάνι είναι μια εντυπωσιακής σπανιότητας προσωπική συλλογή ενός πιονέρου της αρχαιολογίας της Ρώμης. Συγκεντρώθηκε από κάποιον που χρειαζόταν το υλικό για να προχωρήσει την έρευνα του και που ο στόχο του ήταν να κατανοήσει την ιστορία μιας περιόδου χιλίων ετών. Από αυτή την άποψη είναι πράγματι ανεπανάληπτο καθώς φωτίζει την εσωτερική διεργασία του ακαδημαϊκού και ό, τι έκρινε ουσιαστικό. Συγκεντρώνοντας πλούσιο πληροφοριακό υλικό εικόνων για εκείνον και αντίστοιχα για ακαδημαϊκούς σήμερα.

Το 1870 η Ρώμη έγινε η πρωτεύουσα της ένωσης ενός έθνους, και αυτό σηματοδότησε την απαρχή μιας αναδιαμόρφωσης της υποδομής ολόκληρης της πόλης η οποία διήρκησε δεκαετίες. Όταν ξεκίνησε η ανοικοδόμηση της, ξεκίνησαν και οι αρχαιολογικές ανακαλύψεις, ένα φαινόμενο που διαρκεί μέχρι σήμερα. Ο Λαντσιάνι φωτογράφισε πολλές ανασκαφές σε ολόκληρη την πόλη, από το Πόρτα Ματζιόρε μέχρι το Σταθμό Τέρμινι μέχρι το Πόντε Σαντ΄Άτζελο. Πέρα από τις δικές του εικόνες και τους προσεκτικά σχεδιασμένους χάρτες του, αρχειοθέτησε επίσης υλικό που έλαβε από φίλους, καλλιτέχνες και αρχιτέκτονες. Πολλούς άλλους τους αγόρασε από εμπόρους.

Η σπουδαία συλλογή εικόνων ενός αρχαιολόγου της Ρώμης του 19ου αιώνα, δωρεάν online Facebook Twitter
Η Βασιλική των Κωνσταντίνου (1700)
Η σπουδαία συλλογή εικόνων ενός αρχαιολόγου της Ρώμης του 19ου αιώνα, δωρεάν online Facebook Twitter
Σκαλωσιά για την αποκατάσταση του θόλου της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου του Τζιάκομο Σαντζερμάνο


Ο Καμερλένγκι συμπληρώνει: «Υποψιάζομαι ότι αγόραζε δεμένους τόμους από εκδοτικούς οίκους και μετά έκοβε και επανασύνδεε τις εικόνες στη συλλογή του, κατηγοριοποιώντας τις σε σχέση με τις θεματικές. Ουσιαστικά διέλυσε βιβλία ώστε να ικανοποιήσει την επιθυμία του για τη συγκέντρωση συγκεκριμένων εικόνων, μια πρακτική που είχε ηθικές συνέπειες που φτάνουν μέχρι σήμερα, αν και ήταν αρκετά σύνηθες στην εποχή του.

Η νέα βάση δεδομένων παραμένει πιστή στη μέθοδο κατηγοριοποίησης που προτιμούσε ο Λαντσιάνι, δηλαδή να ξεχωρίζει το υλικό σε σχέση με την τοποθεσία, αλλά υπάρχει η δυνατότητα αν κάποιος έχει συγκεκριμένη εικόνα στη μυαλό του, να την ψάξει. Όπως επίσης μπορεί κανείς να έχει άμεσα αποτελέσματα σε σχέση με το μέσο, τον καλλιτέχνη, την ημερομηνία, το θέμα και τον εκδότη. Κάτι που βοηθάει είναι τα επιμελημένα δοκίμια που διερευνούν ειδικά θέματα όπως οι τρούλοι της Ρώμης, και οι αστικές σκηνές εργασίας και παραγωγής.

Μερικά χρόνια αφότου ο Λουντσιάνι είχε δει τον μπρούτζινο πυγμάχο να αναδύεται μέσα από τη γη, ανέσυρε στη μνήμη του το γεγονός και έγραψε σε ένα βιβλίο: «Ποτέ μου δεν είχα εντυπωσιαστεί τόσο όσο όταν αντίκρισα εκείνο το υπέροχο δείγμα ημιβάρβαρου αθλητή να ξεπετάγεται μέσα από το χώμα σαν να ξυπνούσε μετά από μεγάλη ανάπαυση ύστερα από μια γενναία μάχη». Αυτή η νέα ψηφιακή εκδοχή του αρχείου του, αναβιώνει σήμερα ένα πολύ μεγαλύτερο κομμάτι του χαμένου παρελθόντος της πόλης.

Η σπουδαία συλλογή εικόνων ενός αρχαιολόγου της Ρώμης του 19ου αιώνα, δωρεάν online Facebook Twitter
Μωσαϊκό δαπέδου κοντά στην Πόρτα Σαν Πιέτρο Σάντι Μπάρτολι
Η σπουδαία συλλογή εικόνων ενός αρχαιολόγου της Ρώμης του 19ου αιώνα, δωρεάν online Facebook Twitter
Ανασκαφή κιόνων (1870)
Η σπουδαία συλλογή εικόνων ενός αρχαιολόγου της Ρώμης του 19ου αιώνα, δωρεάν online Facebook Twitter
Το ιερό Minerva Medica
Η σπουδαία συλλογή εικόνων ενός αρχαιολόγου της Ρώμης του 19ου αιώνα, δωρεάν online Facebook Twitter
Απομεινάρια της γέφυρας Συμπλίκιου
Η σπουδαία συλλογή εικόνων ενός αρχαιολόγου της Ρώμης του 19ου αιώνα, δωρεάν online Facebook Twitter
Η μπροστινή όψη της Columbaria Vigna Belardi
Η σπουδαία συλλογή εικόνων ενός αρχαιολόγου της Ρώμης του 19ου αιώνα, δωρεάν online Facebook Twitter
Photograph of the Columbaria of Vigna Belardi
Η σπουδαία συλλογή εικόνων ενός αρχαιολόγου της Ρώμης του 19ου αιώνα, δωρεάν online Facebook Twitter
Ανασκαφή μπρούτζινου πυγμάχου που αναπαύεται (1885)
Αρχαιολογία & Ιστορία
2

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Πώς η τεχνολογία αποκαθιστά το σημαντικότερο έργο της κλασικής ζωγραφικής 23 αιώνες μετά;

Αρχαιολογία & Ιστορία / Πώς η τεχνολογία αποκαθιστά το σημαντικότερο έργο της κλασικής ζωγραφικής 23 αιώνες μετά;

Η αρχαιομετρία, η τεχνητή νοημοσύνη και η καλλιτεχνική δημιουργία συνεργάστηκαν σε μια καινοτόμο μελέτη αποκατάστασης της τοιχογραφίας με το κυνήγι από τον τάφο του Φιλίππου στις Αιγές, ανοίγοντας νέους ορίζοντες στην αναβίωση της αρχαίας τέχνης.
M. HULOT
Δωσίλογοι: Ποιοι και γιατί συνεργάστηκαν με τους κατακτητές;

Ιστορία μιας πόλης / Δωσίλογοι: Ποιοι και γιατί συνεργάστηκαν με τους κατακτητές;

Πώς επιχειρήθηκε η αναθεώρηση της εικόνας των δωσιλόγων τις δεκαετίες που ακολούθησαν μετά την Κατοχή και τα Δεκεμβριανά, και ποια ήταν η επίδραση αυτής της αναθεώρησης στη δημόσια ιστορική μνήμη; Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Μενέλαο Χαραλαμπίδη για ένα θέμα ταμπού που ακόμα απασχολεί τους ιστορικούς αλλά και την κοινωνία.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Από τι πέθαναν δεκάδες χιλιάδες Αθηναίοι το 430 π.Χ.;

Ιστορία μιας πόλης / Από τι πέθαναν δεκάδες χιλιάδες Αθηναίοι το 430 π.Χ.;

Ο Θουκυδίδης ισχυρίζεται ότι ήταν μια ασθένεια εισαγόμενη, η οποία ξεκίνησε από την Αιθιοπία και προτού φθάσει στην Αθήνα, εξαπλώθηκε στην Αίγυπτο και την Περσική αυτοκρατορία. H Αγιάτη Μπενάρδου μιλά με τον Στέφανο Παρασκευαΐδη για τον λοιμό των Αθηνών με την πρωτοφανή θνησιμότητα, καθώς υπολογίζεται ότι χάθηκε το 1/3 του πληθυσμού της πόλης.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Επίσκεψη στον αρχέγονο κόσμο της Σαμοθράκης με σύμμαχο την τεχνολογία

Αρχαιολογία & Ιστορία / Σαμοθράκη: Βλέπουμε την ιστορία του νησιού ξανά με σύμμαχο την τεχνολογία

Η Σαμοθράκη του Νίκης, του Ομήρου, των Καβείρων, των φιλοσόφων, των χαρτογράφων της Αναγέννησης, των αρχαιολόγων, των αρχιτεκτόνων και των φωτογράφων του 20ού αιώνα αλλά και των σύγχρονων μοντελιστών σε μια εμπεριστατωμένη έκθεση της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
ΑΣΚΤ: Η σχολή που «γέννησε» τους μεγαλύτερους Έλληνες καλλιτέχνες

Ιστορία μιας πόλης / ΑΣΚΤ: Εδώ γεννήθηκαν οι μεγαλύτεροι Έλληνες καλλιτέχνες

H Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών υπήρξε θεμέλιος λίθος για την ελληνική τέχνη, με σημαντικούς δασκάλους όπως ο Παρθένης και ο Μόραλης να συμβάλλουν στην ανάπτυξή της. Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με την ιστορικό τέχνης Χριστίνα Δημακοπούλου για την καθοριστική τους επιρροή.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Πώς βρέθηκαν οι πρόσφυγες από τη Μ. Ασία στη Νέα Μάκρη;

Ιστορία μιας πόλης / Νέα Μάκρη: Ο προσφυγικός συνοικισμός που εξελίχθηκε σε λουτρόπολη

Από τις ιωνικές κωμοπόλεις Μάκρη και Λιβίσι, στα παράλια της Λυκίας στη νοτιοδυτική Μικρά Ασία, οι πρόσφυγες από αυτές τις περιοχές εγκαταστάθηκαν στη βορειοανατολική Αττική, ιδρύοντας τη Νέα Μάκρη, το 1924. Η Ευαγγελία Αχλάδη μιλά στην Αγιάτη Μπενάρδου για τη νεότερη και τη σύγχρονη ιστορία της περιοχής.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Στο φθισιατρείο «Σωτηρία» το 1927: Μια κάθοδος στην αληθινή κόλαση των μελλοθάνατων

Αρχαιολογία & Ιστορία / Φθισιατρείο «Σωτηρία», 1927: Μια κάθοδος στην αληθινή κόλαση των μελλοθανάτων

Έπειτα από επιστολές και καταγγελίες, τον Ιούλιο του 1927, ένας ρεπόρτερ της εφημερίδας «Εσπερινή» επισκέπτεται το φθισιατρείο για να καταγράψει τις συνθήκες ζωής των ασθενών. Η ομάδα των dirty ’30s & late ’20s «αναπαλαιώνει» και διασώζει τη μαρτυρία του για λογαριασμό της LiFO.
DIRTY ‘30S & LATE ‘20S
Γιατί ήταν γαλάζιοι οι πίθηκοι στις τοιχογραφίες της Σαντορίνης;

Ιστορία μιας πόλης / Γιατί ήταν γαλάζιοι οι πίθηκοι στις τοιχογραφίες της Σαντορίνης;

Ποια τα νοήματα πίσω από τις ζωγραφισμένες μορφές και τα ζωντανά χρώματα των θηραϊκών τοιχογραφιών; Πώς συνδέονται με τον μινωικό πολιτισμό και τι μας αποκαλύπτουν για τον αρχαίο κόσμο; Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον Ανδρέα Βλαχόπουλο.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Τάσος Σακελλαρόπουλος: «Ο στρατός και ο θρόνος ήταν οι ρίζες του κακού της Δικτατορίας»

Άκου την επιστήμη / Τάσος Σακελλαρόπουλος: «Ο στρατός και ο θρόνος ήταν οι ρίζες του κακού της Δικτατορίας»

Η εποχή μας και τα «φαντάσματα» του Μεσοπολέμου. Ο ιστορικός και υπεύθυνος των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη, Τάσος Σακελλαρόπουλος μιλά στον Γιάννη Πανταζόπουλο.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μια έκρηξη στο ηφαίστειο της Σαντορίνης πριν από έναν αιώνα

Αρχαιολογία & Ιστορία / «Εγώ κουνιέμαι από τη θέση μου, η Σαντορίνη μόνον να μην κουνηθεί!»

Τον Αύγουστο του 1925 στα γραφεία των αθηναϊκών εφημερίδων καταφθάνουν τηλεγραφήματα που ανακοινώνουν έκρηξη στο ηφαίστειο της Σαντορίνης και περιγράφουν την αναστάτωση των κατοίκων του νησιού. Η ομάδα των dirty ’30s & late ’20s φέρνει στο σήμερα κάποια από τα ρεπορτάζ της εποχής.
DIRTY ‘30S & LATE ‘20S
Κωστής Τσικλητήρας

Σαν σήμερα / Κωστής Τσικλητήρας: Αυτή είναι η ζωή του κορυφαίου Ολυμπιονίκη

Σαν σήμερα, στις 10 Φεβρουαρίου 1913, πεθαίνει στην Αθήνα από «κεραυνοβόλο μηνιγγίτιδα» ο κορυφαίος, μαζί με τον Πύρρο Δήμα, Έλληνας Ολυμπιονίκης Κωστής Τσικλητήρας, κάτοχος τεσσάρων ολυμπιακών μεταλλίων.
ΚΟΡΙΝΑ ΦΑΡΜΑΚΟΡΗ
Ακρωτήρι: Μια κοσμοπολίτικη, προϊστορική πόλη στην Σαντορίνη

Ιστορία μιας πόλης / Ακρωτήρι: Η πόλη που θάφτηκε κάτω από τις στάχτες του ηφαιστείου

Οι θηραϊκές τοιχογραφίες που ανακαλύφθηκαν στον προϊστορικό οικισμό του Ακρωτηρίου στη Σαντορίνη αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς θησαυρούς του Αιγαίου. Τι μαρτυρούν για την κοινωνία, τον πολιτισμό, την καθημερινή ζωή στην περιοχή; Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον Ανδρέα Βλαχόπουλο.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Το «φαρμακείο» της οικογένειας Χωματιανού και η ιατρική στην Αθήνα του 19ου αι

Ιστορία μιας πόλης / Το «φαρμακείο» της οικογένειας Χωματιανού και η ιατρική στην Αθήνα του 19ου αιώνα

Μια αθηναϊκή οικογένεια με ρίζες στο Βυζάντιο, η οποία άφησε το αποτύπωμά της στην υλική και άυλη κληρονομιά της πόλης μας κι ένα αντικείμενο του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, το οποίο μας «μιλά» για την οικογένεια αλλά και την ιατρική κατά το 19ο αιώνα. Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Γιώργο Νικολάου για το φαρμακείο της οικογένειας Χωματιανού.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
10 άγνωστες αθηναϊκές ιστορίες

Αρχαιολογία & Ιστορία / 10 άγνωστες αθηναϊκές ιστορίες

Tι γινόταν τον Μεσαίωνα στην Αθήνα; Υπήρχε ζωή στα χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας; Ποια είναι η σκληρή αλήθεια για αυτό που αποκαλούμε «Αθηναϊκή Δημοκρατία» και τι ήταν τελικά οι Δεσμώτες του Φαλήρου; Ακούμε σήμερα 10 άγνωστες ή παραγνωρισμένες πτυχές από το μακροχρόνιο παρελθόν της πόλης μας που συνέλεξε η Αγιάτη Μπενάρδου για τη σειρά podcast της LiFO «Ιστορία μιας πόλης».
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ

σχόλια

1 σχόλια