Ριμπάλ Ουέχμπε: Μια νεαρή ψάλτρια από τον Λίβανο με μαγευτική βυζαντινή φωνή

Ribale Wehbé Facebook Twitter
Η ελληνική παραδοσιακή μουσική είναι κάτι ιδιαίτερο και μοναδικό. Δεν είχα ακούσει ποτέ κάτι παρόμοιο. Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
0

Ένας ψάλτης μού πρωτομίλησε γι’ αυτήν, διαβεβαιώνοντάς με: «Θα σε ενδιαφέρει, σίγουρα». Και είχε δίκιο. Τη συνάντησα ένα βράδυ και κάτσαμε κάπου στην πλατεία της γειτονιάς της. Πάνω στην κουβέντα τής ζήτησα να μου πει κάτι α καπέλα. Το τραγούδι της ακούστηκε σαν ησυχία μέσα στο μόλις ξανακερδισμένο βουητό της πόλης. Μια συνταρακτική ησυχία. Αν είχαμε τρόπο να μετράμε την ηλικία μιας φωνής, τη δική της σίγουρα δεν θα τη βρίσκαμε μόνο είκοσι ενός. Κι ας βγαίνει απ’ τα χείλη ενός φρέσκου κοριτσιού.

— Ριμπάλ, τι σε έφερε στην Αθήνα;

Είμαι από ένα προάστιο της Βηρυτού. Εκεί έκανα για δύο χρόνια μαθήματα βυζαντινής μουσικής στην εκκλησία της ενορίας μου, έχοντας πάντα μέντορά μου τον αδερφό μου Ζορζ, που είναι επίσης εξαιρετικός ψάλτης και τραγουδιστής.

Ήθελα όμως να συνεχίσω, να πάρω το δίπλωμα και πήρα υποτροφία από το Ίδρυμα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών ‒ και θα ήθελα να ευχαριστήσω τον πατέρα Ειρηναίο Νάκο για τη χορήγηση της υποτροφίας. Κάνω μαθήματα με τον κ. Φώτη Γιαννακάκη, Άρχοντα Πρωτοψάλτη της Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως, που τον είχα ακούσει από το Ίντερνετ πριν τον γνωρίσω και είχα ερωτευτεί τη φωνή του. Ήταν όνειρό μου να έρθω στην Ελλάδα, που είναι η Μέκκα της βυζαντινής μουσικής.

Υπάρχουν ψάλτες χωρίς πίστη, αλλά αυτοί δεν εκφράζουν το κείμενο με τον ίδιο τρόπο που το κάνει κάποιος που πιστεύει. Η μουσική είναι το ένδυμα των λέξεων. Όταν δεν πιστεύεις τις λέξεις, δεν μπορείς να τις εκφράσεις.

— Διαφέρει η βυζαντινή μουσική στις δύο χώρες;

Οι ήχοι είναι ίδιοι, αλλά εμείς έχουμε κάποιες συνθέσεις από Άραβες συνθέτες που έχουν το οριεντάλ στοιχείο. 

— Ψάλλουν οι γυναίκες στον Λίβανο;

Ναι, έχουμε πολλές γυναικείες ψαλτικές φωνές. Αρκετές εκκλησίες στη Βηρυτό δεν έχουν πρόβλημα να έχουν ψάλτριες. Μόνο σε μερικά μοναστήρια και κάποιες εκκλησίες στα βουνά, που είναι παλαιών αρχών, είναι πιο αυστηροί και δεν δέχονται γυναίκες.

— Πώς ήταν τα παιδικά σου χρόνια εκεί; Σε αντιμετώπισαν ποτέ ως παιδί-θαύμα;

Πριν από δεκατρία χρόνια, όταν ήμουν οκτώ, πήρα μέρος σε μια συναυλία της χορωδίας SEM και ήμουν η μικρότερη που συμμετείχε. Μάλιστα, μου είχαν ζητήσει να βάλω μπροστά μου χαρτιά, να προσποιηθώ ότι διαβάζω. Όταν κάναμε μουσικές παραστάσεις στο σχολείο, στο τέλος της χρονιάς, οι γονείς των άλλων παιδιών έλεγαν στους δικούς μου, χαριτολογώντας: «Δεν ερχόμαστε να ακούσουμε τα δικά μας παιδιά, ερχόμαστε ν’ ακούσουμε τη Ριμπάλ».

Ribale Wehbé Facebook Twitter
Μέσα στο καλοκαίρι θα συμμετάσχω σε συναυλίες με τη MusicAeterna, όπου χοράρχης είναι ο μεγάλος Έλληνας μαέστρος Θεόδωρος Κουρεντζής. Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

— Ήταν βάρος αυτό για σένα;

Τότε δεν μπορούσα να το καταλάβω. Σε πολλές παραστάσεις οι γονείς μου είχαν άγχος, εγώ όχι. Τώρα όμως έχω εγώ το άγχος. 

— Ίσως επειδή τώρα νιώθεις τις προσδοκίες των άλλων από σένα.

Πρέπει να δουλεύω παραπάνω, να παρουσιάζω κάθε φορά καινούργια πράγματα και πιο δύσκολα. Υπάρχουν πολλές φορές που νιώθω πίεση, δεν κοιμάμαι, σκέφτομαι πώς θα παρουσιαστώ, πώς θα ερμηνεύσω τα κομμάτια σε μια συναυλία που μπορεί να έχω. Και επειδή είμαι τελειομανής, θέλω να προσέχω την παραμικρή λεπτομέρεια. Γι’ αυτό πρέπει να σπουδάσω.

— Από τη στιγμή που έχεις το χάρισμα της φωνής, τι τις θες τις σπουδές;

Το ταλέντο πρέπει να το δουλέψεις. Είναι πολύ σημαντικό να το φτάσεις σε ακαδημαϊκό επίπεδο. 

— Δεν φοβάσαι μήπως οι σπουδές σού χαλάσουν την ψυχή;

Όχι, ίσα-ίσα που ολοκληρώνουν το ταλέντο. Μεγάλωσα σε μια οικογένεια που αγαπάει πολύ την εκπαίδευση. Ο αδελφός μου είναι γιατρός στο Βέλγιο, η αδελφή μου, Λαγιάλ, έχει διδακτορικό στη Μοριακή Βιολογία και εργάζεται στο Παρίσι και η άλλη μου αδελφή, η Μανάλ, έχει πτυχίο Νοσηλευτικής με μεταπτυχιακό στη Δημόσια Υγεία και μένει στο Λίβανο. Κι εγώ έχω πτυχίο στη Μουσικολογία, ξεκίνησα πιάνο στα εννιά, παίζω ούτι και σπούδασα και οριεντάλ τραγούδι.

— Νιώθεις περισσότερο ψάλτρια ή τραγουδίστρια;

Αγαπώ πολύ και το οριεντάλ τραγούδι και την ψαλτική. Το ένα βοηθάει το άλλο, γιατί η θεωρία και των δύο έχει πολλές ομοιότητες. Μεγάλωσα ακούγοντας οριεντάλ και βυζαντινή μουσική, επειδή οι γονείς μου είχαν αγάπη και στα δύο και σε αυτούς οφείλω την ενασχόλησή μου και με τα δύο είδη. Με πήγαιναν στα μαθήματα και με περίμεναν με τις ώρες.

— Χρειάζεται να ’χεις πίστη για να ψάλεις;

Φυσικά. 

Ribale Wehbé Facebook Twitter
Υπάρχουν πολλές όμορφες φωνές που δεν τις ξέρουμε καν. Και είναι πολύ σημαντικό να είναι κανείς θαρραλέος, να μη φοβάται να εκθέσει τον εαυτό του και να φανεί. Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

— Για να πεις ένα τραγούδι αγάπης, δεν είναι ανάγκη να είσαι ερωτευμένη.

Όχι, είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Υπάρχουν ψάλτες χωρίς πίστη, αλλά αυτοί δεν εκφράζουν το κείμενο με τον ίδιο τρόπο που το κάνει κάποιος που πιστεύει. Η μουσική είναι το ένδυμα των λέξεων. Όταν δεν πιστεύεις τις λέξεις, δεν μπορείς να τις εκφράσεις.

— Στον Λίβανο έψαλλες μόνο ή τραγουδούσες κιόλας;

Έχω τραγουδήσει σε πολλούς γάμους. Πρώτα ως ψάλτρια στην εκκλησία και μετά ως τραγουδίστρια στο γλέντι. Να και μια αστεία ιστορία: ένας καλεσμένος με είδε πρώτα στην εκκλησία με ψαλτικό ράσο και μετά να τραγουδάω στο γλέντι, με άλλα ρούχα, και με ρώτησε: «Εσύ δεν είσαι η Ριμπάλ;». Δεν με είχε αναγνωρίσει πριν, όταν έψαλλα. 

— Πώς είναι η κατάσταση στον χώρο τής βυζαντινής μουσικής; Υπάρχει ανταγωνισμός, αξιοκρατία;

Περισσότερο είναι θέμα τύχης. Υπάρχουν πολλές όμορφες φωνές που δεν τις ξέρουμε καν. Και είναι πολύ σημαντικό να είναι κανείς θαρραλέος, να μη φοβάται να εκθέσει τον εαυτό του και να φανεί.

— Εσύ είσαι θαρραλέα;

Δεν φοβάμαι να κάνω συναυλίες και να εκθέτω τον εαυτό μου μπροστά σε κόσμο.

— Στο κανάλι σου στο YouTube, όμως, έχεις μόνο ένα κομμάτι.

Είναι από το CD μου «O my soul». Πριν από δύο χρόνια έγινε μια συναυλία στη Ρουμανία, όπου συμμετείχα ως σολίστρια. Απ’ αυτήν τη συναυλία ανέβηκαν πολλά βίντεο στο YouTube, από άλλα κανάλια, και έγιναν αμέσως viral. Οι άνθρωποι ξεκίνησαν σιγά-σιγά να με ψάχνουν και να με μαθαίνουν. Μετά μου έγινε πρόταση να κάνω το CD με αυτόν τον τίτλο, που ήταν και ο τίτλος ενός κομματιού μου. Εδώ στην Ελλάδα έγινα πιο γνωστή από ένα βίντεο που ανέβασε ο Ευάγγελος Γκίκας, όπου ψάλλω το «Τη Υπερμάχω» στα αραβικά.

— Σχεδιάζεις κάποια συναυλία στο άμεσο μέλλον;

Έχω αρκετά σχέδια. Μέσα στο καλοκαίρι θα συμμετάσχω σε συναυλίες με τη MusicAeterna, όπου χοράρχης είναι ο μεγάλος Έλληνας μαέστρος Θεόδωρος Κουρεντζής. Και έχω και κάποια άλλα πρότζεκτ για την Ελλάδα.

— Αν και πολύ μικρή, απευθύνεσαι ήδη σε ένα διεθνές κοινό. Ο Λίβανος έχει βγάλει έναν παγκόσμιο μύθο, τη Φεϊρούζ. Αυτό πώς λειτουργεί για σένα; Ως ευλογία ή ως κατάρα;

Είναι σίγουρα ευλογία. Ως Λιβανέζα είμαι πολύ περήφανη που μεγάλωσα ακούγοντας Φεϊρούζ, μαθαίνοντας απ’ αυτήν. Δίδαξε γενιές. Ήταν και η ίδια ψάλτρια. Είμαι πολύ περήφανη που ένα μέλος της οικογένειάς μου, θείος του πατέρα μου, ο Φιλεμό Oυέχμπε, ήταν ένας από τους συνθέτες πολλών επιτυχιών της Φεϊρούζ. Χαίρομαι όταν λένε ότι έρχομαι από τη χώρα της Φεϊρούζ. Όταν με ακούνε, καταλαβαίνουν πόσο έχω επηρεαστεί απ’ αυτήν.

— Έχετε βρεθεί ποτέ;

Επειδή έχει αποσυρθεί από τα φώτα της δημοσιότητας, είναι δύσκολο πλέον να τη συναντήσει κανείς.

— Τόσους μήνες στην Αθήνα, έχεις ακούσει κανένα άλλο είδος ελληνικής μουσικής, εκτός της βυζαντινής;

Η ελληνική παραδοσιακή μουσική είναι κάτι ιδιαίτερο και μοναδικό. Δεν είχα ακούσει ποτέ κάτι παρόμοιο. 

Ribale Wehbé Facebook Twitter
Το ταλέντο πρέπει να το δουλέψεις. Είναι πολύ σημαντικό να το φτάσεις σε ακαδημαϊκό επίπεδο. Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

— Κάτι πιο σύγχρονο;

Ο Νίκος Βέρτης. Μου αρέσουν πολύ τα τραγούδια του και η φωνή του, κι ας μην καταλαβαίνω τους στίχους. Ήταν ο πρώτος που άκουσα όταν ήρθα στην Ελλάδα. Επίσης, μου αρέσει πολύ ο Βασίλης Καρράς, γιατί έχει κάτι ιδιαίτερο η φωνή του.

— Πώς σου ακούγεται η ελληνική γλώσσα;

Την αγαπάω, είναι πολύ μουσική.

— Η Αθήνα πώς σου φαίνεται; Ανατολίτικη; Δυτική;

Και τα δύο. Οι άνθρωποι στην εμφάνιση και στον τρόπο που μιλάνε και σκέφτονται μοιάζουν μ’ εμάς. Οι δρόμοι, όμως, και τα κτίρια διαφέρουν.

— Πώς είναι η ζωή σου εδώ;

Μέχρι τώρα, λόγω της καραντίνας, η ζωή μου ήταν πολύ κλειστή. Δεν έχω προλάβει να ζήσω την Αθήνα. Αλλά μου αρέσει η παραλία και ο καιρός είναι πολύ καλός. Θέλω να κάνω εκδρομές και να γνωρίσω την Ελλάδα.

— Μέχρι να κάνεις την πρώτη σου συναυλία στην Αθήνα, μπορούμε να σε ακούσουμε πουθενά;

Στον Άγιο Κωνσταντίνο, στη Λένορμαν, στον Κολωνό. Σχεδόν κάθε Κυριακή εκεί ψάλλω.

Μουσική
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Σοστακόβιτς: Ο συνθέτης που έγραψε το σάουντρακ της ρωσικής ιστορίας

Συμφωνική Μουσική - Ιστορίες / Σοστακόβιτς: Ο συνθέτης που έγραψε το σάουντρακ της ρωσικής ιστορίας

Μισός αιώνας συμπληρώνεται φέτος από τον θάνατο του Ντμίτρι Σοστακόβιτς και η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών ερμηνεύει το Κοντσέρτο του για βιολί και ορχήστρα με σολίστα τον Βαντίμ Ρέπιν. Με αυτήν την αφορμή, η Ματούλα Κουστένη ξετυλίγει μια ιστορία ζωής και μουσικής που καθορίστηκε τόσο από την πολιτικές εξελίξεις και το πλαίσιο του σοβιετικού καθεστώτος, όσο και από τις προσωπικές επιλογές του μεγάλου Ρώσου συνθέτη.
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Το αριστουργηματικό σετ των Pan Pot στην Αθήνα

Μουσική / Pan Pot: Πόσο καταπληκτική μουσική παίζει αυτό το δίδυμο;

Δεν είναι πλέον εικοσάρηδες, αλλά δεν καταφεύγουν μονάχα σε νοσταλγικούς ήχους. Συνεχίζουν να καθορίζουν ηχητικά το μέλλον της techno, κάτι που απέδειξαν και στο extended σετ τους στην Αθήνα.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΒΟΥΡΛΑΚΟΣ
«Στην αρχή με ενοχλούσαν τα σχόλια για το Ozempic, όχι όμως πια»

Lifo Videos / «Στην αρχή με ενοχλούσαν τα σχόλια για το Ozempic, όχι όμως πια»

Η Marseaux, μια από τις πιο αναγνωρίσιμες φωνές της σύγχρονης ελληνικής ποπ σκηνής μιλά για την τυχαία της συνάντηση με το τραγούδι αλλά και για τις προσωπικές δυσκολίες που έχει αντιμετωπίσει και την έφεραν μέχρι το σήμερα.
ΣΩΤΗΡΗΣ ΒΑΛΑΡΗΣ
Το νέο ντοκιμαντέρ για τους Led Zeppelin αφήνει απ’ έξω την σκοτεινή πλευρά τους

Μουσική / Το νέο ντοκιμαντέρ για τους Led Zeppelin αφήνει απ’ έξω την σκοτεινή πλευρά τους

Το Becoming Led Zeppelin εξερευνά τις συνθήκες δημιουργίας του θρυλικού συγκροτήματος αγνοώντας την ακολουθία από σατανιστικές τελετουργίες, γκρούπις, ηρωίνη, όργια και κακοποιήσεις που σημάδεψαν την μετεωρική τους διαδρομή
THE LIFO TEAM
H ψευδαίσθηση της «ανακάλυψης» μουσικής στις επιμελημένες playlists του Spotify

Μουσική / Ανακαλύπτουμε πράγματι μουσική στο Spotify ή ζούμε μια ψευδαίσθηση;

Αρχικά, τις επιμελημένες playlists της δημοφιλούς πλατφόρμας τις έφτιαχναν επαγγελματίες, που προσλαμβάνονταν για το γούστο και την κρίση τους. Όμως, πια τα πράγματα δεν λειτουργούν έτσι. Και παρότι μας περιβάλλει ένας ωκεανός ήχων, το Spotify αρκείται στο να μας κρατά αποκλεισμένους στο νησί μας.
THE LIFO TEAM
Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι (1840-1893)

Μουσική / Τσαϊκόφσκι: Πώς μπορεί ο κορυφαίος συνθέτης να ενοχλεί τη σημερινή Ρωσία;

Στη Ρωσία θεωρούν αδιανόητο το να φέρει η εθνική τους κληρονομιά ομοφυλοφιλική ταυτότητα, ακόμα κι αν πρόκειται για τον συνθέτη της «Λίμνης των κύκνων» και του «Καρυοθραύστη», καθώς και της «Παθητικής συμφωνίας», η οποία ίσως προμηνύει τη φημολογούμενη κρατική δολοφονία του. Με αφορμή την παράσταση που ανεβαίνει στην Εθνική Λυρική Σκηνή ανατρέχουμε στα νέα στοιχεία για τη ζωή του.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Λουκιανός Κηλαηδόνης (1943-2017): Μια ζωή

Μουσική / Λουκιανός Κηλαηδόνης (1943-2017): Μια ζωή

Σαν σήμερα πεθαίνει ο «φτωχός και μόνος κάου-μπόυ», που την εποχή της επικράτησης του πολιτικού τραγουδιού στη χώρα μας πρότεινε την επανασύνδεση με τον Αττίκ και τον Κώστα Γιαννίδη, αλλά και την αμερικανική τζαζ, country και σουίνγκ μουσική.
ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΠΟΣΚΟΪ́ΤΗΣ
Βασίλης Λούρας: «Η Κάλλας θα είναι πάντα ένα σύμβολο δύναμης για τους φοβισμένους»

Μουσική / «Η Κάλλας θα είναι πάντα ένα σύμβολο δύναμης για τους φοβισμένους»

Το ντοκιμαντέρ «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία: Tα άγνωστα ελληνικά χρόνια της Κάλλας» που έγραψε και σκηνοθέτησε ο Βασίλης Λούρας -και θα κυκλοφορήσει σύντομα στους κινηματογράφους από το Cinobo- είναι μια συναρπαστική ταινία για την Κάλλας που αποκαθιστά την αλήθεια για τα χρόνια της στην Ελλάδα αλλά και για τη θυελλώδη σχέση της με τη χώρα που η μεγάλη ντίβα θεωρούσε πατρίδα.
M. HULOT
67α Grammy: Βεντέτες, βραβεία που άργησαν και ομιλίες που δεν έκαναν γκελ

Μουσική / 67α Grammy: Βεντέτες, βραβεία που άργησαν και ομιλίες που δεν έκαναν γκελ

Η Beyoncé έδειξε να εκπλήσσεται όταν άκουσε το όνομά της από τα χείλη τής πάλαι ποτέ country artist και νυν βασίλισσας της pop, Τέιλορ Σουίφτ, ενώ όλοι οι υπόλοιποι έμειναν έκπληκτοι από μια γυμνή εμφάνιση.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ