Πασκάλ Μπρυκνέρ: «Βιώνουμε έναν νεοπουριτανισμό» Facebook Twitter
Το πιο σημαντικό πράγμα στη ζωή είναι να κρατάς ζωντανή την ενέργεια και την περιέργειά σου γιατί αυτά τα δύο σε κρατούν σε εγρήγορση σε σχέση με τον κόσμο και τους άλλους.

Πασκάλ Μπρυκνέρ: «Βιώνουμε έναν νεοπουριτανισμό»

0

«Για τρεις θεωρίες, τη νεοφεμινιστική, την αντιρατσιστική και την αποαποικιακή, ο ένοχος είναι πλέον ο λευκός. Υποβιβασμένος σε απλό φορέα του χρώματος του δέρματός του, είναι πλέον ο απεχθής, ο δακτυλοδεικτούμενος, ο υπεύθυνος για όλα τα δεινά», γράφει στο τελευταίο του βιβλίο ο κορυφαίος Γάλλος διανοητής Πασκάλ Μπρυκνέρ.

Το συγγραφικό του πόνημα, καρπός της περιόδου της πανδημίας, φέρει τον τίτλο Ένας σχεδόν τέλειος ένοχος - Κατασκευάζοντας τον λευκό ως αποδιοπομπαίο τράγο και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη (σε μετάφραση του Ανδρέα Παππά). Σε αυτό αναρωτιέται πώς κατέληξε ο «λευκός» άντρας να είναι ο αποδιοπομπαίος τράγος των ημερών µας αλλά και ποιοι μετασχηματισμοί στις δυτικές κοινωνίες δημιούργησαν τους μηχανισμούς που του φορτώνουν την ευθύνη για όλες τις συμφορές της ανθρωπότητας διαχρονικά.

Όταν συναντηθήκαμε διαδικτυακά για να μιλήσουμε με αφορμή το καινούργιο του δοκίμιο βρισκόταν στη Φρανκφούρτη για τη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου. Σήμερα εξακολουθεί να γράφει ασταμάτητα, να δίνει διαλέξεις και να ζει στο παρισινό διαμέρισμά του, το οποίο είναι γεμάτο βιβλία. Είναι ένας άνθρωπος με σκέψη δομημένη, που ασκεί έντονη κριτική σε ό,τι τον ενοχλεί και είναι αλλεργικός στις απόλυτες γενικεύσεις και τους φανατισμούς.

Παραμένει αιρετικός, παρεμβατικός, καυστικός και για κάποιους αμφιλεγόμενος. Το βέβαιο είναι ότι επιλέγει συνειδητά να εκφράζει ελεύθερα τις αντισυμβατικές του απόψεις, πολώνοντας όμως τους αναγνώστες του, γι’ αυτό δεν θεωρείται τυχαία ένας απ’ τους πιο επιδραστικούς Γάλλους διανοουμένους. Αναμφίβολα, είναι ένα πρόσωπο που έχει καταφέρει να χτίσει μια αξιοθαύμαστη καριέρα, ενώ πάντοτε τα βιβλία και τα άρθρα του δημιουργούν συζητήσεις και αντιδράσεις. 

Στη συζήτησή μας αναφέρει συχνά ότι αρνείται να υποκύψει στους κανόνες της πολιτικής ορθότητας και ταυτόχρονα επισημαίνει ότι: «Η προσέγγιση των άκρων, που πιστεύουν ότι μισιούνται, αλλά έχουν πολλά κοινά μεταξύ τους, είναι ίσως το πιο ανησυχητικό γεγονός αυτού του αιώνα». 

Η εποχή μας επικαλύπτει δύο ανταγωνιστικές τάσεις, αυτήν της χειραφέτησης των αισθήσεων και αυτή του πολλαπλασιασμού των ταμπού. Η σύγκρουσή τους χαρακτηρίζει ουσιαστικά την περίοδο που ζούμε.

— Τι εποχή είναι αυτή που ζούμε; Τι θα μας λέγατε;
Νομίζω ότι ζούμε σε μια εποχή αβεβαιότητας και χάους. Σπάνια συναντιούνται ταυτόχρονα τόσο πολλά αρνητικά στοιχεία, όπως ένας πόλεμος σε ευρωπαϊκό έδαφος, μια επίμονη πανδημία, κλιματική αλλαγή, απειλές από το ριζοσπαστικό Ισλάμ αλλά και η Τουρκία του νέου σουλτάνου Ερντογάν.

— Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ευρώπης σήμερα;
Το μεγαλύτερο πρόβλημά της και σήμερα και χθες παραμένει η ενότητά της απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα στην Ουκρανία. Ο πειρασμός είναι μεγάλος για ορισμένους, όπως η Ουγγαρία, που επιλέγουν να κινούνται μόνοι τους. Ή σαν τη Γερμανία, η οποία προμηθεύεται οπλισμό αποκλειστικά από τους Αμερικανούς. Η Ευρώπη δεν ήξερε ποτέ πώς να οικοδομήσει ένα αυτόνομο αμυντικό σύστημα. Εξαρτάται εξ ολοκλήρου, εκτός από τη Γαλλία και τη Μεγάλη Βρετανία, από τη στρατιωτική ομπρέλα της Βόρειας Αμερικής. Κι αυτό αποτελεί μια άθλια κατάσταση υποταγής.

— Γράφετε στο βιβλίο σας ότι «στις δημοκρατίες της Δύσης, εκεί όπου τα δικαιώματα των μειονοτήτων και των γυναικών τυγχάνουν και μεγαλύτερου σεβασμού, ακούγονται και οι εντονότερες διαμαρτυρίες ενάντια στην παραβίαση θεμελιωδών ελευθεριών». Ποια εξήγηση δίνετε;
Μια κοινωνία φθείρεται πάρα πολύ όταν η επίλυση των προβλημάτων της και οι διεκδικήσεις της έχουν στεφθεί με μεγάλη επιτυχία. Αυτό είναι ο νόμος του Τοκβίλ, που έλεγε ότι «όσο αυξάνεται η ισότητα για τις μειονότητες ή τις γυναίκες τόσο οι υπόλοιπες ανισότητες φαίνονται αφόρητες». Ξεχνάμε λοιπόν την πρόοδο που έγινε και βλέπουμε μόνο τις αποστάσεις που μένουν για να καλύψουμε. Γι’ αυτό και ο ριζοσπαστισμός αυτών των διατυπώσεων προέρχεται πάντα από ευνοούμενες χώρες και φαίνονται εξωφρενικός.

— Θα λέγατε ότι ζούμε ή όχι σε μια περίοδο πατριαρχικής παντοδυναμίας;
Η πατριαρχία βρίσκεται εδώ και πολύ καιρό σε κρίση στον δυτικό κόσμο, τουλάχιστον από τα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα. Εξακολουθεί να υπάρχει σε μικρότερο βαθμό σε ορισμένα επαγγέλματα, αλλά σιγά σιγά οι γυναίκες κατακτούν τον δημόσιο χώρο, μπαίνουν σε επαγγέλματα που ανήκαν σε άνδρες, πετυχαίνουν σε χώρους όπως η Δικαιοσύνη ή η Ιατρική·σύντομα θα έχουν πετύχει ισότητα και στον πολιτικό κόσμο. Αυτή είναι μια εξαιρετική εξέλιξη. Από την άλλη πλευρά, η πατριαρχία είναι ακόμα ζωντανή και σκληρή στις παραδοσιακές κοινωνίες, στην Αφρική και σε ολόκληρο τον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο. Κάτι γνωρίζουν οι Ιρανές που πεθαίνουν από τις σφαίρες της θρησκόληπτης αστυνομίας αλλά και από τη συνένοχη σιωπή των δυτικών φεμινιστριών μας.

Μπρυκνέρ
ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΟΡΑΣΕΤΕ: Πασκάλ Μπρυκνέρ, Ένας σχεδόν τέλειος ένοχος, Εκδόσεις Πατάκη

— Στο βιβλίο σας λέτε ότι «όλα είναι βιασμός στην καθημερινότητα: το βλέμμα των περαστικών, το ύποπτο βάδισμά τους, η νοοτροπία τους, ακόμα και ο αέρας που αναπνέουμε». Και αναρωτιέστε αν βιαζόμαστε όλοι. Γιατί;
Όπως αναφέρω και στο βιβλίο, αν στις Ηνωμένες Πολιτείες μπεις στο ασανσέρ μαζί με μια γυναίκα και εκείνη αισθανθεί άβολα με την παρουσία σου, μπορεί να καλέσει την αστυνομία. Η παρουσία σου στο ασανσέρ θεωρείται ως δυνάμει αδίκημα. Αν όμως ο βιασμός είναι παντού, τελικά δεν είναι πουθενά. Αν όλα είναι βιασμός, η λέξη χάνει το όποιο νόημά της. Επομένως, το να θεωρούμε ότι τα πάντα είναι βιασμός, όταν αυτός απαγορεύεται από τους νόμους και το Σύνταγμα, είναι ένα απερίφραστο ψέμα. Εκτός αν πιστεύετε ότι οποιοδήποτε λάγνο βλέμμα ενός άνδρα προς μια γυναίκα είναι ήδη βιασμός, ότι η ανδρική ανατομία μάς καταδικάζει έτσι κι αλλιώς σε επιθετικότητα και βία. Ποιος είναι ο στόχος ενός ορισμένου φεμινισμού; Να χειραφετήσει τις γυναίκες ή να τις κρατάει φοβισμένες, ώστε έτσι να τις ποδηγετεί; Έχουν περάσει πενήντα χρόνια από τη λεγόμενη «σεξουαλική επανάσταση» και σήμερα βλέπουμε ότι όλα έχουν αλλάξει μορφή και περιεχόμενο. Ο έρωτας έχει μετατραπεί σε όργανο εξουσίας, η ευτυχία έχει γίνει μια καταστροφική αμφιβολία και η απόλαυση ένα συνεχές άγχος. Όμως δεν βρισκόμαστε σε εκείνη την εποχή του φεμινισμού, βιώνουμε πια έναν νεοπουριτανισμό που ελλοχεύει πίσω από τη δήθεν προστασία των γυναικών για να απαγορεύσει την έλξη μεταξύ των φύλων. Ο έρωτας πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να παραμείνει γιορτή. Αν οι εραστές μετατραπούν σε ελεγκτές που κόβουν κλήσεις στους παραβάτες, θα χαθούν η μαγεία και η ανεμελιά της ερωτικής πράξης.

— Όσον αφορά τα διεθνή ζητήματα, πιστεύετε ότι σήμερα θα μπορούσε να αναζωπυρωθεί μια σύγκρουση πολιτισμών;
Υπάρχει φυσικά μια σύγκρουση πολιτισμών και καθεστώτων εκ μέρους εκείνων που είναι ενωμένοι εναντίον της δημοκρατικής Δύσης, που γοητεύει και παράλληλα ανησυχεί. Η Κίνα, η Ρωσία, η Τουρκία, το Ιράν, η Βόρεια Κορέα, καθεμία από αυτές τις χώρες, για τους δικούς της λόγους αποστρέφεται τη δημοκρατία και θέλει να επιβάλει τα αυτοκρατορικά της σχέδια. Δυστυχώς, το δικαίωμα στην ανοχή και στον πλουραλισμό γίνεται όλο και πιο σπάνιο σε αυτόν τον πλανήτη.

Πασκάλ Μπρυκνέρ: «Βιώνουμε έναν νεοπουριτανισμό» Facebook Twitter
O Πασκάλ Μπρυκνέρ με τον γιο του Έρικ το 1980.

— Ποιος είναι ο ρόλος των διανοουμένων σε μια τόσο κρίσιμη καμπή; Γράφετε στο βιβλίο σας ότι «στις Ηνωμένες Πολιτείες, το σύνολο της πνευματικής ζωής απειλείται με θάνατο εξαιτίας “αντισυμβατικών” αντιλήψεων. Εκδότες, δημοσιογράφοι, ερευνητές, καθηγητές απολύονται για δηλώσεις τους ή για τις προτιμήσεις τους. Συγγραφείς παύουν να εκδίδονται αν παρεκκλίνουν από το θεωρούμενο πολιτικά ορθό».
Ο ρόλος των διανοουμένων είναι να φέρνουν λίγο φως, να μας δείχνουν τι διαδρομή θα ακολουθήσουμε για να κατανοήσουμε τα σκοτάδια που μας περιτριγυρίζουν. Στις Ηνωμένες Πολιτείες η άποψη αυτή αλλάζει και αυτό το δείχνει ξεκάθαρα η επιρροή της ιδεολογίας του «Wokeism» (η κουλτούρα του εξοστρακισμού). Ένα παράδειγμα είναι η αφαίρεση του δικαιώματος του λόγου από ομιλητές σε πανεπιστήμια, όταν οι απόψεις τους δεν συμφωνούν με τις δικές τους, παραμένει ισχυρή στις πανεπιστημιουπόλεις. Σύμφωνα με αυτό το νέο είδος λογοκρισίας, ο πολιτισμός δεν θα είναι πλέον αυτό το ενθουσιώδες, εντυπωσιακό και, θα σας έλεγα, ανησυχητικό άνοιγμα σε άγνωστους κόσμους αλλά ένας εγκλεισμός του εγώ σε απόρθητα, προστατευτικά τείχη.

— Δεν πιστεύετε ότι ο ερωτισμός και ο ηδονισμός εξακολουθούν να έχουν μεγάλη δύναμη στην κοινωνία;
Η επιθυμία και η λίμπιντο παραμένουν πολύ σημαντικές στις μέρες μας, όπως και στο παρελθόν. Οι απαγορεύσεις που τους τίθενται απλώς τις ενισχύουν. Η εποχή μας επικαλύπτει δύο ανταγωνιστικές τάσεις, αυτήν της χειραφέτησης των αισθήσεων και αυτή του πολλαπλασιασμού των ταμπού. Η σύγκρουσή τους χαρακτηρίζει ουσιαστικά την περίοδο που ζούμε.

— Τι ρόλο παίζει η λογοτεχνία στη ζωή σας; Υπάρχουν πράγματα που ανακαλύψατε για τον εαυτό σας μέσα από τη συγγραφή;
Η λογοτεχνία και η συγγραφή είναι ο λόγος που ζω. Δεν περνάει μέρα χωρίς να γράψω μια σελίδα ή να διαβάσω ένα βιβλίο, ή τουλάχιστον ένα κεφάλαιο. Ο μόνος μου φόβος είναι να στερηθώ μια μέρα την έμπνευση ή να μην μπορώ πλέον να εκτιμήσω τον καινοτόμο τρόπο ενός μυθιστορήματος, την ομορφιά ενός στυλ. Το να γράφουμε σημαίνει να ανακαλύπτουμε αυτό που σκεφτήκαμε καθώς ξετυλίγεται ο προβληματισμός: εφευρίσκουμε τον εαυτό μας πιστεύοντας ό,τι λέμε σ’ εμάς τους ίδιους και αυτό είναι που σκιαγραφεί το μονοπάτι μιας γραφής, αυτή την ασύγκριτη δημιουργική διαδρομή. Μια όμορφη ιδέα για ένα δοκίμιο ή ένα μυθιστόρημα είναι ένας θησαυρός για τον οποίο θα έδινα πολλά υλικά πλούτη.

— Τι θεωρείτε σημαντικό στη ζωή;
Το πιο σημαντικό πράγμα στη ζωή είναι να κρατάς ζωντανή την ενέργεια και την περιέργειά σου γιατί αυτά τα δύο σε κρατούν σε εγρήγορση σε σχέση με τον κόσμο και τους άλλους. Το πρώτιστο είναι να μπορείς να διατηρείς αμείωτο αυτό που οι αρχαίοι Έλληνες αποκαλούσαν «θαυμάζειν», δηλαδή την ικανότητα να εκπλήσσεσαι από τον κόσμο και τις καταστάσεις της καθημερινής ζωής. Επίσης, ότι είμαι ακόμα ζωντανός, ικανός να αγαπώ, να δουλεύω, να σκαρφαλώνω σε ένα βουνό, να ταξιδεύω. Αυτό λέγεται «θαύμα» και ευχαριστώ καθημερινά το Θεό που μου το παραχώρησε.

ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΕΔΩ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.

To νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.

Βιβλίο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πασκάλ Μπρυκνέρ: Ο αποκεφαλισμός ενός καθηγητή συνιστά κήρυξη πολέμου που πρέπει να αντιμετωπιστεί ανάλογα

Διεθνή / Πασκάλ Μπρυκνέρ: Ο αποκεφαλισμός ενός καθηγητή συνιστά κήρυξη πολέμου που πρέπει να αντιμετωπιστεί ανάλογα

«Η επίθεση είναι μια προειδοποίηση προς όλους τους δασκάλους πως θα πρέπει να κλείσουν το στόμα τους ή να πεθάνουν. Δεν είναι πράξη αυτονομισμού, είναι κήρυξη πολέμου», λέει ο Γάλλος συγγραφέας
Το πίσω ράφι/ Μισέλ Ουελμπέκ «Ο χάρτης και η επικράτεια»

Το πίσω ράφι / Μισέλ Ουελμπέκ: «Ο χάρτης και η επικράτεια»

Το φθινόπωρο του 2010, χάρη στον «Χάρτη και την επικράτεια», ένα ακόμα «υλιστικό παραμύθι τρόμου» αλλά δίχως ούτε μία σκηνή σεξ, ο Μισέλ Ουελμπέκ απέσπασε το σημαντικότερο γαλλικό λογοτεχνικό βραβείο.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Μπερνάρ-Ανρί Λεβί: «Η αληθινά επαναστατική πράξη είναι να πάρουμε στα σοβαρά τη δημοκρατία»

Συνέντευξη / Μπερνάρ-Ανρί Λεβί: «Η αληθινά επαναστατική πράξη είναι να πάρουμε στα σοβαρά τη δημοκρατία»

Εν όψει της θεατρικής του παράστασης στην Ελλάδα ο σημαντικός Γάλλος διανοούμενος μιλά στη LiFO για τη χώρα μας, την άνοδο του λαϊκισμού, τον Τσίπρα, τον Πούτιν και τον Τραμπ
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μπρους Τσάτουιν: Ένας αεικίνητος ταξιδιώτης

Πέθανε Σαν Σήμερα / Μπρους Τσάτουιν: Ένας αεικίνητος ταξιδιώτης

Ο αιώνιος ταξιδευτής, μυθιστοριογράφος και ταξιδιωτικός συγγραφέας περιπλανήθηκε στα πιο άβατα σημεία του κόσμου αναζητώντας το DNA των νομάδων και έζησε μια μυθιστορηματική ζωή που υπερβαίνει αυτήν που κατέγραψε στα βιβλία του.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
10 σημαντικά βιβλία που θα κυκλοφορήσουν το πρώτο τρίμηνο του 2025

Βιβλίο / Δέκα σημαντικά βιβλία που θα κυκλοφορήσουν το πρώτο τρίμηνο του 2025

Το πιο πρόσφατο Booker, επανεκδόσεις μυθιστορημάτων με θέμα τον Εμφύλιο, το τελευταίο βιβλίο του Μάριο Βάργκας Λιόσα, η νέα Αμάντα Μιχαλοπούλου και μια συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του Αργύρη Χιόνη είναι μερικές μόνο από τις πολυαναμενόμενες προσεχέις εκδόσεις.
ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΗ
Ο Διονύσης Σαββόπουλος: σύζυγος, πατέρας, τραγουδοποιός

Βιβλίο / Ο Διονύσης Σαββόπουλος: σύζυγος, πατέρας, τραγουδοποιός

Στην πιο de profundis στιγμή της ζωής του ο συνθέτης γράφει το αυτοβιογραφικό «Γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα», αποκαλύπτοντας σαν σε προσευχή τις πιο προσωπικές, τρωτές στιγμές του, ζητώντας συγγνώμη από τους οικείους του και ομολογώντας ότι η έμπνευση συμπορεύεται με τη θνητότητα.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Μαριάννα Κορομηλά «Η Μαρία των Μογγόλων»

Το Πίσω Ράφι / Για όλες τις Μαρίες που «δωρίστηκαν» σε βαρβάρους και άξεστους

Ψάχνοντας και γράφοντας για τη Μαρία των Μογγόλων, η Μαριάννα Κορομηλά ήρθε αντιμέτωπη με όλες εκείνες τις παραγνωρισμένες γυναικείες μορφές της Ιστορίας. Το αποτέλεσμα ήταν ένα ανένταχτο και φεμινιστικό βιβλίο που συζητήθηκε έντονα μόλις κυκλοφόρησε.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
«O Γιάννης Χρήστου δεν είναι ο "αναρχικός" που νόμιζαν κάποιοι κάποτε»

Βιβλίο / «O Γιάννης Χρήστου δεν είναι ο "αναρχικός" που νόμιζαν κάποιοι κάποτε»

Ο ιδιοφυής μουσικός έφυγε αναπάντεχα στα 44 του, αφήνοντας πίσω του ανεκπλήρωτα σχέδια. Ο Αλέξανδρος Αδαμόπουλος, ο οποίος ουσιαστικά δεν τον γνώρισε ποτέ, αλλά η ζωή τα έφερε έτσι ώστε να παίξει καθοριστικό ρόλο στη διάσωση του έργου του, υπογράφει σήμερα το πιο ενημερωμένο βιβλίο για εκείνον.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η Ιωάννα Μπουραζοπούλου γράφει έργα του φανταστικού για τους ακραία ρεαλιστικούς καιρούς μας

Portraits 2025 / Η Ιωάννα Μπουραζοπούλου γράφει έργα του φανταστικού για τους ακραία ρεαλιστικούς καιρούς μας

Η ολοκλήρωση της περίφημης «Τριλογίας του Δράκου της Πρέσπας» αποδεικνύει ότι πρόκειται για μια από τις πιο απρόβλεπτες, ουσιαστικές και συνεπείς συγγραφείς μας.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
CHECK GIA 3/1 εκδόσεις δωμα

Portraits 2025 / Εκδόσεις Δώμα: «Θέλαμε να δούμε αν το κοινό μας θα ανταποκριθεί σε πιο βαριά πράγματα ή αν θα μας γυρίσει την πλάτη»

Μετά από εφτά χρόνια λειτουργίας και εξήντα προσεκτικά επιλεγμένους τίτλους, η Μαριλένα Καραμολέγκου και ο Θάνος Σαμαρτζής εξακολουθούν να πειραματίζονται, σαν να προτείνουν βιβλία σε φίλους.
ΖΩΗ ΠΑΡΑΣΙΔΗ
Claude Pujade-Renaud

Το Πίσω Ράφι / «Οι γυναίκες του λαθροθήρα»: Μια εντελώς διαφορετική οπτική σε ένα θρυλικό ερωτικό τρίγωνο

Η Claude Pujade-Renaud ανατέμνει την ιστορία της σχέσης του Τεντ Χιουζ με τη Σίλβια Πλαθ και την Άσια Ουέβιλ δημιουργώντας ένα ερεθιστικό ψηφιδωτό από δεκάδες διαφορετικές αφηγήσεις.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Τζον Ρ. Ρ. Τόλκιν: Ο άρχοντας του δευτερεύοντος κόσμου

Βιβλίο / Τζον Ρ. Ρ. Τόλκιν: Ο άρχοντας του δευτερεύοντος κόσμου

Κι αν η Μέση Γη εξυψώθηκε στη φαντασμαγορία που όλοι γνωρίζουμε μέσα απ’ τις ταινίες του Πίτερ Τζάκσον, δεν ξεχνάμε ποτέ εκείνη τη στιγμή της πρώτης βραδινής ανάγνωσης, των απρόσμενων αράδων που σχημάτισαν αμέσως ένα σύμπαν αυτονόητο.
ΜΑΚΗΣ ΜΑΛΑΦΕΚΑΣ
Ο Ερρίκος Σοφράς μιλά για τα «Σονέτα» του Σαίξπηρ: «Θεωρώ το ποίημα έναν οργανισμό ζωντανό, αιμάτινο»

Βιβλίο / Ο Ερρίκος Σοφράς μιλά για τα «Σονέτα» του Σαίξπηρ: «Θεωρώ το ποίημα έναν οργανισμό ζωντανό, αιμάτινο»

Η νέα, εμπλουτισμένη και αναθεωρημένη έκδοση των «Σονέτων» από τους Αντίποδες, σε μετάφραση Ερρίκου Σοφρά, αναδεικνύει τη διαρκή ανάγκη του ποιητή για ελευθερία και καινοτομία, που φτάνει να καταργεί ακόμα και τις ποιητικές και κοινωνικές συμβάσεις.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Οι 10 συν 2 ξένοι τίτλοι της χρονιάς

Βιβλίο / 12 μεταφρασμένα βιβλία που ξεχώρισαν το 2024

Mια millennial συγραφέας και το μεταφεμινιστικό της μυθιστόρημα, η μεταφορά ενός κλασικού βιβλίου σε graphic novel, αυτοβιογραφίες, η επανασύνδεση της ανθρώπινης και της φυσικής ιστορίας σε 900 σελίδες: αυτοί είναι οι ξένοι τίτλοι που ξεχωρίσαμε τη χρονιά που πέρασε.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Η ζωή και τα ήθη ενός λεσβιακού χωριού μέσα από το φαγητό

Βιβλίο / Η ζωή και τα ήθη ενός λεσβιακού χωριού μέσα από το φαγητό

Στον Μανταμάδο οι γυναίκες του Φυσιολατρικού–Ανθρωπιστικού Συλλόγου «Ηλιαχτίδα» δημιούργησαν ένα βιβλίο που συνδυάζει τη νοσταλγία της παράδοσης με τις γευστικές μνήμες της τοπικής κουζίνας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ