Enki Bilal: «Βρισκόμαστε σε έναν κόσμο που πρέπει να αλλάξει»

Enki Bilal: «Βρισκόμαστε σε έναν κόσμο που πρέπει να αλλάξει» Facebook Twitter
3
Enki Bilal: «Βρισκόμαστε σε έναν κόσμο που πρέπει να αλλάξει» Facebook Twitter

Το έργο του κομίστα και σκηνοθέτη Ένκι Μπιλάλ, κορυφαίου εκπροσώπου και ανανεωτή των κόμικ επιστημονικής φαντασίας, έχει κοσμήσει εξώφυλλα βιβλίων, περιοδικών και φοιτητικά δωμάτια, έχει τιμηθεί με σημαντικά βραβεία, έχει γίνει ταινία και video game. Οι ζοφερές, αλλόκοτες ιστορίες του, με το υπόγειο χιούμορ και τις εξπρεσιονιστικές εξάρσεις, φέρουν τον απόηχο της σκοτεινής ευρωπαϊκής ιστορίας, τον αυταρχισμό των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού, το αδιέξοδο και τον παραλογισμό του σύγχρονου κόσμου. Οι ήρωές του ζουν στο μεταίχμιο της φαντασίας με την πραγματικότητα. Κάποιοι από αυτούς κλαίνε με μπλε δάκρυα, απαγγέλλουν Μπωντλαίρ, συμβιώνουν με τέρατα και Αιγύπτιους θεούς, έχουν βιώσει πυρηνικούς πολέμους και καταπίνουν παράξενα χάπια για να ξεχάσουν τα τρομερά εγκλήματα που διαπράττουν.


Την Τετάρτη 27 Φεβρουαρίου, στις 19:00, ο Γάλλος κομίστας, εμιγκρές από την πρώην Γιουγκοσλαβία με πατέρα Βόσνιο και μητέρα Τσέχα, θα βρεθεί στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης Γραμμάτων & Τεχνών. Μαζί με τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Γιώργο Αρχιμανδρίτη θα συζητήσουν για τα κόμικ και το σινεμά, για τη σχέση του έργου του με την πολιτική και την οικολογία, για τα Βαλκάνια και την πρώην Γιουγκοσλαβία όπου γεννήθηκε, πριν μεταναστεύσει, σε ηλικία 9 ετών, μαζί με τους γονείς στο Παρίσι. Από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής, στο Παρίσι, μας λέει ότι είναι η πρώτη φορά που έρχεται στην Ελλάδα για επαγγελματικούς λόγους. Τις δύο φορές που έχει βρεθεί έως τώρα στη χώρα μας ήρθε ως τουρίστας. Στη διάρκεια της κουβέντας μας μίλησε για τους αγαπημένους του ήρωες, τον Ντόναλντ Ντακ και τον Οδυσσέα, για τη ζωγραφική, το στυλ και τις επιρροές του, και για τη σεισμογενή, πολιτικά, περιοχή των Βαλκανίων.

Enki Bilal: «Βρισκόμαστε σε έναν κόσμο που πρέπει να αλλάξει» Facebook Twitter
Ένκι Μπιλάλ,


Αν και Γάλλος πια, πολίτης μιας χώρας που αναγνώρισε το ταλέντο του από νωρίς, ο Μπιλάλ θεωρεί ότι έχει σημαδευτεί ποικιλοτρόπως από τη χώρα καταγωγής του. «Γεννήθηκα στο Βελιγράδι, σε μια χώρα που έβγαινε από έναν πόλεμο, στην ατμόσφαιρα ενός σοσιαλιστικού, ολοκληρωτικού καθεστώτος, την εποχή του Τίτο, σε ένα περιβάλλον διαφορετικών θρησκειών. Όλα αυτά μεταφέρθηκαν, κατά κάποιον τρόπο, και στη δουλειά μου».


Ο πατέρας του ήταν μια εποχή ράφτης του Τίτο. Κρυφή επιθυμία του ήταν, όμως, να φύγει στο εξωτερικό. «Αρχικά ήθελε να πάει στην Αμερική. Τελικά, βρεθήκαμε στο Παρίσι, όπου το επάγγελμα του ράφτη είναι σημαντικό. Η επιλογή του δεν ήταν μόνο επαγγελματική, είχε και μια έντονη προσωπική και πολιτική διάσταση. Δεν ήθελε να είναι μέλος του κομμουνιστικού κόμματος και γι' αυτό και μετά τη φυγή μας, και όσο ζούσε ο Τίτο, επισκεπτόταν σπανίως την πατρίδα» θυμάται ο  Ένκι Μπιλάλ.


Στη Γαλλία, ο μικρός Μπιλάλ αγάπησε με πάθος τη γαλλική γλώσσα και τα κόμικ. Σε ηλικία 14 ετών βρέθηκε στον κύκλο του δημιουργού του Αστερίξ, Ρενέ Γκοσινί, στο γόνιμο περιβάλλον του περιοδικού «Pilote». Εκεί παρουσίασε το 1972, με την ενθάρρυνση του Γκοσινί, την πρώτη του ιστορία με τίτλο «Le bal maudit». Εκεί γνώρισε καλά τη δουλειά του Ζαν Ζιρό (Mœbius), του Πιερ Κριστέν και πολλών άλλων κορυφαίων εκπροσώπων του είδους. «Ήταν άνθρωποι δημιουργικοί, με ταλέντο, που άλλαξαν την ιστορία του κόμικ στην Ευρώπη» λέει.

Enki Bilal: «Βρισκόμαστε σε έναν κόσμο που πρέπει να αλλάξει» Facebook Twitter


Αν και οι ιστορίες που αφηγείται μοιάζουν να αφορούν το κοντινό μέλλον, ο ίδιος δεν θεωρεί ότι δημιουργεί κλασικά φουτουριστικά κόμικ. «Όταν σχεδιάζω έναν φουτουριστικό κόσμο, δεν έχω πρόθεση να μιλήσω για το μέλλον αλλά για το παρόν. Και πάντα αφηγούμαι ιστορίες με πολιτικό υπόβαθρο. Η επιλογή του μέλλοντος στις ιστορίες μου είναι ο δικός μου τρόπος για να μιλήσω πιο άμεσα και πιο ελεύθερα για το παρόν. Το μέλλον, βέβαια, αν και άγνωστο, βρίσκεται διανοητικά με κάποιον τρόπο μέσα μας. Οι αναφορές στο παρελθόν και σε ιστορικά γεγονότα στη δουλειά μου συνδέονται με τις ζωές μας, με την εξέλιξη των κοινωνιών, επειδή θεωρώ ότι η Ιστορία πρέπει να μας προειδοποιεί για τα μελλοντικά γεγονότα. Δεν ασπάζομαι τις φιλοσοφικές απόψεις που αποκλείουν τη διάσταση του μέλλοντος από τη ζωή μας, επειδή είναι άυλο, δεν προσδιορίζεται και μας φοβίζει. Το παρελθόν μάς ακολουθεί. Βρίσκεται στα βιβλία και στη μνήμη μας. Το μέλλον μάς φοβίζει, είναι μια περιοχή που μοιάζει διαταραγμένη, προβληματική και άυλη. Αυτές οι άυλες περιοχές με ενδιαφέρουν περισσότερο».


Ο εμφύλιος πόλεμος στη χώρα καταγωγής του, την πρώην Γιουγκοσλαβία, εισχώρησε, κάποια στιγμή, στις αλληγορικές ιστορίες του. «Συνειδητά ή ασυνείδητα, ο πόλεμος που διαμέλισε τη χώρα μου, ο εθνικισμός, ο σκοταδισμός και η θρησκευτική διάσταση αυτού του πολέμου αναγνωρίζονται με διάφορους τρόπους στο έργο μου. Τα Βαλκάνια, από πολιτικής άποψης, είναι μια σεισμογενής ζώνη του πλανήτη. Μην ξεχνάτε ότι από το Σεράγεβο, με τη δολοφονία του Φραγκίσκου Φερδινάνδου, πυροδοτήθηκε ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος».


Μπορεί να θεωρεί την έννοια του έθνους σήμερα μια ιδέα οπισθοδρομική και ξεπερασμένη, αλλά στο Παρίσι αισθάνεται πρώην Γιουγκοσλάβος. «Δυστυχώς», προσθέτει, «η οικονομική κρίση κλείνει κάθε κράτος στον εαυτό του, το κάνει εσωστρεφές και γι' αυτό η Ευρώπη οφείλει να εξελιχθεί και να γίνει μια ένωση πραγματικής αλληλεγγύης. Οι νεότερες γενιές πρέπει να δημιουργήσουν νέους κανόνες. Βρισκόμαστε σε έναν κόσμο που πρέπει να αλλάξει, γιατί έφτασε στα όρια της δικής του λογικής. Πρέπει να μεταμορφωθούμε, ειδικά τώρα που υπάρχει μια πλανητική διαμάχη ανάμεσα στη Δύση και την Ανατολή, με θρησκευτικά, κυρίως, χαρακτηριστικά».

Enki Bilal: «Βρισκόμαστε σε έναν κόσμο που πρέπει να αλλάξει» Facebook Twitter

Κόμικ και ζωγραφική


Ο Mπιλάλ υπενθυμίζει ότι το έργο του έχει και μια έντονη χιουμοριστική διάσταση και μιλάει με πάθος για τη ζωγραφική. Αγαπά την τέχνη του Ντελακρουά, του Ελ Γκρέκο και του Ζερικό, από τους οποίους και έχει επηρεαστεί. Γι' αυτό και στη δημιουργία των κόμικ του ακολουθεί τους κανόνες της ζωγραφικής: χρησιμοποιεί πινέλα, μολύβια, παστέλ και απολαμβάνει «τον αισθησιασμό του πινέλου, του χαρτιού και του καμβά». Είναι λογικό να νιώθει έκπληκτος όταν συναντά ανθρώπους που θεωρούν ότι οι χαρακτήρες και τα σχέδιά του δημιουργήθηκαν με τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή. Η χρωματική του παλέτα χαρακτηρίζεται από αντιθέσεις, σε κάποια έργα του κυριαρχεί το γκρι χρώμα, σε άλλα το κόκκινο ή το μπλε. «Αυτές οι επιλογές δεν είναι λογικές, έχουν σχέση με το ένστικτο και τη διαίσθησή μου. Η χρωματική αρμονία ή δυσαρμονία ενός έργου υπαγορεύεται από την αφήγηση» προσθέτει.


Θεωρεί τον εαυτό του αισιόδοξο ή απαισιόδοξο; «H φράση που με αντιπροσωπεύει λέει ότι απαισιόδοξος είναι ένας αισιόδοξος καλά ενημερωμένος. Γενικότερα, θα έλεγα ότι είμαι αισιόδοξος και κατά κάποιον τρόπο πραγματιστής, ικανός να κατανοήσω την πραγματικότητα. Αυτή η διαύγεια με κάνει ορισμένες φορές πεσιμιστή».

Μια συζήτηση με τον Enki Bilal,

27 Φεβρουαρίου 2013, 19:00,

Κεντρική Σκηνή
Λεωφόρος Συγγρού 107-109
Εισιτήρια: 210 900 5 800
www.sgt.gr

3

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Τέσσερις σημαντικοί διεθνείς καλλιτέχνες αποτελούν τον προπομπό της μεγάλης έκθεσης που έρχεται τον Μάιο στο ΕΜΣΤ

Εικαστικά / ΕΜΣΤ: Τέσσερις διεθνείς καλλιτέχνες και μία θεματική έκθεση για τα ζώα που δεν έχει ξαναγίνει ποτέ

Δύο ατομικές εκθέσεις και δύο μεγάλης κλίμακας in situ εγκαταστάσεις φωτίζουν τη σχέση μας με τα ζώα και τις οικολογικές συνέπειες της αποικιοκρατίας ενώ αποτελούν προπομπό μιας μεγάλης έκθεσης που έρχεται τον Μάιο στο ΕΜΣΤ.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
«Μιλώντας για τα ζώα σε υποταγή μιλώ για όλα τα υποταγμένα σώματα»

Εικαστικά / «Μιλώντας για τα ζώα σε υποταγή μιλώ για όλα τα υποταγμένα σώματα»

Στην υποβλητική της έκθεση στο ΕΜΣΤ, η εικαστικός Τζάνις Ράφα αναδημιουργεί ένα φανταστικό περιβάλλον άδειων στάβλων για να μιλήσει για τη σχέση του ανθρώπινου και του ζωικού κόσμου, ενώ μας προκαλεί να σκεφτούμε τις έννοιες της φροντίδας και της αγάπης, αλλά και την ανάγκη για κυριαρχία.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Λάκης Παπαστάθης: Ένας ανήσυχος καλλιτέχνης, ένας υπέροχος άνθρωπος

Εικαστικά / Λάκης Παπαστάθης: Ένας ανήσυχος καλλιτέχνης, ένας υπέροχος άνθρωπος

Το Μουσείο Μπενάκη τιμά με μια σημαντική έκθεση τη μνήμη του σκηνοθέτη, διανοούμενου, ιστοριοδίφη και ερευνητή του λαϊκού μας πολιτισμού, συνδημιουργού του θρυλικού «Παρασκηνίου». Ο επιμελητής της έκθεσης, Γιώργος Σκεύας, μας μιλά γι’ αυτήν.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η μεγάλη έκθεση του Steve McQueen για τα κινήματα που διαμόρφωσαν τη Μεγάλη Βρετανία

Εικαστικά / Η Μεγάλη Βρετανία που αντιστάθηκε υπάρχει ακόμα στις φωτογραφίες αυτής της έκθεσης

Από τις σουφραζέτες των αρχών του 20ού αιώνα μέχρι τις διαμαρτυρίες για τον πόλεμο στο Ιράκ, η έκθεση σε επιμέλεια του Steve McQueen συγκεντρώνει τις πιο δυνατές εικόνες μιας χώρας που βγήκε πολύ συχνά και πολύ δυνατά στους δρόμους.  
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Πώς η τεχνολογία αποκαθιστά το σημαντικότερο έργο της κλασικής ζωγραφικής 23 αιώνες μετά;

Αρχαιολογία & Ιστορία / Πώς η τεχνολογία αποκαθιστά το σημαντικότερο έργο της κλασικής ζωγραφικής 23 αιώνες μετά;

Η αρχαιομετρία, η τεχνητή νοημοσύνη και η καλλιτεχνική δημιουργία συνεργάστηκαν σε μια καινοτόμο μελέτη αποκατάστασης της τοιχογραφίας με το κυνήγι από τον τάφο του Φιλίππου στις Αιγές, ανοίγοντας νέους ορίζοντες στην αναβίωση της αρχαίας τέχνης.
M. HULOT
MARTIN GAYFORD: «Καμιά φορά οι κριτικοί κάνουμε εντελώς λάθος» Ή MARTIN GAYFORD: «Καμιά φορά οι κριτικοί κάνουμε λάθος»

Εικαστικά / Martin Gayford: «Καμιά φορά οι κριτικοί κάνουμε εντελώς λάθος»

Ένας από τους πιο επιδραστικούς κριτικούς τέχνης της Βρετανίας μιλά στη LiFO για τις τάσεις που διαμορφώνουν τη σύγχρονη τέχνη, τις φιλικές του σχέσεις με θρυλικούς καλλιτέχνες όπως ο Freud και ο Hockney, αλλά και για το αν η κριτική μπορεί όντως να επηρεάσει τα πράγματα.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η πρώτη μεγάλη έκθεση της οραματίστριας καλλιτέχνιδας Ithell Colquhoun

Εικαστικά / Τα σουρεαλιστικά αριστουργήματα της Ithell Colquhoun σε μια μεγάλη έκθεση

Το πολύχρωμο και αποκρυφιστικό σύμπαν της ξετυλίγεται στην πρώτη μεγάλη έκθεση για την οραματίστρια καλλιτέχνιδα, που εξερευνά τη θέση των γυναικών και τη σημασία του φύλου.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ο Βαγγέλης Μπαλής δημιουργεί κεραμικούς σάτυρους που του μοιάζουν

Εικαστικά / Ο Βαγγέλης Μπαλής δημιουργεί κεραμικούς σάτυρους που του μοιάζουν

Ένας νέος καλλιτέχνης δημιουργεί μοναδικά αντικείμενα ανάλογα με τη διάθεσή του, ονειρεύεται έναν χώρο όπου θα δημιουργεί απερίσπαστος και δεν τον νοιάζει καθόλου να βιοποριστεί από την τέχνη.
ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
Μια νέα έκθεση με χαρακτικά της ώριμης περιόδου της Βάσως Κατράκη

Εικαστικά / Βάσω Κατράκη: Η τέχνη της συγκινεί ακόμα

Έργα της σημαντικής Ελληνίδας χαράκτριας που παραπέμπουν στη βία της δικτατορίας, αλλά και άφυλες μορφές της όψιμης περιόδου της με αναφορά στην ελληνική αρχαιότητα, που υπερβαίνουν το ατομικό και γίνονται μέρος της συλλογικής μνήμης.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Τι απέγινε η πρωτοπορία στην τέχνη;

Εικαστικά / Τι απέγινε η πρωτοπορία στην τέχνη;

Ο κόσμος της σύγχρονης τέχνης έχει καταντήσει να μοιάζει με τσίρκο. Αλλά ο πραγματικός κακός της ιστορίας δεν είναι οι καλλιτέχνες, αλλά η σύγχρονη αγορά της τέχνης, η αξία της οποίας ξεπερνά πλέον τα 60 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως
THE LIFO TEAM
Ο Άνσελμ Κίφερ αποτίνει φόρο τιμής στον Βαν Γκογκ

Εικαστικά / Ο Άνσελμ Κίφερ αποτίνει φόρο τιμής στον Βαν Γκογκ

Μια νέα έκθεση στο Άμστερνταμ με πρόσφατα έργα του Κίφερ αναδεικνύει τη σύνδεσή του με τον Βαν Γκογκ και προκαλεί ήδη πολλές συζητήσεις. Ο σπουδαίος Γερμανός καλλιτέχνης εμπνέεται σταθερά, εδώ και 60 χρόνια, από τον Ολλανδό ζωγράφο. 
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Helmut Lang: What remains behind

Εικαστικά / Helmut Lang: Από το θρυλικό rubber dress στα πρωτόγονα γλυπτά του

Ο καλλιτέχνης και πρώην σχεδιαστής μόδας διατηρεί την προσήλωσή του στα υλικά και παρουσιάζει γλυπτά που θίγουν τη διαρκή εμμονή του με το θέμα της μνήμης, σε ένα σπίτι-σύμβολο του μοντερνισμού στο Λος Άντζελες.
ΣΤΕΛΛΑ ΛΙΖΑΡΔΗ
62 λεπτά με τον Ανέστη Ιωάννου

Εικαστικά / Από τη Νεφελοκοκκυγία στο skate και το τζιν: Το Εικαστικό Σύμπαν του Ανέστη Ιωάννου

Ο νεαρός εικαστικός αναζητά μια νέα μορφή ελευθερίας και απογείωσης, συνδέοντας τη δυναμική της street culture με την ουτοπία των Ορνίθων και των τσαρουχικών ονείρων, αναζητώντας μια έξοδο από το αστικό τραύμα σε έναν κόσμο γεμάτο δυνατότητες και φαντασία.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ο καινοτόμος κεραμίστας–γλύπτης Brian Rochefort παρουσιάζει στην Αθήνα νέα του έργα

Εικαστικά / Brian Rochefort: Ο ριζοσπάστης της κεραμικής παρουσιάζει τα νέα του έργα στην Αθήνα

Είναι διάσημος για τη δημιουργία μεγάλων, ζωηρών κεραμικών γλυπτών με μοναδικές υφές και αφηρημένα μοτίβα, ενώ οι συνθέσεις του ισορροπούν μεταξύ αταξίας και αρμονίας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Τα ιστορικά έργα του Κώστα Πανιάρα από βινύλ σε μια νέα έκθεση

Εικαστικά / Τα ιστορικά έργα του Κώστα Πανιάρα από βινύλ σε μια νέα έκθεση

Το βινύλιο υποκαθιστά το χρώμα σε μια σειρά έργων που παρουσιάστηκαν με μεγάλη επιτυχία τη δεκαετία του ’80 στο Παρίσι και στη Νέα Υόρκη από τον Αλέξανδρο Ιόλα. Σαράντα χρόνια μετά, η γκαλερί The Breeder τα επανασυστήνει στο κοινό.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Κατσαδιώτης

Εικαστικά / «Tα έργα μου είναι σκοτεινά, αλλά δεν τα έχω σκεφτεί ποτέ ως προκλητικά»

Μία μέρα μετά τον βανδαλισμό των έργων του από τον βουλευτή της Νίκης, ο Χριστόφορος Κατσαδιώτης μιλά στη LiFO για τη δουλειά του που προκάλεσε τέτοιες αντιδράσεις σε συγκεκριμένες ομάδες.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

σχόλια

3 σχόλια
πολύ αγαπημένος από τα κόμικς του.μετά που τα παράτησε και έκανε ταινίες και αμιγώς εικαστικά έργα δεν έχει να μου πει κάτι.πήγα στην συζήτηση. βαρετή, δεν τσούλαγε με τιποτα.έφυγα στη μέση.
Από την ομιχλώδη γκρι αποπληξία της βάναυσης και γενικευμένης κλιματικής απορρύθμισης…ανάμεσα σε μηδενιστές, νέο-νιτσεϊστές, κυνηγούς, μονομάχους, ινφοβομβητές, υβριδικούς ανθρώπους…‘κάποιος’ μας υπενθυμίζει μια φράση του Κάφκα «Υπάρχει το τέρμα, αλλά όχι ο δρόμος που οδηγεί σε αυτό. Αυτό που ονομάζουμε δρόμο είναι μια αβεβαιότητα»[φυλλομετρώντας το graphic novel ANIMAL’Z ,Enki Bilal (Μαμουθκομιξ)]