Έφερε το 2023 το τέλος των μεγάλων άλμπουμ;

Μουσική Ανασκόπηση 2023 Facebook Twitter
Μια γρήγορη ματιά σε κάνει να αναρωτιέσαι αν όντως είναι αυτά τα καλύτερα άλμπουμ που κυκλοφόρησαν μέσα στη χρονιά.
0

Αν κάτι μάς έμαθε το 2023 μουσικά, είναι ότι έχει περάσει η εποχή των μεγάλων άλμπουμ. Σπάνια πια βγαίνουν άλμπουμ που μπορούν να χαρακτηριστούν κλασικά και μουσική που αγγίζει κάθε γωνιά του πλανήτη. Έχουμε να κάνουμε περισσότερο με άλμπουμ κομήτες, με σύντομη διάρκεια ζωής – τουλάχιστον στο μέινστριμ. 

Όσον αφορά την ανεξάρτητη μουσική σκηνή, ακόμη κι αν κυκλοφορήσει ένας σημαντικός και πραγματικά καινοτόμος δίσκος, κάπου χάνεται μέσα στην ταχύτητα της πληροφορίας και δεν είναι τόσο εύκολο να διοχευτευθεί σε ένα μεγαλύτερο κοινό ή να αποτυπωθεί σε συλλογικό επίπεδο.  

Για να μην παρεξηγηθούμε, καλοί δίσκοι κυκλοφορούσαν πάντοτε· αυτό δεν αλλάζει. Απλά είναι πιο πιθανό για τους νεότερους καλλιτέχνες να κάνουν χιτ με ένα μόνο τραγούδι, και μετά το χάος, όπως συνέβη στην περίπτωση του Oliver Anthony με το ουρανοκατέβατο Rich Men North of Richmond, παρά μέσα από μια πιο ολοκληρωμένη δουλειά. 

Δεν είναι ακριβώς καινούριο φαινόμενο το τελευταίο, εσχάτως όμως έχει διογκωθεί εξαιτίας του ψηφιακού τρόπου μέσω του οποίου καταναλώνουμε μουσική – εντελώς αποσπασματικά, με βάση τους αλγόριθμους. Καθένας ακούει ό,τι του αρέσει και κανείς δεν φαίνεται να συμφωνεί ως προς τη νέα μουσική που κυκλοφορεί. 

«Οι λίστες λειτουργούν καλύτερα όταν είναι λίγο περίεργες και κάπως ατελείς, ακριβώς όπως και οι δίσκοι» γράφει Amanda Petrusich στον New Yorker. Και έχει δίκιο, το πρόβλημα όμως φέτος είναι ότι μόνο περίεργες δεν θα τις έλεγες, καθώς στην πλειοψηφία τους ακροβατούν ανάμεσα στη βαρεμάρα και το και την πλήρη απουσία όποιου ενδιαφέροντος

Αυτή ακριβώς η κατάσταση αντικατοπτρίζεται κατεξοχήν στις λίστες με τα καλύτερα της χρονιάς για το 2023. Μια γρήγορη ματιά σε κάνει να αναρωτιέσαι αν όντως είναι  αυτά τα καλύτερα άλμπουμ που κυκλοφόρησαν μέσα στη χρονιά ή απλώς πρέπει να γράψουμε κάτι αφού αυτό κάνουμε κάθε χρόνο. 

«Οι λίστες λειτουργούν καλύτερα όταν είναι λίγο περίεργες και κάπως ατελείς, ακριβώς όπως και οι δίσκοι» γράφει Amanda Petrusich στον New Yorker. Και έχει δίκιο, το πρόβλημα όμως φέτος είναι ότι μόνο περίεργες δεν θα τις έλεγες, καθώς στην πλειοψηφία τους ακροβατούν ανάμεσα στη βαρεμάρα και το και την πλήρη απουσία όποιου ενδιαφέροντος.

Για μήνες το Pitchfork εμφάνιζε το ίδιο άρθρο με τα καλύτερα μέχρι στιγμής άλμπουμ της χρονιάς, στο οποίο κάθε μήνα προσέθετε και τις καινούργιες κυκλοφορίες που ξεχώριζε και ήθελε να προωθήσει. Δεν είχε συμβεί κάτι ανάλογο τις προηγούμενες χρονιές, και ήταν αρκετά ενοχλητικό και αχρείαστο. Σχεδόν έφτανε στα όρια του άγχους η απόπειρα να τονίσουν με το ζόρι τη βαρύτητα ορισμένων καλλιτεχνών που επέλεξαν, καταστρέφοντας οποιοδήποτε στοιχείο έκπληξης. 

Caroline Polachek - Welcome To My Island

Όταν έβλεπες στις δυο πρώτες θέσεις της τελικής λίστας τα ονόματα της SZA –η οποία ουσιαστικά κυκλοφόρησε το SOS πέρσι (Δεκέμβριος 2022)– και της Caroline Polachek, ήταν το απόλυτο ξενέρωμα. Όχι γιατί ήταν κακά άλμπουμ αλλά επειδή ήταν σίγουρες θέσεις από την αρχή, και το μόνο που έδειχναν αυτές οι επιλογές ήταν ότι τελικά δεν βγήκε και τόσο αξιοπρόσεκτη μουσική φέτος. Το ίδιο και η «μισολίστα» του Guardian – δεν έχει ολοκληρωθεί τη στιγμή που γράφουμε.

Δεν ήταν κακό το Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd της Lana Del Rey, αλλά έχει βγάλει σπουδαιότερες δουλειές τα τελευταία χρόνια, ώστε ξενίζει το να φιγουράρει τόσο ψηλά. Από την άλλη το I Inside the Old Year Dying της PJ Harvey πέρασε εντελώς απαρατήρητο. Ακόμη και στην Ελλάδα – αυτό κι αν ήταν σοκαριστικό. Και, αλήθεια, πιστεύει κανείς ότι το 10.000 gecs των 100 gecs ήταν τόσο συναρπαστικό όσο το ντεμπούτο τους; Σίγουρα πιο ολοκληρωμένο, αλλά έλα τώρα.

Lana Del Rey - Did you know that there's a tunnel under Ocean Blvd

Στο άλλο άκρο μεν, και η λίστα όμως του Wire δεν πήγε πίσω σε απογοήτευση. Μοιάζει σαν να φτιάχτηκε για να ικανοποιήσει μόνο το περιορισμένο ελιτίστικό κοινό του. Αυτό έκανε πάντα, μπορεί σωστά να σχολιάσει κάποιος, αλλά το να βλέπεις τους Yo La Tengo με το –εξαιρετικό μεν, παλιομοδίτικο δε– This Stupid World στην κορυφή, να είναι το πιο γνωστό άλμπουμ σε μια λίστα με πανάγνωστα (εντάξει, όχι και όλα), είναι τελείως προβοκατόρικο. 

Πέρα από αυτά, το τρομερό όσον αφορά το μέινστριμ είναι ότι τα ίδια λέγαμε και πέρσι· ένα τεράστιο déjà vu. Φέτος μονοπώλησαν τα τσαρτ η Taylor Swift και ο Drake. Είναι η δεύτερη ή η τρίτη φορά που συμβαίνει αυτό; Αλήθεια, έχω χάσει τον λογαριασμό.  

Δεν είναι τυχαίο πάντως που το περιοδικό Time ανακήρυξε την Taylor Swift ως το πρόσωπο της χρονιάς. Η Swift γνώρισε σαρωτική επιτυχία στα τσαρτ, με τρομακτικά νούμερα παλιότερων δεκαετιών, και σε μια περίοδο που δεν πουλάει τίποτα, με την επανηχογράφηση ενός παλιότερου άλμπουμ της. Η παγκόσμια περιοδεία της ξεπέρασε κάθε προσδοκία, και σε κάποια φάση γράφτηκε ότι έχει γίνει πιο σημαντική από τους Beatles. Καλύτερα όμως να το θέσουμε αλλιώς – η Taylor Swift είναι οι Beatles της νέας χιλιετίας, είτε αρέσει σε ορισμένους η μουσική της είτε όχι. 

Μουσική Ανασκόπηση 2023 Facebook Twitter
Δεν είναι τυχαίο πάντως που το περιοδικό Time ανακήρυξε την Taylor Swift ως το πρόσωπο της χρονιάς.

Το 2023 παραλίγο να χάσουμε τη Μαντόνα. Ήταν μια δύσκολη χρονιά για τη βασίλισσα της ποπ, η οποία κατέρρευσε στις εξαντλητικές πρόβες για την παγκόσμια περιοδεία της, και για μέρες εικαζόταν ότι δεν θα τα καταφέρει. Ευτυχώς, και από το νοσοκομείο βγήκε και καλυτέρευσε η υγεία της, και τις συναυλίες δεν τις ακύρωσε. Αρκετοί σχολιάζουν αρνητικά την εμφάνισή της –ότι έχει κάνει πλαστικές που την έχουν παραμορφώσει και ότι κάνει πράγματα που δεν αρμόζουν σε μια εξηντάχρονη–, αλλά άσ’ τους να λένε.

Οι BTS μπορεί να είναι ουσιαστικά ανενεργοί λόγω στρατού, αλλά άνοιξαν το δρόμο σε μια στρατιά από νέα κορεατικά γκρουπ, που ανεβοκατεβαίνουν πλέον με ευκολία στην κορυφή του Billboard. Και η χρονιά δεν πήγε άσχημα για δύο από τα μέλη τους που δεν είχαν παρουσιαστεί ακόμη στον στρατό, τον Jimin και τον Jungkook – κατάφεραν να βγάλουν προσωπικές δουλειές που έσπασαν διάφορα ρεκόρ στα τσαρτ. Στην περίπτωση του Jimin, το Face ήταν απίθανο. 

지민 (Jimin) 'Face-off' MV

Τίποτα συναρπαστικό δεν συνέβη και όσον αφορά τη λάτιν μουσική και το ρεγκετόν φέτος. Πρωταγωνιστές ήταν o Bad Bunny (πάλι) και η Karol G, ενώ γνωρίσαμε τους ανερχόμενους Peso Puma και Tainy. Ειδική μνεία στην απίστευτη Sofia Kourtesis με το Madres, ένα χορευτικό άλμπουμ στο οποίο συνδύασε τη house με τα περουβιανά κρουστά. 

Το καλοκαίρι του 2023 ανήκε αποκλειστικά στο σάουντρακ της Barbie με τις Dua Lipa, Karol G, Billie Eilish, Nicki Minaj και Ice Spice, που έδειξε πόσο χιτ ήταν το φιλμ. Το It’s Barbie bitch! δεν θα μπορούσε να πετύχει πιο διάνα. 

Δεν έλειψαν και τα σκάνδαλα – η Lizzo και ο Diddy, που είδαν την καριέρα τους να διαλύεται με σοκαριστικές καταγγελίες. Η μεν Lizzo, η οποία κατηγορήθηκε από τις χορεύτριές της για τοξικότητα, παρενόχληση και body shaming, ίσως και να καταφέρει με τον καιρό να ανακάμψει. Από την άλλη, ο Diddy, όπως όλα δείχνουν, είναι ξεγραμμένος – και δίκαια.  Επίσης, μετά από 27 χρόνια μάθαμε επιτέλους το δολοφόνο του Tupac, και όπως φαίνεται είναι ο Duane Davis – η δίκη θα γίνει το 2024. Ο δε Tory Lanez καταδικάστηκε σε 10 χρόνια με την κατηγορία ότι πυροβόλησε στα πόδια τη Megan Thee Stallion.

Nicki Minaj & Ice Spice – Barbie World (with Aqua) [Official Music Video]

Ο πανικός που έσπειρε η άνοδος της ακροδεξιάς country στα τσαρτ, ευτυχώς δεν κράτησε πολύ. Περισσότερο ήταν μια τάση των καιρών. Ο μεγάλος κερδισμένος της υπόθεσης ήταν ο Morgan Wallen, που πλέον κάνει σταθερα χιτ με ό,τι βγάζει. Είναι πραγματικά ρατσιστής; Δεν νομίζω ότι θα το μάθουμε ποτέ. Αν κάτι έκανε ξεκάθαρο όλη αυτή η κατάσταση ήταν ότι το χιπ χοπ δεν είναι πια το κυρίαρχο είδος μουσικής. Καμία ραπ κυκλοφορία δεν ξεχώρισε πραγματικά. Ακόμη κι όταν μιλάμε για την περίπτωση του Drake. Ο Καναδός ράπερ κάνει επιτυχία, χωρίς όμως αποτύπωμα.

Αντίθετα, για τις γυναίκες τα πράγματα ήταν κάπως καλύτερα. Η Doja Cat πήγε στο νούμερο 1 του Hot 100 με ένα φοβερό κομμάτι, το Paint the Town Red – το πρώτο ραπ κομμάτι που το κατάφερε μέσα στη χρονιά. Δυστυχώς όμως δεν θα μπορούσες  να πεις το ίδιο για το Scarlet, το άλμπουμ της, το οποίο ήταν κάπως χλιαρό. Η χρονιά κλείνει με το Pink Friday 2 της Nicki Minaj, που όμως βγήκε Δεκέμβριο, οπότε δεν πιάνει ακριβώς. Είναι πραγματικά σπουδαίο το άλμπουμ της Minaj, με την παλιά έννοια της λέξης, και το καλύτερο ραπ άλμπουμ για το 2023, που όμως λόγω της αμφιλεγόμενης περσόνας της δεν θα εκτιμηθεί όσο πρέπει. Λίγη σημασία έχει – κάνει νούμερα. Κάπως παρήγορο.

Doja Cat - Paint The Town Red

Τέλος, το πιο σημαντικό γεγονός της χρονιάς ήταν η τεχνητή νοημοσύνη και το πώς αυτή εισέβαλε ξαφνικά στη μουσική βιομηχανία. Η διαδικτυακή «φασαρία» που δημιούργησε μέσα σε μερικές ώρες το ψεύτικο κομμάτι  Heart on My Sleeve, στο οποίο ακούς να τραγουδούν μαζί ο Drake με τον Weeknd, ήταν άνευ προηγουμένου.

Οι μεγάλες δισκογραφικές εταιρείες, αν και αντέδρασαν στην αρχή σπασμωδικά, δεν άργησαν να επωφεληθούν από τη συγκεκριμένη εξέλιξη· τρανό παράδειγμα το πρόσφατο κομμάτι Now and Then, το τελευταίο –ας πούμε– κομμάτι των Beatles. Το έγραψαν πριν 60 χρόνια – ένα κομμάτι που μισούσε ο George Harrison και αν ζούσε δεν θα κυκλοφορούσε ποτέ. Βγήκε όμως φέτος, με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. Έγινε χαμός στα τσαρτ, ειδικά στη Βρετανία. Το λες δε και κατάντια της μουσικής σήμερα – δείχνει την έλλειψη ενδιαφέροντος για καινούρια πράγματα. Ο κόσμος δεν φαίνεται να έχει επαφή με τη νέα μουσική· ας ελπίσουμε μόνο ότι βρισκόμαστε σε μια μεταβατική περίοδο. 

10+1 δίσκοι που άκουσα περισσότερο φέτος: Sexyy Red – Hood Hottest Princess/Fever Ray – Radical Romantics/Yaeji – With a hammer/Kelela – Raven/Ice Spice – Like..?/Amaarae – Fountain Baby/Lil Yachty – Let’s Start Here/Synthesized Sudan – Astro-Nubian Electronic Jaglara Dance Sounds from the Fashaga Underground/Anohni and the Johnsons – My Back Was a Bridge for You to Cross/Toquel – 1111/Eddie Dark – Freakwave Cassette Vol.1

Μουσική
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τα hits των αλγορίθμων: Ζητήσαμε από το ChatGPT να γράψει στίχους σε ύφος Nick Cave και Άννας Βίσση

Radio Lifo / Αγαπητό ChatGPT, γράψε μου κάτι για τον Νick Cave και την Άννα Βίσση

Με αφορμή το «Heart on my Sleeve», το κομμάτι τεχνητής νοημοσύνης που μιμήθηκε τον Drake και τον Weeknd, ο Νίκος Ευσταθίου και η Μαρία Παππά συζητούν για το πως το ΑΙ μεταμορφώνει ριζικά τη μουσική βιομηχανία.
ΝΙΚΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Σοστακόβιτς: Ο συνθέτης που έγραψε το σάουντρακ της ρωσικής ιστορίας

Συμφωνική Μουσική - Ιστορίες / Σοστακόβιτς: Ο συνθέτης που έγραψε το σάουντρακ της ρωσικής ιστορίας

Μισός αιώνας συμπληρώνεται φέτος από τον θάνατο του Ντμίτρι Σοστακόβιτς και η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών ερμηνεύει το Κοντσέρτο του για βιολί και ορχήστρα με σολίστα τον Βαντίμ Ρέπιν. Με αυτήν την αφορμή, η Ματούλα Κουστένη ξετυλίγει μια ιστορία ζωής και μουσικής που καθορίστηκε τόσο από την πολιτικές εξελίξεις και το πλαίσιο του σοβιετικού καθεστώτος, όσο και από τις προσωπικές επιλογές του μεγάλου Ρώσου συνθέτη.
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Το αριστουργηματικό σετ των Pan Pot στην Αθήνα

Μουσική / Pan Pot: Πόσο καταπληκτική μουσική παίζει αυτό το δίδυμο;

Δεν είναι πλέον εικοσάρηδες, αλλά δεν καταφεύγουν μονάχα σε νοσταλγικούς ήχους. Συνεχίζουν να καθορίζουν ηχητικά το μέλλον της techno, κάτι που απέδειξαν και στο extended σετ τους στην Αθήνα.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΒΟΥΡΛΑΚΟΣ
«Στην αρχή με ενοχλούσαν τα σχόλια για το Ozempic, όχι όμως πια»

Lifo Videos / «Στην αρχή με ενοχλούσαν τα σχόλια για το Ozempic, όχι όμως πια»

Η Marseaux, μια από τις πιο αναγνωρίσιμες φωνές της σύγχρονης ελληνικής ποπ σκηνής μιλά για την τυχαία της συνάντηση με το τραγούδι αλλά και για τις προσωπικές δυσκολίες που έχει αντιμετωπίσει και την έφεραν μέχρι το σήμερα.
ΣΩΤΗΡΗΣ ΒΑΛΑΡΗΣ
Το νέο ντοκιμαντέρ για τους Led Zeppelin αφήνει απ’ έξω την σκοτεινή πλευρά τους

Μουσική / Το νέο ντοκιμαντέρ για τους Led Zeppelin αφήνει απ’ έξω την σκοτεινή πλευρά τους

Το Becoming Led Zeppelin εξερευνά τις συνθήκες δημιουργίας του θρυλικού συγκροτήματος αγνοώντας την ακολουθία από σατανιστικές τελετουργίες, γκρούπις, ηρωίνη, όργια και κακοποιήσεις που σημάδεψαν την μετεωρική τους διαδρομή
THE LIFO TEAM
H ψευδαίσθηση της «ανακάλυψης» μουσικής στις επιμελημένες playlists του Spotify

Μουσική / Ανακαλύπτουμε πράγματι μουσική στο Spotify ή ζούμε μια ψευδαίσθηση;

Αρχικά, τις επιμελημένες playlists της δημοφιλούς πλατφόρμας τις έφτιαχναν επαγγελματίες, που προσλαμβάνονταν για το γούστο και την κρίση τους. Όμως, πια τα πράγματα δεν λειτουργούν έτσι. Και παρότι μας περιβάλλει ένας ωκεανός ήχων, το Spotify αρκείται στο να μας κρατά αποκλεισμένους στο νησί μας.
THE LIFO TEAM
Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι (1840-1893)

Μουσική / Τσαϊκόφσκι: Πώς μπορεί ο κορυφαίος συνθέτης να ενοχλεί τη σημερινή Ρωσία;

Στη Ρωσία θεωρούν αδιανόητο το να φέρει η εθνική τους κληρονομιά ομοφυλοφιλική ταυτότητα, ακόμα κι αν πρόκειται για τον συνθέτη της «Λίμνης των κύκνων» και του «Καρυοθραύστη», καθώς και της «Παθητικής συμφωνίας», η οποία ίσως προμηνύει τη φημολογούμενη κρατική δολοφονία του. Με αφορμή την παράσταση που ανεβαίνει στην Εθνική Λυρική Σκηνή ανατρέχουμε στα νέα στοιχεία για τη ζωή του.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Λουκιανός Κηλαηδόνης (1943-2017): Μια ζωή

Μουσική / Λουκιανός Κηλαηδόνης (1943-2017): Μια ζωή

Σαν σήμερα πεθαίνει ο «φτωχός και μόνος κάου-μπόυ», που την εποχή της επικράτησης του πολιτικού τραγουδιού στη χώρα μας πρότεινε την επανασύνδεση με τον Αττίκ και τον Κώστα Γιαννίδη, αλλά και την αμερικανική τζαζ, country και σουίνγκ μουσική.
ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΠΟΣΚΟΪ́ΤΗΣ
Βασίλης Λούρας: «Η Κάλλας θα είναι πάντα ένα σύμβολο δύναμης για τους φοβισμένους»

Μουσική / «Η Κάλλας θα είναι πάντα ένα σύμβολο δύναμης για τους φοβισμένους»

Το ντοκιμαντέρ «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία: Tα άγνωστα ελληνικά χρόνια της Κάλλας» που έγραψε και σκηνοθέτησε ο Βασίλης Λούρας -και θα κυκλοφορήσει σύντομα στους κινηματογράφους από το Cinobo- είναι μια συναρπαστική ταινία για την Κάλλας που αποκαθιστά την αλήθεια για τα χρόνια της στην Ελλάδα αλλά και για τη θυελλώδη σχέση της με τη χώρα που η μεγάλη ντίβα θεωρούσε πατρίδα.
M. HULOT
67α Grammy: Βεντέτες, βραβεία που άργησαν και ομιλίες που δεν έκαναν γκελ

Μουσική / 67α Grammy: Βεντέτες, βραβεία που άργησαν και ομιλίες που δεν έκαναν γκελ

Η Beyoncé έδειξε να εκπλήσσεται όταν άκουσε το όνομά της από τα χείλη τής πάλαι ποτέ country artist και νυν βασίλισσας της pop, Τέιλορ Σουίφτ, ενώ όλοι οι υπόλοιποι έμειναν έκπληκτοι από μια γυμνή εμφάνιση.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ