Περί αλκοολισμού και θεολογίας

Περί αλκοολισμού και θεολογίας Facebook Twitter
0


Ο πότης
ΤΟΥ XΑΝΣ ΦΑΛΛΑΝΤΑ,
μτφρ. Έμη Βαϊκούση, εκδόσεις Κίχλη, σελίδες: 416, τιμή18,80


Μυθιστορήματα με εύλογους και μοναχικούς τίτλους (Ο πότης, Ο παίκτης, Ο κλέφτης κ.λπ.), επειδή προδίδουν εξαρχής το ποιόν του περιεχομένου, καθιστούν τον αναγνώστη είτε καχύποπτο είτε φανατικό, με αποτέλεσμα κατά κανόνα είτε να πετάει το βιβλίο είτε να το διαβάζει σχεδόν χωρίς να βγάλει το καπέλο του. Άλλωστε, η μονοδιάστατη αφήγηση είναι γνωστό ότι κουράζει τον αναγνώστη, καθότι όλα τα πάθη πλέον είναι γνωστά, όλες οι τιμωρίες ακουστές και όλες οι δυστυχίες πωλούνται πλέον στα βιβλιοπωλεία σε πολύ χαμηλές τιμές. Άραγε, ισχύουν όλα αυτά στην περίπτωση του Γερμανού συγγραφέα Χανς Φάλλαντα [ψευδώνυμο του Ρούντολφ Ντίτσεν (1893-1947)], που έζησε την εποχή του Ναζισμού και παραταύτα ούτε αποδήμησε από τη χώρα του ούτε έπαψε να γράφει;


Το κεντρικό πρόσωπο του Πότη είναι ο  Έρβιν Ζόμερ, χονδρέμπορος αγροτικών προϊόντων, που συμβιώνει απρόσκοπτα με τη γυναίκα του Μάγδα. Ξαφνικά, λόγω εσωτερικής ανισορροπίας ή κάποιας άλλης μεταμφιεσμένης αιτίας, ο Έρβιν αρχίζει να κατεβάζει σναπς για να καταντήσει μέσα σε μερικά κεφάλαια άχρηστος για την επιχείρησή του, επικίνδυνος για το σπίτι και, κυρίως, ξένος απόξενος για την υποδειγματική γυναίκα του. Αυτή η πτώση έχει κάποια «έτοιμα» στοιχεία αλκοολισμού που περιγράφονται πειστικά (ο Φάλλαντα ήταν κι ο ίδιος πειραγμένος από αλκοόλ, όπως και η γυναίκα του ναρκομανής), αλλά με κάποιον ακαδημαϊσμό που υπονομεύει την πειστικότητα της κατρακύλας. Όπως κι αν έχουν τα πράγματα, ο πότης θα μπει με το ζόρι σε άσυλο αλκοολικών και από 'κει και πέρα η διήγηση θα πλεχτεί μέσα στη φυλακή και πάντα μακριά από τη σύζυγο. Ό,τι κι αν κάνει ο Έρβιν, το ποτό τού γνέφει αγαλλιαστικά «από το πίσω μέρος του μυαλού του», όπερ σημαίνει ότι η μέθη τον έχει νικήσει κατά κράτος.


Παρατηρεί, άλλωστε, ο ίδιος, μιλώντας πάντα σε πρώτο πρόσωπο: «Λίγο πριν από τη μία σηκώθηκα πάλι, πήγα ξυπόλυτος στο κελάρι και άδειασα μονομιάς ό,τι είχε μείνει στα τρία μπουκάλια. Κι ενώ είχα το τρίτο στο στόμα, συνειδητοποίησα, με απόλυτη βεβαιότητα και άλλη τόση φρίκη, πως ήμουνα χαμένος. Δεν υπήρχε σωτηρία για μένα, ψυχή και σώμα τα παρέδωσα στο ποτό. Τώρα πια ήταν αδιάφορο αν θα διέσωζα για λίγες μέρες ακόμα, ίσως βδομάδες, τα τελευταία υπολείμματα της αξιοπρέπειας και του ήθους μου – όλα είχαν τελειώσει. Ας ερχόταν τώρα η Μάγδα να με δει με το μπουκάλι στο χέρι. Θα της έλεγα κατάμουτρα "κυρία μου, εγώ είμαι πια ένας πότης" και πως εκείνη με έφερε σε αυτό το σημείο, με αυτό τον καταχθόνιο δυναμισμό της!».


Η ρήξη με τη γυναίκα του, πειστικότατη και δραματική, θα τον στείλει σε άσυλο (συνηθισμένη κίνηση του ναζιστικού καθεστώτος), οπότε, μακριά πλέον από το ποτό («δεν είχα προλάβει, φαίνεται, να γίνω κανονικός πότης», σ. 174), θα αρχίσει η δεύτερη φάση της ζωής του, καθώς κατηγορείται για απόπειρα δολοφονίας της γυναίκας του και άλλα τινά. Οι περιπέτειες που θα περιγράψει μέσα στη φυλακή είναι έξοχες και θυμίζουν προκαταβολικά ανάλογες περιγραφές από κατοπινές, αμερικανικές φυλακές. Κάθε κρατούμενος ήταν ένα ναυάγιο της ζωής και συνάμα ένας αυτοδίδακτος εγκληματίας που είχε αναπτύξει απίθανους αμυντικούς μηχανισμούς για να επιβιώσει. Ο  Έρβιν ομολογεί: «Ο Μόρντχορστ εμένα με θεωρούσε πάντα νιόφερτο – έναν αυθεντικό μπούλη, που του έδινε μαθήματα από την πείρα της δικής του, πολυκύμαντης ζωής...». Ο εγκλεισμός θα του διδάξει το πιο γνωστό πράγμα: «στη φυλακή εύκολα μπαίνεις, δύσκολα βγαίνεις...». Συνάμα, άνευ δυνάμεως, είναι του χεριού κάθε σκληρού φυλακισμένου, όπως του Πολακόφσκι, που του συνέτριψε τη μύτη για να τον θυμάται!


«Είμαι μόνος, κατάμονος, με τον εαυτό μου και με τη βεβαιότητα πως σε αυτό το μέρος θα είμαι πάντα μόνος με τον εαυτό μου. Είμαι στο μέρος εκείνο όπου η αγάπη, η φιλία, είναι πράγματα άγνωστα. Είμαι στην κόλαση... Πόσο λίγο αμάρτησα στη ζωή μου και πόσο πληρώνω! Θεέ μου, είναι τόσο φοβερό να απολαύσει κανείς λίγο σναπς;».


Στη σελίδα 300 διαβάζουμε τη χαρακτηριστική δήλωση του  Έρβιν προς τον γιατρό: «Ούτε που το σκέφτομαι το αλκοόλ!». Φράση που τη χρησιμοποίησε ως αντικλείδι για να βγει από τη φυλακή. Ματαίως, βέβαια. Διότι ο  Έρβιν δεν πληρώνει για τις αμαρτίες του αλλά υποκύπτει στις απάνθρωπες μεθόδους των ναζί. «Με βάζουν φυλακή, από τη φυλακή με στέλνουν στο άσυλο, μου αφαιρούν το "κύριε" απ' το όνομά μου, με βάζουν να πίνω λαχανόζουμο, στήνουν ολόκληρα σκηνικά ανάκρισης σαν να ήμουνα ο χειρότερος εγκληματίας, μητροκτόνος ή δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο. Είμαι βέβαιος πως αν με άφηναν να μιλήσω πέντε λεπτά με τη Μάγδα, θα τους είχα πείσει. Θα τους είχα πείσει. Θα εμφανιζόμασταν μαζί οι δυο μας σε αυτόν το γελοίο τον εισαγγελέα με το φουσκωτό κάτω χείλος και τα ανέκφραστα μάτια και θα αναγκαζόταν να αναστείλει αμέσως τη διαδικασία εναντίον μου!».


Ο κρατούμενος έπρεπε να πιστέψει πως η ζωή του ήταν αυτό το άσυλο! Στη σελίδα 327 έχουμε μια ενδεικτική περιγραφή του ονείρου αυτοεκμηδενισμού που είχε καταλάβει τον  Έρβιν. Ονειριστί, συναντά φίλους και γνωστούς, οι οποίοι όμως δεν τον βλέπουν και τον προσπερνούν αδιάφοροι. Βλέπει ακόμα και τη γυναίκα του, που την πλησιάζει αλλά παραμένει αδιάφορη. «Εκείνη τη στιγμή», λέει ο  Έρβιν, «συνειδητοποίησα έντρομος πως ήμουνα μια σκιά που περιφερόταν ανάμεσα στους ανθρώπους – είχα πεθάνει, ήμουνα νεκρός!».

Ας δούμε, όμως, και τις περιπέτειες του Φάλλαντα με το ποτό. Ο συγγραφέας ήταν αδύναμος κι επιρρεπής σε ψυχικές ασθένειες. Κλεισμένος στον εαυτό του, θα γνωρίσει τη ζωή από τα βιβλία και μετά από την ίδια τη ζωή, όπως σημειώνει στο Πώς έγινα συγγραφέας. Η κατάθλιψη θα τον οδηγήσει σε διπλή απόπειρα αυτοκτονίας, σκηνοθετημένη από κοινού με τον φίλο του Χανς Ντίτριχ φον Νέκερ ως μονομαχία. Όντως ο Ντίτσεν σκοτώνει τον Νέκερ και ακολούθως αυτοτραυματίζεται σοβαρά... Η ιατρική γνωμάτευση τού αποδίδει το ακαταλόγιστο λόγω ψυχικής διαταραχής και ο Ρούντολφ εισάγεται σε ψυχιατρική κλινική. Ο θάνατος του αδελφού του στο Μέτωπο αναζωπυρώνει τον αλκοολισμό του και εισάγεται για δεύτερη φορά σε σανατόριο για αποτοξίνωση. Η εξάρτησή του από τα ναρκωτικά οξύνεται και από κοντά το οικονομικό του αδιέξοδο. Κάποια υπεξαίρεση θα του στοιχίσει πολύμηνη φυλάκιση. Η γνωριμία με την Άννα Μαργκαρέτε  Ίσελ θα τον κάνει σύζυγο και στη συνέχεια πατέρα τριών παιδιών – το τέταρτο παιδί του το απέκτησε με τη δεύτερη γυναίκα του.
Η άνοδος του Χίτλερ στην εξουσία θα του στοιχίσει τη σύλληψη μαζί με τον φίλο του  Έρνεστ φον Σάλομον. Παρά τα σκληρά μέτρα που επεβλήθησαν, ο Φάλλαντα θα είναι ένας από τους συγγραφείς που δεν αποδήμησαν από τη Γερμανία. Σε αντίθεση με τους συναδέλφους Γερμανούς και Αυστριακούς που κατέληξαν αυτόχειρες μακριά από την πατρίδα τους (Τουχόλσκυ, Τόλλερ, Μπένγιαμιν, Τσβάιχ, Χανσεκλέβερ), ο Φάλλαντα –λόγω ψυχολογικών προβλημάτων– θα περάσει συνολικά μια επταετία σε ψυχιατρικά άσυλα. Το 1937 το μυθιστόρημά του Λύκος μεταξύ λύκων θα τον εντάξει στη λίστα των «ανεπιθύμητων συγγραφέων». Πάντως, το μυθιστόρημά του Ο σιδερένιος Γκούσταβ είχε παραγγελθεί προσωπικά από τον Γκαίμπελς και τον κορυφαίο ηθοποιό  Έμιλ Γιάνινγκς....
Ιδιαίτερος έπαινος αξίζει στη μεταφράστρια Έμη Βαϊκούση, η οποία απέδωσε εντυπωσιακά τη γραφή του συγγραφέα και συνέθεσε ένα κατατοπιστικότατο βιογραφικό ενός συγγραφέα που είναι λίγο-πολύ άγνωστος στη χώρα μας.

Βεβαιότητα και σχετικισμός στη νεωτερική συνείδηση. Η περίπτωση της θεολογίας.
του Πέτρου Φαραντάκη
(ανάτυπο από το περιοδικό «Θεολογία» τ. 1, Ιαν.-Μάρτιος 2012)


Παρά το γεγονός ότι αυτή η σελίδα δεν είναι ο κατάλληλος τόπος για να σχολιάσουμε ένα κείμενο που αναφέρεται άμεσα και έμμεσα στη θεολογία, μπορούμε να παραθέσουμε ένα απόσπασμα που κινεί την περιέργεια και συνάμα την όρεξη για διαβάσματα άλλης κοπής.


«Ο Φίλιπ Σέραντ μιλάει πλέον για ρήξη του οργανικού δεσμού ανάμεσα στον άνθρωπο και στη φύση, με αποτέλεσμα την απώλεια της αίσθησης της ιερότητας που είχαμε για τον εξωτερικό κόσμο. Το χάσμα αυτό δεν αργεί να οδηγήσει σε στρεβλή κατανόηση ζητημάτων που μας απασχολούν. Σε μια εποχή στην οποία η επιστήμη εξισώνεται με την πολιτική αυταρέσκεια της διακυβέρνησης ομάδων και κοινοτήτων, τα θρησκευτικά υπεσχημένα ακροβατούν επί ξυρού ακμής.


Ο Ζήσιμος Λορεντζάτος, φανερά αντίθετος στην εξάπλωση της γενικευμένης λογικής, αποδέχεται το εξηγητικό γνώρισμα της επιστήμης, ως "μετάφραση" εκείνου που αποκαλούμε πραγματικότητα. Εδώ γι' αυτόν έγκειται το λάθος μας. Εκλαμβάνουμε τη "μετάφραση" ως πρωτότυπο. Η παρατήρηση αυτή, η οποία, κατ' ουσίαν, ξεχωρίζει το αυθεντικό "κείμενο" από την απόδοση του νοήματός του, υπογραμμίζει και τον σχετικισμό τον οποίον επιβάλλεται να μετερχόμαστε όταν οριοθετούμε την εμβέλεια των επιστημονικών οιωνών. Οι έκδηλες ή λανθάνουσες όψεις της πρωτότυπης πραγματικότητας δεν αποκρυπτογραφούνται αποκλειστικά μέσω των μέτρων της θετικής επιστήμης, αλλά σαν με τις επιδόσεις άλλων διαφορετικών μεταξύ τους "γλωσσών". Αναμφίβολα, εάν υιοθετήσουμε το κυριαρχούν "μεταφραστικό" εγχείρημα, τότε αντιλαμβανόμαστε τον τυπικό μηχανισμό βάσει του οποίου "προοδεύει" ο νεότερος δυτικός ευρωπαϊκός πολιτισμός. Όσο όμως κι αν αυτός πασχίζει να προβάλλει την υπεροχή της ατομικής ευθύνης, ως διακριτής αξίας, άλλο τόσο, στο περιβάλλον επώασης της αυστηρής  ηθικολογίας, εμφιλοχωρεί η παρουσία της "στοχαστικής μεταβλητής". Είναι αυτή που –με τη βοήθεια καθορισμένου ή ακαθόριστου συλλογισμού– επιτρέπει τη συνύπαρξη και τη σύγκρουση διαφόρων μορφών καρποφόρας αμηχανίας. Σε αυτές εντάσσεται και η αναστοχαστική αποτίμηση του homo religiosus».

Βιβλίο
0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

bernhard schlink

Πίσω ράφι / «Φανταζόσουν ότι θα έβγαινες στη σύνταξη ως τρομοκράτης;»

Το μυθιστόρημα «Το Σαββατοκύριακο» του Μπέρνχαρντ Σλινκ εξετάζει τις ηθικές και ιδεολογικές συνέπειες της πολιτικής βίας και της τρομοκρατίας, αναδεικνύοντας τις αμφιλεγόμενες αντιπαραθέσεις γύρω από το παρελθόν και το παρόν.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Φοίβος Οικονομίδης

Βιβλίο / Φοίβος Οικονομίδης: «Είμαστε έτοιμοι ανά πάσα στιγμή να σπάσουμε σε χίλια κομμάτια»

Με αφορμή το νέο του βιβλίο «Γιακαράντες», ο Φοίβος Οικονομίδης, ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς συγγραφείς της νεότερης γενιάς, μιλά για τη διάσπαση προσοχής, την αυτοβελτίωση, τα κοινωνικά δίκτυα, το βύθισμα στα ναρκωτικά και τα άγχη της γενιάς του.
ΙΩΝΑΣ ΚΑΛΛΙΜΑΝΗΣ
Σερζ Τισερόν «Οικογενειακά μυστικά»

Το Πίσω Ράφι / «Το να κρατάμε ένα μυστικό είναι ό,τι πιο πολύτιμο και επικίνδυνο έχουμε»

Μελετώντας τις σκοτεινές γωνιές των οικογενειακών μυστικών, ο ψυχίατρος και ψυχαναλυτής Σερζ Τισερόν αποκαλύπτει τη δύναμη και τον κίνδυνο που κρύβουν καθώς μεταφέρονται από τη μια γενιά στην άλλη.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Το ηθικό ζήτημα με τις μεταθανάτιες εκδόσεις με αφορμή το ημερολόγιο της Τζόαν Ντίντιον

Βιβλίο / Μεταθανάτιες εκδόσεις και ηθικά διλήμματα: Η Τζόαν Ντίντιον στο επίκεντρο

Σύντομα θα κυκλοφορήσει ένα βιβλίο με τις προσφάτως ανακαλυφθείσες «ψυχιατρικές» σημειώσεις της αείμνηστης συγγραφέως, προκαλώντας ερωτήματα σχετικά με τη δεοντολογία της μεταθανάτιας δημοσίευσης έργων ενός συγγραφέα χωρίς την επίσημη έγκρισή του.
THE LIFO TEAM
Στα «Μαθήματα Ζωγραφικής» του Τσαρούχη αποκαλύπτεται όλος ο ελληνικός κόσμος

Ηχητικά Άρθρα / Γιάννης Τσαρούχης: «Η ζωγραφική μου θρέφεται από τη μοναξιά και τη σιωπή»

Στα εκπληκτικά «Μαθήματα Ζωγραφικής» του Γιάννη Τσαρούχη αποκαλύπτεται όλος ο ελληνικός κόσμος, από τις μινωικές τοιχογραφίες έως τα λαϊκά δημιουργήματα του Θεόφιλου.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
George Le Nonce: «Εκτός από τα φέικ νιουζ, υπάρχει η φέικ λογοτεχνία και η φέικ ποίηση»

Ποίηση / George Le Nonce: «Εκτός από τα fake news, υπάρχει η fake λογοτεχνία και ποίηση»

Με αφορμή την έκδοση του τέταρτου ποιητικού του βιβλίου, με τίτλο «Μαντείο», ο Εξαρχειώτης ποιητής μιλά για την πορεία του, την ποίηση –queer και μη–, και για την εποχή του Web 2.0, αποφεύγοντας την boomer-ίστικη νοοτροπία.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Χατζιδάκις, Ιωάννου, Χιόνης, Βακαλόπουλος, Κοντός: 5 βιβλία τους κυκλοφορούν ξανά

Βιβλίο / Χατζιδάκις, Ιωάννου, Χιόνης, Βακαλόπουλος, Κοντός: 5 βιβλία τους κυκλοφορούν ξανά

Μια σειρά από επανεκδόσεις αλλά και νέες εκδόσεις, που αφορούν ποιητές και λογοτέχνες που έχουν φύγει από τη ζωή μάς θυμίζουν γιατί επιστρέφουμε σε αυτούς, διαπιστώνοντας ότι παραμένουν, εν πολλοίς, αναντικατάστατοι.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Η νέα μετάφραση των «Μεταμορφώσεων» είναι ένας άθλος και εκδοτικό γεγονός.

Βιβλίο / Οβίδιος: Η νέα μετάφραση των «Μεταμορφώσεων» είναι ένας άθλος και εκδοτικό γεγονός

Ο κορυφαίος μελετητής του ρωμαϊκού κόσμου Θεόδωρος Δ. Παπαγγελής ολοκλήρωσε την απόδοση στα ελληνικά των 12.000 στίχων του έργου του Οβίδιου, εκφράζοντας ταυτόχρονα τον άκρως μοντέρνο χαρακτήρα του ποιητή.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
«Τροχιές»: Η Samantha Harvey κέρδισε πανάξια το Booker

Βιβλίο / «Τροχιές»: Η Samantha Harvey κέρδισε πανάξια το Booker

Με θέμα την καθημερινότητα έξι αστροναυτών σε έναν διεθνή διαστημικό σταθμό, το μυθιστόρημα που κέρδισε το Booker 2024 μόλις μεταφράστηκε στα ελληνικά, είναι ένα ποίημα για τον πλανήτη Γη και μας καλεί να τον εκτιμήσουμε ξανά.
ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΗ
2000 χρόνια μετά την πρώτη κυκλοφορία του, ένα βιβλίο για τους Ρωμαίους αυτοκράτορες γίνεται μπεστ-σέλερ

Βιβλίο / Ο Σουητώνιος του 69 μ.Χ. γίνεται ξανά μπεστ-σέλερ

Οι «Βίοι των Καισάρων», το εξόχως κουτσομπολίστικο βιβλίο που είχε γράψει ο Σουητώνιος για τον βίο και την πολιτεία της πρώτης σειράς των Ρωμαίων αυτοκρατόρων, κυκλοφόρησε σε νέα μετάφραση και μπήκε στη λίστα με τα ευπώλητα των Sunday Times.
THE LIFO TEAM
«Αν δεν μας αρέσουν οι ηγέτες που ψηφίζουμε, ας κατηγορήσουμε τον εαυτό μας»

Βιβλίο / «Αν δεν μας αρέσουν οι ηγέτες που ψηφίζουμε, ας κατηγορήσουμε τον εαυτό μας»

Ο «ροκ σταρ ιστορικός των ημερών», ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και βραβευμένος συγγραφέας Peter Frankopan, μιλά στη LIFO για τους κινδύνους που απειλούν την Ευρώπη, τη Γάζα και την άνοδο της ακροδεξιάς.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Πένθος και ανάνηψη: Ο δικός μας Σαββόπουλος

Daily / Πένθος και ανάνηψη: Ο δικός μας Σαββόπουλος

Μια εικοσαετία μετά την πρώτη έκδοση του βιβλίου, κυκλοφορεί ξανά σε αναθεωρημένη μορφή, η ενθουσιώδης, στοχαστική, λυρική μελέτη του έργου του σπουδαίου όσο και «πολωτικού» Έλληνα τραγουδοποιού από τον Δημήτρη Καράμπελα.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Ο Γιάννης και η φασολιά

Guest Editors / Ο Γιάννης και η φασολιά

Τέλη ’70, Αθήνα. Ένας νεαρός βουτάει στην ποίηση στη βιβλιοθήκη της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης. Οι στίχοι του Γιάννη Κοντού τον αγγίζουν. Χρόνια μετά, ως συγγραφέας πια, δημιουργεί μια λογοτεχνική σχέση που κρατά δεκαετίες, ανάμεσα σε εκδοτικούς οίκους, ταβέρνες και πρωινά τηλεφωνήματα.
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΣ
Ευκλείδης Τσακαλώτος: Οφείλουμε να είμαστε πιο ριζοσπάστες και ταυτόχρονα πιο ρεαλιστές, ακόμα κι αν αυτό ακούγεται σαν τετραγωνισμός του κύκλου!

Βιβλίο / Ευκλείδης Τσακαλώτος: «Οφείλουμε να είμαστε πιο ριζοσπάστες και ταυτόχρονα πιο ρεαλιστές στην αριστερά»

Μια πολιτική κουβέντα «εφ’ όλης της ύλης» με τον βουλευτή της Νέας Αριστεράς, πανεπιστημιακό και πρώην υπουργό Οικονομικών στο στούντιο της LiFO με αφορμή το «Μανιφέστο για μια βιώσιμη κοινωνία», το τρίτο του συγγραφικό πόνημα τα τελευταία χρόνια.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ