Η πόλη στο κέντρο της γης

Η πόλη στο κέντρο της γης Facebook Twitter
9

Από τον Δημήτρη Καραίσκο

 

Ο σταθμός του τραίνου στη Ρώμη ήταν σαν αυτές τις διαστημικές κάψουλες στις ταινίες επιστημονικής φαντασίας που σε πηγαίνουν σε διπλανούς γαλαξίες μέσα σε λίγες ώρες. Το ένοιωθα πως φεύγοντας από την πρωτεύουσα και κατηφορίζοντας προς τον Νότο θα ήταν σαν να άλλαζα χώρα.


Δεν είχαν περάσει λίγα λεπτά στους δρόμους της Νάπολης, πίσω από το τζάμι ενός αμαξιού, και νομίζω πως την είχα ήδη δει την πόλη. Είδα το Παρίσι πιο Μεσογειακό, πιο παρακμιακό, πιο βρώμικο, πιο ηλεκτρισμένο. Μπορεί να έκανα και λάθος, ήταν βράδυ. Λένε όμως οτι οι πρώτες εντυπώσεις μετράνε.


Στο σπίτι του Νικόλα και της Ελένης μας περίμεναν. Ένα ζεστό σπίτι σ' 'ένα παλιό παλάτι που έγινε διαμερίσματα.


Ένας Ιταλός, μια Ελληνίδα, τα δύο τους παιδιά, μια γάτα, ένα πιάνο, αμέτρητη μουσική, αμέτρητα βιβλία και ατέλειωτος espresso-δυναμίτης μάρκας Kimbo για να σε ξυπνάει το πρωί. Είμασταν οι φιλοξενούμενοι από την Αθήνα, και σε λίγο θα μας πήγαν για καλωσόρισμα σε μια γειτονική ταβέρνα.

Έφυγα λίγο πιο νωρίς από το σπίτι, ήθελα να δω λίγο τη γειτονιά. Ήταν η γειτονιά του Πανεπιστημίου, κάτι σαν τα δικά μας Εξάρχεια: κεντρικά, ιστορικά, φασαριόζικα κι ωραία.

Περπάταγα χωρίς κανένα προσανατολισμό. Μια κυρία σ'ενα μπαλκόνι με ρώτησε που πηγαίνω και με συμβούλεψε να κρύψω τη φωτογραφική μου μηχανή. Ήμουν σε στενά δρομάκια γεμάτα απλωμένα ρούχα - ρούχα απλωμένα σε σκοινιά ανάμεσα απο τα ψηλά κτίρια αλλά και σε απλώστρες μέσα στο δρόμο.


Τηλεοράσεις έπαιζαν στη διαπασών, σκούτερ περνάγανε σαν διάολοι, παρεές γελάγαν δυνατά μέσα στα σπίτια. Μην έχοντας απομακρυνθεί τρία τετράγωνα, ήδη βρισκόμουν σε μια φαβέλα μέσα στο κέντρο της πόλης. Κίνησα προς τα πίσω, και σε λίγη ώρα ήμουν στην ταβέρνα: ένα δωμάτιο, τέσσερα τραπέζια, πέντε πιάτα, μια γιαγιά να μαγειρεύει στην κουζίνα κι η υπόλοιπη οικογένεια να σερβίρει. Έμοιαζε με Ελλάδα. Ακόμα δύο παρέες - στην μία κάποιος με χαρακιά στο μάτι.


Ο μαγαζάτορας συννενοηθηκε με τον Νικόλα και είπε να μας φέρουν ζυμαρικά με ρεβύθια. Νομίζω πως το μίγμα περιείχε και σουπιά. Και ήταν απ΄τα πιο νόστιμα πράγματα που είχα φάει ποτέ μου. Στην Νάπολη για τις τρεις μέρες που έμεινα, έτρωγα συνεχώς τα πιο νόστιμα πράγματα που είχα φάει ποτέ μου. Ακόμα και το απλό ψωμί ήταν το πιο νόστιμο ψωμί που είχα φάει ποτέ μου. Και, ναι, το κλισέ ανταποκρίνεται στην αλήθεια: η πίτσα στην Νάπολη είναι η πιο ωραία πίτσα που έχεις φάει ποτέ σου.






Μα όλα όσα τρώνε και πίνουν οι Ναπολιτάνοι είναι λαχταριστά, φίνα, απολαυστικά. Ηδονιστές είναι και στον τρόπο που οδηγούν: τρέχουν, κορνάρουν, φωνάζουν, και κάπως τα καταφέρνουν και δεν τσουγκρίζουν. Φωνάζουν, γελάνε, τρέχουν, ενθουσιάζονται, νευριάζουν. Ίσως να είναι ο Βεζούβιος που τους έχει κάνει έτσι. Υψώνεται μπαρουτοκαπνισμένος χίλια διακόσια μέτρα πάνω από τα κεφάλια τους - δεν μπορεί, κάτι θα τους κάνει.

Βέβαια, όταν μπαίνεις μέσα στη γειτονιά της Chiaia, που απλώνεται στις ανηφορές πάνω απο την πανέμορφη παραλιακή περατζάδα, οι πολλές φωνές σταματάνε και τα πράγματα κάπως "εκπολιτίζονται".


Ρίχνεις κλεφτιές ματιές σε κάτι πανέμορφα σπίτια, και στους ψηλούς ορόφους βλέπεις μεγάλα μπαλκόνια να λούζονται στο πεντακάθαρο φως.


Αναρωτιέσαι ποιοι μένουν εκεί, κι αν ξυπνούν μέσα στα φρέσκα σεντόνια τους έχοντας για θέα τους γκρεμούς του Κάπρι που εμφανίζεται σαν φάντασμα στον ορίζοντα, ένα νησί που μοιάζει λες και έχεις πετάξει το Λυκαβηττό μέσα στη θάλασσα. Που να 'ναι η Casa Malaparte, αναρωτιέσαι, και που να 'ναι η βίλα του Τιβέριου, και πως είναι άραγε η ζωή εκεί για τους αργόσχολους γόνους των παλιών εύπορων οικογενειών, που ζουν σε νησιώτικες επαύλεις με τεράστιους κήπους;


Την ανυπόμονη, γεμάτη ζωή αναμπουμπούλα όμως των απλών ανθρώπων των "basi" (φτηνά, μικρά ισόγεια στο κέντρο που νοικιάζουν οι "πληβείοι") σταματάς να τη βλέπεις τελείως στο Posilipo.  "Παύσιλυπο" δηλαδή - αυτό που σταματάει την λύπη.


Ένα προάστιο τόσο όμορφο και παραδείσιο, που πήγαιναν εκεί παλιά για να τους φτιάξει η διάθεση. Μια χερσόνησος γεμάτη σπίτια που κατέχουν οι παλιές μεγάλες φαμίλιες του τόπου, κανονικά κάστρα με ψηλούς φράκτες, φύλακες κι αχανείς ιδιωτικούς κήπους που κατρακυλούν ως το νερό με θέα το τεράστιο ηφαίστειο και την Τυρρηνική θάλασσα.

Φατρίες παλιές, που πάνε αιώνες πίσω, όπως μας είπε ο βέρος Ναπολιτάνος οικοδεσπότης μας, που μας έλεγε χαρακτηριστικα: "Η Ρώμη είναι το μουσείο, το Μιλάνο τα λεφτά, η Νάπολη η Ιταλία". Και συνέχιζε: "Η Νάπολη δε θα γίνει ποτέ πόλη μουσείο ή για τουρίστες, νεκρή σαν τη Φλωρεντία ή τη Βενετία. Είναι μια σκληρή πόλη, θορυβώδης και αναρχική, ίσως απ' τις καλύτερες πόλεις για όποιον έχει όρεξη να ζήσει σε πόλη".

Ένα βράδυ χάθηκα στα στενά και τους λόφους και είδα τον κόλπο από ψηλά. Αμέτρητες κεραίες, χιλιάδες φώτα, βεράντες και μπαλκόνια απλώνονταν πάνω από την πόλη.


Ήταν τέλη Φεβρουαρίου, αλλά όλα έμοιαζαν να έχουν ζωή, λες και ήταν καλοκαίρι. Σ' αυτές τις βεράντες φαντάστηκα αμέτρητες θορυβώδεις παρέες να απολαμβάνουν τα βράδια του καλοκαιριού βλέποντας ματς με την Σκουάντρα Ατζούρα ή την αγαπημένη τους τοπική ομάδα, της οποίας νιώθεις πως ο Ντιεγκίτο είναι ακόμα παίχτης. Άλλωστε η φωτογραφία του εμφανιζόταν γύρω σου πιο πολύ και απο την εικόνα της Μαντόνα, και δρόμοι είχαν άτυπα αλλάξει όνομα, για να πάρουν το δικό του.


Ενώ το τραίνο του γυρισμού πέρναγε δίπλα απο την μελαγχολική παραθαλάσσια πόλη της Formia, oδεύοντας πρως τη Ρώμη, κατάλαβα πως είχαμε πια περάσει ένα νοητό σύνορο και είμασταν πλέον στο Βορρά, στην Ευρώπη.


Και στην Νάπολη, παρ' όλη τη βαθειά Ευρωπαϊκή ιστορία της, δεν νιώθεις πως είσαι στην Ευρώπη, παρά ξέρεις πως είσαι στον Ιταλικό Νότο - σαν σε μια μακρινή γειτονιά της Ελλάδας.

Το ίδιο ακριβώς νιώθεις με έναν άλλο, ιδιαίτερο τρόπο, και στο Πόρτο, πιο δυτικά, αλλά και στην μεγάλη μητρόπολη πιο ανατολικά, στην Κωνσταντινούπολη. Και στην καρδιά αυτού του δικτύου από πόλεις που συνομιλούν μεταξύ τους μυστικά πάνω από τα σύνορα και τα πελάγη της Μεσογείου, στέκεται εκρηκτική η πρωτεύουσα του Ιταλικού Νότου.




9

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Στο χωριό καταλάβαμε για πρώτη φορά πως ο φορτιστής του κινητού κάνει θόρυβο»

Οι επαρχίες μας / «Στο χωριό καταλάβαμε για πρώτη φορά πως ο φορτιστής του κινητού κάνει θόρυβο»

Η Δέσποινα Τζιουβάρα άφησε την Αθήνα για τον Βουτσαρά, ένα από τα Κουρεντοχώρια, και ευελπιστεί να βοηθήσει την περιοχή να περάσει σε μια νέα εποχή μετά την απότομη ερήμωση.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ
Δεμάτι κάλεσμα

Γειτονιές της Ελλάδας / «Η καθημερινότητα δεν είναι σχεδόν ποτέ ίδια στο βουνό»

Ο Βασίλης Νάκκας, ένα από τα ιδρυτικά μέλη της ΚοινΣΕπ «Τα Ψηλά Βουνά», απευθύνει πρόσκληση σε όσους θέλουν να ζήσουν και να εργαστούν στο Δεμάτι Ζαγορίου, συμβάλλοντας έτσι στην ανάπτυξη των ορεινών κοινοτήτων.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ
Νάπολη: Γιορτάζοντας τη χαρά της ζωής στη σκιά του Βεζούβιου

Nothing Days / Νάπολη: Γιορτάζοντας τη χαρά της ζωής στη σκιά του Βεζούβιου

Ένα «ανοιξιάτικο» τριήμερο σε μία πόλη που ξέρει από φυσικές καταστροφές αλλά ξέρει και να υμνεί τη ζωή, και μία μεγάλη βόλτα στην Πομπηία και στο Ερκολάνο. Από το αρχαίο «fast food» στις σύγχρονες γεύσεις της ναπολιτάνικης κουζίνας.
M. HULOT
Τρεις φίλοι από την Αθήνα δημιούργησαν μια μικρή, αυτάρκη κοινότητα στην Αιτωλοακαρνανία, έναν ζωντανό πυρήνα ανθρώπων που ζουν και εργάζονται με τη φύση αναζωογονώντας την τοπική κοινωνία

Γειτονιές της Ελλάδας / «Είναι ωραίο να μη γυρίζουν όλα γύρω από τα λεφτά»

Τρεις Αθηναίοι δημιούργησαν το Yamochori, μια μικρή, αυτάρκη κοινότητα στην Αιτωλοακαρνανία – έναν ζωντανό πυρήνα ανθρώπων που ζουν και εργάζονται με τη φύση, οργανώνοντας δράσεις και αναζωογονώντας την τοπική κοινωνία.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ
48 ώρες στη Λάρισα

Ταξίδια / 48 ώρες στη Λάρισα

Από τα αρχαία θέατρα που κρύβονται στο κέντρο της, μέχρι το καλλιτεχνικό χωριό της που ζωντανεύει κάτω από τον ήλιο, η πόλη αυτή δεν είναι απλώς μια ενδιάμεση στάση προς τη Θεσσαλονίκη, αλλά προσφέρει πολλά μαζί με το τσίπουρο Τυρνάβου και τον χαλβά Φαρσάλων.
ΚΟΡΙΝΑ ΦΑΡΜΑΚΟΡΗ
«Οι άνθρωποι του χωριού είναι απλοί, καθημερινοί άνθρωποι. Επέλεξα να ζήσω ανάμεσά τους και όχι σε παλάτια. Κοντά τους όμως νιώθω βασιλιάς».

Γειτονιές της Ελλάδας / «Ζώντας κοντά στους ανθρώπους του χωριού νιώθω βασιλιάς»

Ο Νίκος Πατερέκας μετακόμισε ξαφνικά στη Νέα Αβόρανη, έγινε αγρότης και, αν και κάποια αγαπημένα του πρόσωπα μπορεί να μην τον στήριξαν σε αυτή την απόφαση, πορεύεται με οδηγό την υπόσχεση που έδωσε όταν έχασε τους παππούδες του.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ
48 ώρες στον Βόλο

Ταξίδια / 48 ώρες στον Βόλο

Από ένα έργο του Πικιώνη και ένα ιστορικό κινηματοθέατρο μέχρι τα παραδοσιακά τσιπουράδικα και τα βιομηχανικά μνημεία, ο Βόλος αποκαλύπτει την πολυπολιτισμική του κληρονομιά. Εδώ, το παλιό συναντά το νέο, με την παραλία και τα Παλαιά να είναι μόνο η αρχή για μια συναρπαστική εξερεύνηση.
ΚΟΡΙΝΑ ΦΑΡΜΑΚΟΡΗ
«Η ψυχική ισορροπία που κερδίζεις φεύγοντας από την Αθήνα σου ανοίγει ορίζοντες»

Γειτονιές της Ελλάδας / «Η ψυχική ισορροπία που κερδίζεις φεύγοντας από την Αθήνα σου ανοίγει ορίζοντες»

Η Χαρά Δελή άφησε τη δουλειά της ως πολιτικός μηχανικός στην Αθήνα για να ζήσει από τη σαπωνοποιία στην Τρίπολη. Αν και η μετάβαση δεν ήταν εύκολη, τώρα δεν φαντάζεται τη ζωή της χωρίς τον χρόνο που απέκτησε.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ
Το καφέ του Wes Anderson, τo δεινοσαυράκι του Duomo κι άλλες 8 στάσεις σ’ ένα τριήμερο στο Μιλάνο

Ηχητικά Άρθρα / Το καφέ του Wes Anderson, τo δεινοσαυράκι του Duomo κι άλλες 8 στάσεις σ’ ένα τριήμερο στο Μιλάνο

Το Μιλάνο μπορεί να έχει μια απωθητική μουσολινική αισθητική στα κτίρια και τον χειρότερο κόσμο που μπορείς να συναντήσεις σε κέντρο πόλης, αλλά δεν είναι ούτε άσχημο, ούτε αδιάφορο.
M. HULOT
«Βγαίνεις ένα χειμωνιάτικο πρωινό από το σπίτι σου, ο ήλιος ανατέλλει και οι χιονισμένες βουνοκορφές βάφονται ροζ. Τι άλλο να ζητήσει κανείς από τη ζωή»;

Ταξίδια / «Στη Μαντίνεια οι μέρες γεμίζουν με πράγματα που έχουν πραγματική αξία και νόημα»

Όταν ένιωσε ότι ο χρόνος στην Αθήνα φεύγει χωρίς να τον αντιλαμβάνεται, η Μαριλένα Παναγοπούλου επέστρεψε στο χωριό της, αφοσιώθηκε στο κρασί και απολαμβάνει πια τη ζωή σε έναν τόπο όπου ο ήλιος ανατέλλει και οι χιονισμένες βουνοκορφές βάφονται ροζ.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ
«Τα Άγραφα είναι ό,τι πιο ατόφιο και αληθινό έχει απομείνει στην Ελλάδα»

Γειτονιές της Ελλάδας / «Τα Άγραφα είναι ό,τι πιο ατόφιο και αληθινό έχει απομείνει στην Ελλάδα»

Πριν από πέντε χρόνια και μέσα σε μόλις τρεις μέρες, η Βασιλική Κοϊμτζίδου επέλεξε να ζήσει στο ορεινό Πετρίλο που μετρά δέκα μόνιμους κατοίκους και προσπαθεί να δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε να τολμήσουν να κατοικήσουν και άλλοι νέοι στο χωριό.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ
Η Ελένη Τσομπανίδου γύρισε στο χωριό της, τα Δίκαια του Έβρου και βρήκε αυτό που έψαχνε χρόνια στο εξωτερικό

Γειτονιές της Ελλάδας / «Σε ένα χωριό με εκατό ανθρώπους, μπορείς να κάνεις τη διαφορά πιο εύκολα»

Αφήνοντας πίσω της τη ζωή στις ευρωπαϊκές μητροπόλεις, η Ελένη Τσομπανίδου επέστρεψε στα Δίκαια Έβρου και ζωντανεύει ανενεργούς χώρους μέσα από την τέχνη και τη συνεργασία με την τοπική κοινότητα.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ
Οικοτοπία: Η νέα πρωτοβουλία αναβίωσης του Καλοχωρίου στην Ήπειρο δείχνει τον δρόμο για την αναζωογόνηση και άλλων ορεινών χωριών σε όλη την Ελλάδα

Γειτονιές της Ελλάδας / «Θα βάλουμε τα δυνατά μας να αναζωογονήσουμε το Καλοχώρι»

Με ένα συνεργατικό καφενείο και με οργανικά μποστάνια, αναβαθμίζοντας μονοπάτια και ανακαινίζοντας πέτρινες κατοικίες, μια μικρή ομάδα φιλοδοξεί να ξαναζωντανέψει το καταπράσινο χωριό της Ηπείρου.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ

σχόλια

8 σχόλια
τρία πράματα...mortadella,mozzarella di buffalla,και ότι ποιο θεικό έχω φάει σε ζυμαρικό Gnocchi alla Sorrentina(μου πήρε κάμποση ώρα να το βρώ/θυμηθώ, αλλά ο κοιλιόδουλος σίγουρα θυμάται για πάντα τη Νάπολη)..σλουρπ!
Λενε οτι οταν πηγαινεις για πρωτη φορα στην Ναπολη κλαις δυο φορες, την πρωτη οταν φτανεις και την δευτερη οταν την αφηνεις...Οταν ηρθα στην Ναπολη για σπουδες δεν ηθελα να μεινω λεπτο παραπανω. Τωρα ζω εδω και 12 χρονια και δεν προκειται να την αφησω...
Η Ναπολη ειναι ναι στην νοτια ιταλια αλλα δεν μπορει να συγκριθει με καμμια πολη ουτε του νοτου αλλα ουτε και του βορρα. Ουτε Ελλαδα, ουτε Ισπανια, ουτε Μασσαλια. Ειναι μοναδικη στο ειδος της. Στο φαγητο, στην διαλεκτο, στους ρυθμους, στην βρωμα..στα παντα. Και αν η Ρωμη σου φανηκε Ευρωπη μπροστα στη Ναπολη..τι να πω...Εγω προσωπικα π.χ. εχω βρει πολυ πιο ευρωπαικη και οργανωμενη μια σικελικη πολη την Catania nel profondo sud (στον βαθυ νοτο) παρα τη Ρωμη που στην ιταλια το επιπεδο ζωης της θεωρειται απο τα πιο χαμηλα. Οπως ειναι επισης πολεις στη βορεια Ιταλια (Padova, Rovigo κλπ) όπου ο επαρχιωτισμός και το κλείσιμο τους τις κάνει να μοιάζουν περισσότερο σε πόλεις της Βουλγαρίας ή της Ρουμανίας παρα σε μια ευρωπαϊκή πόλη.
Τι μου θύμησες τώρα. Καλοκαίρι του 2007 είχα πάει στη Νάπολη και ένοιωσα λες και ήμουν στην Ελλάδα: Το βράδι τρελλή κίνηση στη παραλιακή, εκατοντάδες παπάκια και σκουτεράκια, όλες οι ταβέρνες και τα μπαρ γεμάτα και οι ναπολιτάνοι τρομερά φιλικοί μόλις άκουγαν πως είμαι έλληνας. Με σας ήμαστε αδέρφια όχι με τους βόρειους ιταλούς τους στρόντζο μας έλεγαν. Μόνο πρόβλημα οι παραλίες, όσες πήγα ήταν άθλιες, βρώμικες και γεμάτες κόσμο. Αυτό πάντως που με μάγεψε ήταν η Πομπηία. Τη συνιστώ ανεπιφύλακτα. Μια αρχαία πόλη απίστευτα διατηρημένη στον 21ο αιώνα. Must.