Χρυσάνθη Παραγυιού, Δημιουργός ενός φυτώριου στη Ν. Πεντέλη

Χρυσάνθη Παραγυιού Facebook Twitter
Φωτο: Σπύρος Σταβέρης
0

Γεννήθηκα στη Κηφισιά και νιώθω πολύ τυχερή που έζησα εκείνη την εποχή, σε ένα τόσο όμορφο φυσικό περιβάλλον. Θυμάμαι πέρναγες από τις γειτονιές και μοσχοβολούσαν η γαζία, το αγιόκλημα και το γιασεμί. Οι δρόμοι της Κηφισιάς ήταν γεμάτοι με ευκάλυπτους και φλαμουριές. Θυμάμαι ακόμα ένα τραγούδι που έλεγε η Βέμπο τότε, «Φιλοθέη βελούδινη και λουλούδινη η Κηφισιά». Κάθε μέρα, όταν πήγαινα στο σχολείο, σταματούσα μπροστά σε ένα σπίτι  με ένα τεράστιο γιασεμί και περνούσα τα άνθη του σε πευκοβελόνες για να το δώσω στη δασκάλα μου.

Το 1964 αγοράσαμε με τον μακαρίτη τον σύζυγό μου αυτήν τη μικρή έκταση που έχουμε εδώ, στην Πεντέλη, και αποφασίσαμε να στήσουμε ένα φυτώριο, μια μικρή οικογενειακή επιχείρηση δηλαδή. Τα πρώτα χρόνια καλλιεργούσαμε ό,τι βλέπαμε να καλλιεργούν και οι άλλοι, γεράνια και βουκαμβίλιες. Όμως εμένα κάτι δεν μου άρεσε και κάτι δεν μου πήγαινε ενώ, από την άλλη, όταν ανέβαινα στα βουνά, αυτό που έβλεπα με ξεμυάλιζε! Αυτό το «πανηγύρι» με τα διάφορα χρώματα που φανερώνονταν από τα λογής λογής άνθη. Ακόμα και όταν πήγαινα το καλοκαίρι και τα έβλεπα ξερά, μου άρεσε αυτή η μυρωδιά του σανού που με χτυπούσε. Και έτσι, σιγά σιγά, αυτό που προσπαθήσαμε να κάνουμε ήταν να φέρουμε κοντά μας την άγρια φύση.

Δεν μου αρέσει να αποκαλώ αυτόν εδώ τον χώρο «φυτώριο». Πιο πολύ θέλω να τον έχω στο μυαλό μου ως έναν μεγάλο κήπο. Σε κανένα άλλο φυτώριο δεν θα δεις πασχαλιές, όμως εμείς, εδώ, είμαστε γεμάτοι. Δεν χρησιμοποιούμε καθόλου χημικά και άμα βγεις έξω θα δεις πως είμαστε φουλ στις πεταλούδες, τις μέλισσες και κάτι άλλα ελικοφόρα έντομα που βγάζουν έναν ήχο που με ξετρελαίνει. Έχουμε πάρα πολλά φυτά που χρησιμοποιούνται στη μαγειρική και στη φαρμακευτική και έχουμε προσπαθήσει να έχουμε μεσογειακά φυτά και όχι αυτά τα ξενόφερτα που μας έχουν κοτσάρει. Έρχονται πολλοί αρχιτέκτονες τοπίου και επιλέγουν τα δικά μας τα φυτά. Βλέπουμε ότι υπάρχει μια στροφή προς την παράδοση και προς την αναζήτηση των ριζών μας.

Σηκώνομαι καθημερινά στις έξι το πρωί. Το πρώτο πράγμα που κάνω είναι να ταΐσω τα πέντε μου σκυλιά και τα είκοσι γατιά μου. Πάντα φροντίζω να τους έχω μαγειρέψει από το προηγούμενο βράδυ μια μεγάλη λεκάνη φαγητό. Οι παλαιότεροι είναι ο Κεφτές και ο Ντολμάς, φέτος έκλεισαν τα δεκαεπτά τους χρόνια.

Δεν έχω κάνει σπουδές πάνω στα φυτά, είμαι αυτοδίδακτη και πολύ περήφανη γι' αυτό. Έρχονται εδώ γεωπόνοι και δεν γνωρίζουν όσα εγώ έχω μάθει στην πράξη. Κάθομαι και παρακολουθώ το σποράκι, το μόσχευμα. Ψάχνω να βάλω το φυτό στο κατάλληλο χώμα και περιβάλλον. Το βλέπω να γεννιέται και να παίρνει ζωή.

Τα φυτά το καλοκαίρι φρυγανίζονται, δεν πεθαίνουν, και όταν πιάσουν τα πρωτοβρόχια αρχινάνε και ξυπνάνε και έτσι δουλεύει ξανά η φύση. Δεν είναι δυνατόν να θέλουμε τα φυτά να είναι συνέχεια πράσινα και σε ανθοφορία. Ένα λάθος που κάνουν πολλοί είναι να βλέπουν το δέντρο και να μην μπορούν να δουν το δάσος. Είναι σφάλμα.

Δεν την φοβάμαι τη κρίση. Και να σου πω γιατί; Έχω μάθει να μαγειρεύω στα ξύλα, έχω ένα μεγάλο καζάνι για να βράζω το νερό για να πλυθώ και μπορούμε να φάμε ό,τι διαθέτουμε εδώ για να περάσουμε. Είχαμε μάθει πολύ στη σπατάλη και δεν υπολογίζαμε τίποτα. Καλό θα μας κάνει.

Θα σου πω και μια ωραία συνταγή για ένα δροσιστικό φυσικό αναψυκτικό. Σε μια λεκάνη βάζεις τέσσερα λίτρα νερό, επτά «κεφάλια» από σαμπούκο, μισό κιλό ζάχαρη, τον χυμό από δύο λεμόνια και 2 κουταλιές ξίδι, ανακατεύεις και αφήνεις να ζυμωθούν για μια εβδομάδα περίπου. Μετά σουρώνεις το ζουμί, το βάζεις σε μπουκάλια και το διατηρείς στο ψυγείο. Δοκίμασέ το και θα καταλάβεις.

Μια μέρα έρχεται μια γνωστή μου και μου λέει: «Χρυσάνθη, στείλε τον γιό σου ή την κόρη σου σε περίπτερο που πουλάνε ξένες εφημερίδες. Σε έχουνε κάνει θέμα στους "Financial Times"!». Όντως, είχε έρθει εδώ ένας δημοσιογράφος -αργότερα μου είπανε ότι είναι πολύ δύσκολος- και έγραψε πολύ καλά λόγια για μας.

Λατρεύω αυτόν το χώρο που έχουμε φτιάξει εδώ. Είμαστε με τα φιδάκια μας, τις αλεπουδίτσες, τους σκαντζόχοιρους, τις χελώνες, τα βατράχια, αλλά έχουμε μάθει να ζούμε όλοι μαζί. Έχουμε μάθει να σεβόμαστε τη φύση.

Θα σου πω κάτι σκανδαλώδες. Έχουμε φυτέψει μαστιχιά και δεν το πίστευα όταν το αντίκρισα. Δάκρυσε, έβγαλε μαστίχα!

Δεν με ενδιαφέρουν οι περιποιήσεις του εαυτού μου. Η μόνη κρέμα για την οποία ξοδεύω λεφτά είναι η οδοντόκρεμα. Αυτό είναι το καλλυντικό μου μαζί με το σαπούνι, βεβαίως.

Ζητήσανε στο σχολείο της εγγονής μου να ζωγραφίσουν τα παιδιά ένα κοτόπουλο. Ξέρεις πώς το σχεδίασαν τα περισσότερα; Ψητό. Έτσι το ξέρουν το κοτόπουλο.

Όταν είχαν πιάσει οι πυρκαγιές εδώ, έσκασαν κατευθείαν οι δημοσιογράφοι. Μου έκανε εντύπωση, δεν το πίστευα δηλαδή ότι την ώρα που καίγονταν όλα γύρω και εμείς προσπαθούσαμε να σώσουμε το περιβάλλον αυτοί έρχονταν και μας έχωναν τα μικρόφωνα μες στη μούρη και μας ρωτούσαν πώς νιώθουμε. Τους έλεγα αφού δεν θέλετε να βοηθήσετε χρυσά μου, τουλάχιστον, αδειάστε μας τη γωνιά...

Στην Αθήνα κατέβηκα τελευταία φορά το Πάσχα.

Οι Αθηναίοι
0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Βασιλική Δρίβα: «Με προσβάλλει να με χρησιμοποιούν σαν καθρέφτη για την ανωτερότητά τους»

Οι Αθηναίοι / Βασιλική Δρίβα: «Με προσβάλλει να με χρησιμοποιούν σαν καθρέφτη για την ανωτερότητά τους»

Ανατρέποντας πολλά από τα στερεότυπα που συνοδεύουν τους ανθρώπους με αναπηρία, η Βασιλική Δρίβα περιγράφει τις δυσκολίες που αντιμετώπισε αλλά και τις χαρές, και μπορεί πλέον να δηλώνει, έστω δειλά, πως είναι ηθοποιός. Είναι η Αθηναία της εβδομάδας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ειρήνη Φρεζάδου: «Είμαστε οι αρχιτέκτονες της ζωής μας»

Ειρήνη Φρεζάδου / Ειρήνη Φρεζάδου: «Ό,τι κλείνει στο κέντρο, ανοίγει στη θέση του ένα μπαρ ή ένα εστιατόριο»

Αγωνίζεται ενάντια «στην απληστία που ξοδεύει τον αρχιτεκτονικό, φυσικό και πολιτιστικό μας πλούτο». Βγήκε μπροστά για το κτίριο «που ντροπιάζει την Ακρόπολη». Και τώρα, το νέο της σχέδιο είναι η αναβίωση του ιστορικού σιδηροδρομικού δικτύου της Πελοποννήσου. 
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Αγορίτσα Οικονόμου

Αγορίτσα Οικονόμου / «Πέφτω να κοιμηθώ και σκέφτομαι ότι κάτι έχω κάνει καλά»

Βρέθηκε να κυνηγάει το όνειρο της υποκριτικής, χωρίς να γνωρίζει τον τρόπο, αλλά με τη βεβαιότητα ότι δεν ήθελε ποτέ να μείνει με την απορία «γιατί δεν το έκανα;». Μέσα από σκληρή δουλειά και πολλούς μικρούς ρόλους, κατάφερε να βρει τον δρόμο της στην τέχνη, στον οποίο προχωρά και αισθάνεται τυχερή. Η Αγορίτσα Οικονόμου είναι η Αθηναία της εβδομάδας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Τάσος Μαντής: Από τα υδραυλικά στα αστέρια Michelin

Οι Αθηναίοι / Τάσος Μαντής: Από τα υδραυλικά στα αστέρια Michelin

Ένα απρόσμενο Σαββατοκύριακο σε ένα κότερο στάθηκε αρκετό για να αλλάξει τη ζωή του. Από την πρώτη του εμπειρία ως μάγειρας στον στρατό μέχρι τις κουζίνες των κορυφαίων εστιατορίων του κόσμου, κάθε σταθμός διαμόρφωσε τη φιλοσοφία του βραβευμένου σεφ. Σήμερα, μέσα από το αστεράτο Soil, αποδεικνύει πως η μαγειρική δεν είναι απλώς τέχνη, αλλά τρόπος ζωής.
M. HULOT
«Ελάχιστοι άνθρωποι που ασχολήθηκαν με την τέχνη άφησαν παρακαταθήκη»

Οι Αθηναίοι / «Αυτό που λέμε ευτυχισμένη ζωή δεν υπάρχει»

Ο Θέμης Ανδρεάδης γνώρισε τεράστια επιτυχία με το σατιρικό τραγούδι αλλά το ρίσκο να ασχοληθεί με το αγαπημένο του είδος, την μπαλάντα, τον άφησε εκτός μουσικής για σχεδόν είκοσι χρόνια. Η επιστροφή του με ένα δίσκο βινυλίου με συμμετοχές μουσικών από τις νεότερες γενιές ανοίγει ένα νέο, πιο φωτεινό κεφάλαιο στη ζωή του.
M. HULOT
Γιάννης Μπακογιαννόπουλος

Οι Αθηναίοι / Γιάννης Μπακογιαννόπουλος: «Η δημοσιότητα που έχω είναι μεγαλύτερη από την αξία μου»

Τη δεκαετία του '50 έβγαλε το πιο φτηνό εισιτήριο, βρέθηκε στο Παρίσι και κοιμόταν στο πάτωμα, προκειμένου να γνωρίσει το «μαγικό σύμπαν» του κινηματογράφου. Ο Βούλγαρης τον φωνάζει ακόμα «δάσκαλο», ενώ κάποτε του έλεγαν ότι οι κριτικές του έμοιαζαν να απευθύνονται μόνο στους φίλους του. Όμως εκείνος παρέμεινε πιστός στον δικό του δρόμο. Και είναι ο Αθηναίος της εβδομάδας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Χρήστος Μποκόρος, εικαστικός

Οι Αθηναίοι / Χρήστος Μποκόρος: «Η τέχνη δεν είναι θέαμα, πρέπει να σε αφορά και να σε πονάει»

Όταν βρέθηκε στη Σχολή Καλών Τεχνών, ένιωσε ότι ναυάγησαν όλα του τα όνειρα και οι επιθυμίες. Αν και έχει ζωγραφίσει χιλιάδες κεράκια, ακόμα αισθάνεται αρχάριος, γιατί το καθένα είναι διαφορετικό, όπως και οι άνθρωποι. Για εκείνον, η τέχνη είναι ένα μνημείο, και κάθε φορά με τα έργα του ακουμπά εκεί που πονάει, για να παίρνει δύναμη.
M. HULOT
Μαίρη Κουκουλέ

Οι Αθηναίοι / Μαίρη Κουκουλέ (1939-2025): Η αιρετική λαογράφος που κατέγραψε τη νεοελληνική αθυροστομία

Μοίρασε τη ζωή της ανάμεσα στην Αθήνα και το Παρίσι, υπήρξε σύντροφος ζωής του επίσης αιρετικού Ηλία Πετρόπουλου. Ο Μάης του ’68 ήταν ό,τι συγκλονιστικότερο έζησε. Πέθανε σε ηλικία 86 ετών.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Θανάσης Σκρουμπέλος, συγγραφέας

Οι Αθηναίοι / «Δεν μπορεί να κερδίζει συνέχεια το δίκιο του ισχυρού»

Στο Λονδίνο, ο Θανάσης Σκρουμπέλος έλεγε ότι είναι «απ’ τον Κολωνό, γείτονας του Σοφοκλή». Έχοντας βγει από τα σπλάχνα της, ο συγγραφέας που έγραψε για την Αθήνα του περιθωρίου, για τη γειτονιά του και τον Ολυμπιακό, πιστεύει ότι η αριστερά που γνώρισε έχει πεθάνει, ενώ το «γελοίο που εκφράζει η ισχυρή άρχουσα τάξη» είναι ο μεγαλύτερός του φόβος.
M. HULOT
«Κάποια στιγμή έμαθα να βάζω στον λόγο μου ένα "ίσως", ένα "ενδεχομένως"»

Οι Αθηναίοι / «Κάποια στιγμή έμαθα να βάζω στον λόγο μου ένα "ίσως", ένα "ενδεχομένως"»

Στην Α’ Δημοτικού τη μάγεψε η φράση «Η Ντόρα έφερε μπαμπακιές». Διαμορφώθηκε με Προυστ, Βιρτζίνια Γουλφ, Γιώργο Ιωάννου και Κοσμά Πολίτη. Ως συγγραφέα την κινεί η περιέργεια για τις ανθρώπινες σχέσεις. Η Αγγέλα Καστρινάκη είναι η Αθηναία της εβδομάδας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Τζούλια Τσιακίρη

Οι Αθηναίοι / Τζούλια Τσιακίρη: «Οι ταβερνιάρηδες είναι ευεργέτες του γένους»

Με διαλείμματα στο Παρίσι και τη Νέα Υόρκη, έχει περάσει όλη της τη ζωή στο κέντρο της Αθήνας - το ξέρει σαν την παλάμη της. Έχει συνομιλήσει και συνεργαστεί με την αθηναϊκη ιντελεγκέντσια, είναι άλλωστε κομμάτι της. Εδώ και 60 χρόνια, με τη χειροποίητη, λεπτολόγα δουλειά της στον χώρο του βιβλίου και με τις εκδόσεις «Το Ροδακιό» ήξερε ότι δεν πάει για τα πολλά. Αλλά δεν μετανιώνει για τίποτα απ’ όσα της επιφύλαξε η μοίρα «εις τον ρουν της τρικυμιώδους ζωής της».
ΖΩΗ ΠΑΡΑΣΙΔΗ
Κωνσταντίνος Ρήγος

Οι Αθηναίοι / «Έχω αισθανθεί να απειλούμαι τη μέρα, όχι δουλεύοντας τη νύχτα»

Οκτάνα, Επίδαυρος, ΚΘΒΕ, Πέγκυ Ζήνα, Εθνικό, Λυρική, «Brokeback Mountain» και «Ρωμαίος και Ιουλιέτα». Ως χορογράφος και σκηνοθέτης, ο Κωνσταντίνος Ρήγος έχει κάνει τα πάντα. Και παρότι έχει αρκετούς haters, νιώθει ότι αυτοί που τον καταλαβαίνουν είναι πολύ περισσότεροι.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑΣ
Σμαράγδα Καρύδη: «Ήθελα να είμαι η Βουγιουκλάκη και ο Ρέτσος μαζί»

Οι Αθηναίοι / Σμαράγδα Καρύδη: «Ήθελα να είμαι η Βουγιουκλάκη και ο Ρέτσος μαζί»

Ηθοποιός, σκηνοθέτις, ακατάτακτη και αγαπημένη του κοινού, η Σμαράγδα Καρύδη θυμάται πως ανέκαθεν ήθελε το σύμπαν, χωρίς να περιορίζεται. Στον απολογισμό της μέχρι τώρα πορείας της, ως η Αθηναία της εβδομάδας, καταλήγει πως, ούτως ή άλλως, «στο τέλος ανήκεις εκεί που μπορείς να φτάσεις», ενώ δηλώνει πως πάντα θα επιλέγει συνειδητά να συντάσσεται με τη χαρά.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ