Δύο εκθέσεις για τη θρυλική ψυχαναλύτρια Μιούριελ Γκάρντινερ που βοήθησε εκατοντάδες Εβραίους και αντιφασίστες Facebook Twitter
Άλις Νιλ: Το πορτρέτο της Muriel Gardiner Buttinger.

Μύριελ Γκάρντινερ: Η θρυλική ψυχαναλύτρια που βοήθησε εκατοντάδες Εβραίους

0

Όταν το 1985 πέθανε η ψυχαναλύτρια Muriel Gardiner Buttinger, στη νεκρολογία της οι «ΝΥΤ» έγραψαν στην πρώτη σειρά για τη δράση της όταν ήταν φοιτήτρια ακόμα στη Βιέννη. Η Γκάρντινερ φυγάδευε Εβραίους και αντιφασίστες δίνοντάς τους πλαστά διαβατήρια και χρήματα προκειμένου να δραπετεύσουν από τη φασιστικά ελεγχόμενη Αυστρία.

Γεννημένη στο Σικάγο το 1900, με τεράστιο πλούτο και από τις δυο οικογένειες των γονιών της, όταν αποφοίτησε από το Wellesley College σπούδασε λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και στη συνέχεια αποφάσισε να ταξιδέψει στη Βιέννη για να δει αν ο Φρόιντ θα τη δεχόταν ως ασθενή. Ο Φρόιντ δεν μπορούσε, αλλά, εκείνη, γοητευμένη από την ψυχανάλυση, γράφτηκε στην ιατρική σχολή. Ήταν φοιτήτρια το 1932, όταν είδε τους Ναζί να εισβάλλουν στη σχολή και να πετούν Εβραίους φοιτητές από τα παράθυρα.

Εντάχθηκε στην αντιφασιστική αντίσταση και, χρησιμοποιώντας το κωδικό όνομα Mary, προσέφερε το σπίτι της ως καταφύγιο για τους αντιφρονούντες. Για όσους έπρεπε να διαφύγουν, έφερνε λαθραία στην Αυστρία πλαστά διαβατήρια, συνήθως κολλημένα στο εσωτερικό του κορσέ της, και τους παρείχε τα απαραίτητα χρηματικά ποσά για το ταξίδι.

Το 1983, όταν η δρ Γκάρντινερ έγραψε τα απομνημονεύματά της με τίτλο «Κωδικό όνομα Μαίρη», ο εκδότης της είπε ότι τα κατορθώματά της στην αντιφασιστική αντίσταση ήταν η βάση για το πορτρέτο της Τζούλια από τη Λίλιαν Χέλμαν στα απομνημονεύματά της «Pentimento», που είχαν γίνει ταινία. Η Χέλμαν αρνήθηκε τη σύνδεση αλλά η Γκάρντινερ επισήμανε ότι οι ομοιότητες στις αφηγήσεις τους ήταν αξιοσημείωτες και σημείωσε ότι, ενώ εκείνη και η Χέλμαν δεν είχαν συναντηθεί ποτέ, είχαν τον ίδιο δικηγόρο για πολλά χρόνια.

Εντάχθηκε στην αντιφασιστική αντίσταση και, χρησιμοποιώντας το κωδικό όνομα Mary, προσέφερε το διαμέρισμά της ως καταφύγιο για τους αντιφρονούντες. Για όσους έπρεπε να διαφύγουν, έφερνε λαθραία στην Αυστρία πλαστά διαβατήρια, συνήθως κολλημένα στο εσωτερικό του κορσέ της, και τους παρείχε τα απαραίτητα χρηματικά ποσά για το ταξίδι.

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η δρ Γκάρντινερ, μια λεπτή, κομψή γυναίκα με αιχμηρό πνεύμα, έκανε διακεκριμένη καριέρα ως ψυχαναλύτρια, με ειδίκευση στη θεραπεία διαταραγμένων παιδιών. Το 1976 συγκέντρωσε τα ιστορικά περιπτώσεων 10 νεαρών δολοφόνων σε μια μελέτη για την εφηβική βία με τίτλο «Οι θανάσιμοι αθώοι».

Τα τελευταία χρόνια της ζωής της τα αφιέρωσε στη δημιουργία του Μουσείου του Σίγκμουντ Φρόιντ στο σπίτι στο οποίο είχαν ζήσει ο Φρόιντ και η κόρη του Άννα στο Χάμπστεντ της Αγγλίας. Η δρ Γκάρντινερ ήταν παντρεμένη με τον Joseph Buttinger, ο οποίος ήταν ηγέτης των Αυστριακών Επαναστατικών Σοσιαλιστών.

Η εικόνα και τα επιτεύγματά της υπάρχουν σε δυο εκθέσεις, στην έκθεση της Άλις Νιλ στη βελγική γκαλερί Xavier Hufkens. Μετά τη θριαμβευτική έκθεση της Νιλ «People Come First», στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, άρχισαν να παρουσιάζονται οι ιστορίες πίσω από τα πρόσωπα που είχε απαθανατίσει στους πίνακές της.

Δύο εκθέσεις για τη θρυλική ψυχαναλύτρια Μιούριελ Γκάρντινερ που βοήθησε εκατοντάδες Εβραίους και αντιφασίστες Facebook Twitter
Πορτρέτο της Muriel Gardiner Buttinger | Freud museum

Η Άλις Νιλ ζωγράφιζε συνήθως τα εκφραστικά πορτρέτα των φίλων και γειτόνων της στο διαμέρισμά της στο Μανχάταν. Για την Γκάρντινερ έκανε μια εξαίρεση. Το 1966 πήγε στην άλλη μεριά της πόλης στο σπίτι της ψυχαναλύτριας στο Upper East Side. Στη συνέχεια πήρε τον καμβά στο σπίτι της, όπου παρέμεινε στην κατοχή της χωρίς να εκτεθεί ποτέ. Τη ζωγράφισε να κάθεται σε μια πολυθρόνα με το καρό κοστούμι της και φόντο έναν λαμπερό κίτρινο τοίχο.

Το πορτρέτο κάνει το ντεμπούτο του στην έκθεση στο Βέλγιο με τίτλο «Seeing who we are», η οποία αποτελείτε από δέκα έργα που δεν έχουν εκτεθεί ποτέ δημοσίως.

Η Γκάρντινερ ήταν ευεργέτης της Άλις Νιλ και πολλοί από τους πίνακες που δημιούργησε έγιναν επειδή η Γκάρντινερ πίστεψε και στήριξε τη συνομήλική της ζωγράφο, δίνοντας της μια ετήσια υποτροφία 6.000 δολαρίων, χρήματα που συνέχισε να δίνει μέχρι τον θάνατο της Νιλ. Η ζωγράφος ήταν ανάμεσα σε πολλούς καλλιτέχνες που στήριξε η Γκάρντινερ, χρησιμοποιώντας συχνά τα κεφάλαια που κληρονόμησε από την εύπορη οικογένειά της στο Σικάγο.

Δύο εκθέσεις για τη θρυλική ψυχαναλύτρια Μιούριελ Γκάρντινερ που βοήθησε εκατοντάδες Εβραίους και αντιφασίστες Facebook Twitter
H Muriel Gardiner Buttinger στα βουνά της Αυστρίας.

Η δεύτερη έκθεση που προβάλει το έργο της Γκάρντινερ γίνεται στο Λονδίνο, στο Μουσείο Φρόιντ. Έχει τίτλο «Κωδικό όνομα Mary» και παρουσιάζει ανέκδοτα έγγραφα, φωτογραφίες και πίνακες ζωγραφικής, δάνεια από την οικογένεια της Γκάρντινερ που αφηγούνται τις προσπάθειές της κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930 να φυγαδεύσει Εβραίους και αντιφασίστες από τη ναζιστική Αυστρία, σώζοντας εκατοντάδες ζωές. Το ίδρυμα της Γκάρντινερ στηρίζει το Μουσείο Φρόιντ από την ίδρυσή του το 1986 μέχρι το 2020.

Η έκθεση περιλαμβάνει πίνακες που αγόρασε η Γκάρντινερ από τον Sergei Pankejeff, γνωστότερο ως τον διάσημο ασθενή του Φρόιντ, τον «Λυκάνθρωπο», για να τον στηρίξει όταν ήταν φτωχός, και έργα που αγόραζε στη διάρκεια της ζωής της.

Παρά το γεγονός ότι ήταν πλούσια, η Γκάρντινερ έκανε διακριτική ζωή, αγόραζε ρούχα μαζικής κατανάλωσης και οι πίνακες στο σπίτι της ήταν αναπαραγωγές. Σε όλη της τη ζωή περιφρόνησε τα υλικά αγαθά, τις συλλογές έργων τέχνης και αφοσιώθηκε στην επιστήμη της.

Δύο εκθέσεις για τη θρυλική ψυχαναλύτρια Μιούριελ Γκάρντινερ που βοήθησε εκατοντάδες Εβραίους και αντιφασίστες Facebook Twitter
Πολλοί αντιστασιακοί συχνά κρύβονταν στο εξοχικό σπίτι της Gardiner | Freud museum
Δύο εκθέσεις για τη θρυλική ψυχαναλύτρια Μιούριελ Γκάρντινερ που βοήθησε εκατοντάδες Εβραίους και αντιφασίστες Facebook Twitter
Εντάχθηκε στην αντιφασιστική αντίσταση χρησιμοποιώντας το κωδικό όνομα Mary | Freud museum
Δύο εκθέσεις για τη θρυλική ψυχαναλύτρια Μιούριελ Γκάρντινερ που βοήθησε εκατοντάδες Εβραίους και αντιφασίστες Facebook Twitter
H Muriel Gardiner Buttinger | Freud museum
Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Άλις Νιλ: ανακαλύπτοντας μια μεγάλη ζωγράφο του 20ου αιώνα

Εικαστικά / Άλις Νιλ: Ανακαλύπτοντας μια μεγάλη ζωγράφο του 20ού αιώνα

Η Άλις Νιλ επανεξέτασε την έννοια της ταυτότητας και της προσωπικής ιστορίας, ζωγραφίζοντας έγχρωμους, φτωχούς, ηλικιωμένους, παιδιά, μετανάστες, γκέι και τρανς, εργαζόμενους, καλλιτέχνες και πολιτικούς ακτιβιστές.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ποιος πρόδωσε την Άννα Φρανκ; Πόλεμος για το αποτέλεσμα της έρευνας

Πολιτισμός / Ποιος πρόδωσε την Άννα Φρανκ; Πόλεμος για το αποτέλεσμα της έρευνας

To νέο βιβλίο που κατονομάζει έναν Εβραίο συμβολαιογράφο ως ύποπτο έγινε πρωτοσέλιδο. Τώρα που οι ειδικοί του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και του Ολοκαυτώματος επανεξετάζουν την υπόθεση, αμφιβάλλουν για τα συμπεράσματα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Στα ίχνη των Εβραίων της Αθήνας

Ιστορία μιας πόλης / Ο Ισαάκ Γιουσουρούμ και οι Εβραίοι της Αθήνας

Με αφετηρία την οικογένεια του Ισαάκ Γιουσουρούμ, η οποία εγκαταστάθηκε στην περιοχή του Ψυρρή στα μέσα του 19ου αιώνα, η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με την Αναστασία Λουδάρου, για τους Εβραίους της Αθήνας, τις συνήθειες και τις παραδόσεις τους.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Γιόζεφ Ροτ: Γράφοντας το ρέκβιεμ της Ευρώπης

Βιβλίο / Γιόζεφ Ροτ: Γράφοντας το ρέκβιεμ της Ευρώπης

Γιατί τα αριστουργηματικά βιβλία του Γιόζεφ Ροτ, που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Άγρα, διαβάζονται φανατικά μέχρι σήμερα, θυμίζοντάς μας την πνευματική παρακμή, τα πιο σκοτεινά σημεία της Κεντρικής Ευρώπης και μια μελανή σελίδα, την οποία ο ίδιος είχε προβλέψει από νωρίς.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Τέσσερις σημαντικοί διεθνείς καλλιτέχνες αποτελούν τον προπομπό της μεγάλης έκθεσης που έρχεται τον Μάιο στο ΕΜΣΤ

Εικαστικά / ΕΜΣΤ: Τέσσερις διεθνείς καλλιτέχνες και μία θεματική έκθεση για τα ζώα που δεν έχει ξαναγίνει ποτέ

Δύο ατομικές εκθέσεις και δύο μεγάλης κλίμακας in situ εγκαταστάσεις φωτίζουν τη σχέση μας με τα ζώα και τις οικολογικές συνέπειες της αποικιοκρατίας ενώ αποτελούν προπομπό μιας μεγάλης έκθεσης που έρχεται τον Μάιο στο ΕΜΣΤ.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
«Μιλώντας για τα ζώα σε υποταγή μιλώ για όλα τα υποταγμένα σώματα»

Εικαστικά / «Μιλώντας για τα ζώα σε υποταγή μιλώ για όλα τα υποταγμένα σώματα»

Στην υποβλητική της έκθεση στο ΕΜΣΤ, η εικαστικός Τζάνις Ράφα αναδημιουργεί ένα φανταστικό περιβάλλον άδειων στάβλων για να μιλήσει για τη σχέση του ανθρώπινου και του ζωικού κόσμου, ενώ μας προκαλεί να σκεφτούμε τις έννοιες της φροντίδας και της αγάπης, αλλά και την ανάγκη για κυριαρχία.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Λάκης Παπαστάθης: Ένας ανήσυχος καλλιτέχνης, ένας υπέροχος άνθρωπος

Εικαστικά / Λάκης Παπαστάθης: Ένας ανήσυχος καλλιτέχνης, ένας υπέροχος άνθρωπος

Το Μουσείο Μπενάκη τιμά με μια σημαντική έκθεση τη μνήμη του σκηνοθέτη, διανοούμενου, ιστοριοδίφη και ερευνητή του λαϊκού μας πολιτισμού, συνδημιουργού του θρυλικού «Παρασκηνίου». Ο επιμελητής της έκθεσης, Γιώργος Σκεύας, μας μιλά γι’ αυτήν.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η μεγάλη έκθεση του Steve McQueen για τα κινήματα που διαμόρφωσαν τη Μεγάλη Βρετανία

Εικαστικά / Η Μεγάλη Βρετανία που αντιστάθηκε υπάρχει ακόμα στις φωτογραφίες αυτής της έκθεσης

Από τις σουφραζέτες των αρχών του 20ού αιώνα μέχρι τις διαμαρτυρίες για τον πόλεμο στο Ιράκ, η έκθεση σε επιμέλεια του Steve McQueen συγκεντρώνει τις πιο δυνατές εικόνες μιας χώρας που βγήκε πολύ συχνά και πολύ δυνατά στους δρόμους.  
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Πώς η τεχνολογία αποκαθιστά το σημαντικότερο έργο της κλασικής ζωγραφικής 23 αιώνες μετά;

Αρχαιολογία & Ιστορία / Πώς η τεχνολογία αποκαθιστά το σημαντικότερο έργο της κλασικής ζωγραφικής 23 αιώνες μετά;

Η αρχαιομετρία, η τεχνητή νοημοσύνη και η καλλιτεχνική δημιουργία συνεργάστηκαν σε μια καινοτόμο μελέτη αποκατάστασης της τοιχογραφίας με το κυνήγι από τον τάφο του Φιλίππου στις Αιγές, ανοίγοντας νέους ορίζοντες στην αναβίωση της αρχαίας τέχνης.
M. HULOT
MARTIN GAYFORD: «Καμιά φορά οι κριτικοί κάνουμε εντελώς λάθος» Ή MARTIN GAYFORD: «Καμιά φορά οι κριτικοί κάνουμε λάθος»

Εικαστικά / Martin Gayford: «Καμιά φορά οι κριτικοί κάνουμε εντελώς λάθος»

Ένας από τους πιο επιδραστικούς κριτικούς τέχνης της Βρετανίας μιλά στη LiFO για τις τάσεις που διαμορφώνουν τη σύγχρονη τέχνη, τις φιλικές του σχέσεις με θρυλικούς καλλιτέχνες όπως ο Freud και ο Hockney, αλλά και για το αν η κριτική μπορεί όντως να επηρεάσει τα πράγματα.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η πρώτη μεγάλη έκθεση της οραματίστριας καλλιτέχνιδας Ithell Colquhoun

Εικαστικά / Τα σουρεαλιστικά αριστουργήματα της Ithell Colquhoun σε μια μεγάλη έκθεση

Το πολύχρωμο και αποκρυφιστικό σύμπαν της ξετυλίγεται στην πρώτη μεγάλη έκθεση για την οραματίστρια καλλιτέχνιδα, που εξερευνά τη θέση των γυναικών και τη σημασία του φύλου.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ο Βαγγέλης Μπαλής δημιουργεί κεραμικούς σάτυρους που του μοιάζουν

Εικαστικά / Ο Βαγγέλης Μπαλής δημιουργεί κεραμικούς σάτυρους που του μοιάζουν

Ένας νέος καλλιτέχνης δημιουργεί μοναδικά αντικείμενα ανάλογα με τη διάθεσή του, ονειρεύεται έναν χώρο όπου θα δημιουργεί απερίσπαστος και δεν τον νοιάζει καθόλου να βιοποριστεί από την τέχνη.
ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
Μια νέα έκθεση με χαρακτικά της ώριμης περιόδου της Βάσως Κατράκη

Εικαστικά / Βάσω Κατράκη: Η τέχνη της συγκινεί ακόμα

Έργα της σημαντικής Ελληνίδας χαράκτριας που παραπέμπουν στη βία της δικτατορίας, αλλά και άφυλες μορφές της όψιμης περιόδου της με αναφορά στην ελληνική αρχαιότητα, που υπερβαίνουν το ατομικό και γίνονται μέρος της συλλογικής μνήμης.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Τι απέγινε η πρωτοπορία στην τέχνη;

Εικαστικά / Τι απέγινε η πρωτοπορία στην τέχνη;

Ο κόσμος της σύγχρονης τέχνης έχει καταντήσει να μοιάζει με τσίρκο. Αλλά ο πραγματικός κακός της ιστορίας δεν είναι οι καλλιτέχνες, αλλά η σύγχρονη αγορά της τέχνης, η αξία της οποίας ξεπερνά πλέον τα 60 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως
THE LIFO TEAM
Ο Άνσελμ Κίφερ αποτίνει φόρο τιμής στον Βαν Γκογκ

Εικαστικά / Ο Άνσελμ Κίφερ αποτίνει φόρο τιμής στον Βαν Γκογκ

Μια νέα έκθεση στο Άμστερνταμ με πρόσφατα έργα του Κίφερ αναδεικνύει τη σύνδεσή του με τον Βαν Γκογκ και προκαλεί ήδη πολλές συζητήσεις. Ο σπουδαίος Γερμανός καλλιτέχνης εμπνέεται σταθερά, εδώ και 60 χρόνια, από τον Ολλανδό ζωγράφο. 
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Helmut Lang: What remains behind

Εικαστικά / Helmut Lang: Από το θρυλικό rubber dress στα πρωτόγονα γλυπτά του

Ο καλλιτέχνης και πρώην σχεδιαστής μόδας διατηρεί την προσήλωσή του στα υλικά και παρουσιάζει γλυπτά που θίγουν τη διαρκή εμμονή του με το θέμα της μνήμης, σε ένα σπίτι-σύμβολο του μοντερνισμού στο Λος Άντζελες.
ΣΤΕΛΛΑ ΛΙΖΑΡΔΗ
62 λεπτά με τον Ανέστη Ιωάννου

Εικαστικά / Από τη Νεφελοκοκκυγία στο skate και το τζιν: Το Εικαστικό Σύμπαν του Ανέστη Ιωάννου

Ο νεαρός εικαστικός αναζητά μια νέα μορφή ελευθερίας και απογείωσης, συνδέοντας τη δυναμική της street culture με την ουτοπία των Ορνίθων και των τσαρουχικών ονείρων, αναζητώντας μια έξοδο από το αστικό τραύμα σε έναν κόσμο γεμάτο δυνατότητες και φαντασία.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ο καινοτόμος κεραμίστας–γλύπτης Brian Rochefort παρουσιάζει στην Αθήνα νέα του έργα

Εικαστικά / Brian Rochefort: Ο ριζοσπάστης της κεραμικής παρουσιάζει τα νέα του έργα στην Αθήνα

Είναι διάσημος για τη δημιουργία μεγάλων, ζωηρών κεραμικών γλυπτών με μοναδικές υφές και αφηρημένα μοτίβα, ενώ οι συνθέσεις του ισορροπούν μεταξύ αταξίας και αρμονίας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Τα ιστορικά έργα του Κώστα Πανιάρα από βινύλ σε μια νέα έκθεση

Εικαστικά / Τα ιστορικά έργα του Κώστα Πανιάρα από βινύλ σε μια νέα έκθεση

Το βινύλιο υποκαθιστά το χρώμα σε μια σειρά έργων που παρουσιάστηκαν με μεγάλη επιτυχία τη δεκαετία του ’80 στο Παρίσι και στη Νέα Υόρκη από τον Αλέξανδρο Ιόλα. Σαράντα χρόνια μετά, η γκαλερί The Breeder τα επανασυστήνει στο κοινό.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Κατσαδιώτης

Εικαστικά / «Tα έργα μου είναι σκοτεινά, αλλά δεν τα έχω σκεφτεί ποτέ ως προκλητικά»

Μία μέρα μετά τον βανδαλισμό των έργων του από τον βουλευτή της Νίκης, ο Χριστόφορος Κατσαδιώτης μιλά στη LiFO για τη δουλειά του που προκάλεσε τέτοιες αντιδράσεις σε συγκεκριμένες ομάδες.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ