Η «αναπνέουσα αρχιτεκτονική» του Kengo Kuma στην Αθήνα

Η «αναπνέουσα αρχιτεκτονική» του Kengo Kuma στην Αθήνα Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
0

Παράξενη η σύμπτωση του κατ' οίκον εγκλεισμού μας με την κατασκευή στην Αθήνα ενός μικρού, αλλά μοναδικού δείγματος της «αναπνέουσας αρχιτεκτονικής» του κορυφαίου Ιάπωνα αρχιτέκτονα Κένγκο Κούμα με τίτλο «Κουκούλι» (2020). Ο λόγος για την ξύλινη ιαπωνική αίθουσα τσαγιού («Οριμπέ») στον κεντρικό αύλειο χώρο του Βυζαντινού & Χριστιανικού Μουσείου, στη Βασιλίσσης Σοφίας 22. Αυτό το «ζωντανό» και «παλλόμενο» αρχιτεκτόνημα μοιάζει αληθινά να αναπνέει μέσα στον κήπο της Βίλας Ιλίσια.


Το μικρό αρχιτεκτόνημα αποτελεί την υψηλής αισθητικής ιαπωνική απάντηση στο φλερτ του μοντερνισμού με την παράδοση και σχεδιάστηκε από τον Κένγκο Κούμα, τον «Καλατράβα της Άπω Ανατολής», ως αυτόνομο έργο τέχνης αλλά και ως κτίριο συνοδευτικό της σχεδιαζόμενης έκθεσης «Λαμπαδηδρομία προς το Τόκιο - Κληρονομιά & Αφομοίωση». Η εν λόγω έκθεση, που αναβλήθηκε λόγω της πανδημίας, θα ήταν η συμβολή του Βυζαντινού & Χριστιανικού Μουσείου (σε συνεργασία με το Ιαπωνικό Πολιτιστικό Ινστιτούτο και την Ιαπωνική Πρεσβεία στην Αθήνα) στις εορταστικές εκδηλώσεις της τελετής παράδοσης της Ολυμπιακής Φλόγας των Ολυμπιακών & Παραολυμπιακών Αγώνων - Τόκιο 2020.


Το έργο αυτό επιλέχτηκε για τη μετάβαση του κοινού από τον εξωτερικό χώρο στον εσωτερικό της έκθεσης, γιατί, όπως χαρακτηριστικά τόνισε εξαρχής η διευθύντρια του μουσείου, δρ. Αικατερίνη Π. Δελλαπόρτα: «Είναι μια νεωτερική (τεχνολογικά, πολιτιστικά, ιστορικά και αισθητικά) ερμηνεία του παραδοσιακού περιπτέρου τσαγιού και ως εκ τούτου αναδεικνύεται σε σύμβολο του μοντερνισμού της Ιαπωνίας με βαθιές ρίζες στην τοπική παράδοση ως ζωντανό και εξελισσόμενο γίγνεσθαι και αυτήν ακριβώς τη σχέση του χθες με το σήμερα επιλέγει να αναδείξει το μουσείο μας».

Το μικρό αρχιτεκτόνημα αποτελεί την υψηλής αισθητικής ιαπωνική απάντηση στο φλερτ του μοντερνισμού με την παράδοση και σχεδιάστηκε από τον Κένγκο Κούμα, τον «Καλατράβα της Άπω Ανατολής», ως αυτόνομο έργο τέχνης αλλά και ως κτίριο συνοδευτικό της σχεδιαζόμενης έκθεσης «Λαμπαδηδρομία προς το Τόκιο - Κληρονομιά & Αφομοίωση».


Όμοιας αντίληψης με το περίπτερο του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου, αλλά διαφορετικό κατασκευαστικά, είναι το πρώτο έργο του αρχιτέκτονα στη Γερμανία, συγκεκριμένα στο πάρκο του Μουσείου Εφαρμοσμένων Τεχνών της Φρανκφούρτης επί του ποταμού Μάιν. Στην Αθήνα, η δομή του αρχιτεκτονήματος, διαστάσεων 6,55 μ. x 4,80 μ. x 3,30 μ. (ύψος), αποτελείται από 72 κάθετα πάνελ από κόντρα πλακέ σημύδας, πάχους 1,5 εκ. το καθένα, τοποθετημένα πάνω σε μεταλλική βάση, όπου αόρατα ενσωματώθηκε η εγκατάσταση του νυχτερινού φωτισμού LED, και σε απόσταση 7,5 εκ. μεταξύ τους, ώστε εξωτερικά να δημιουργείται ένα οργανικό σχήμα όμοιο με κουκούλι και μήτρα, ενώ, στο εσωτερικό, το μεταβαλλόμενο φυσικό φως δημιουργεί μυστικιστική εντύπωση σπηλαίου.

Οι γνώστες της ιαπωνικής τέχνης στην ανομοιογένεια της εξωτερικής φόρμας του περιπτέρου αναγνωρίζουν επίσης τις επιρροές από την ιαπωνική κεραμική, πιο συγκεκριμένα από τις αγαπημένες κούπες του ειδήμονα του τσαγιού Φουρούτα Οριμπέ (1543-1615), το όνομα του οποίου πήραν όλες οι αντίστοιχες αίθουσες τσαγιού.


Η εκτέλεση του έργου των Αθηνών πραγματοποιήθηκε με τη στενή συνεργασία του αρχιτεκτονικού γραφείου «Kengo Kuma & Associates» (Τόκιο - Παρίσι) και της ομάδας του επίκουρου καθηγητή στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, κ. Παναγιώτη Βασιλάτου.


Ο προϊστάμενος του τμήματος Εκθέσεων, Επικοινωνίας & Εκπαίδευσης του Βυζαντινού & Χριστιανικού Μουσείου, πρωτ. Περίανδρος Ι. Επιτροπάκης, αναφερόμενος στη σπουδαιότητα του έργου, μας ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «η ιδιόμορφη δομή του αρχιτεκτονήματος, με την ιδιαίτερη ανάδειξη των λεπτομερειών που συνθέτουν το σύνολο, αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα των αρχιτεκτονικών κατασκευών του Κούμα.

Το γνωστό πλέον ως "περίπτερο τσαγιού Κούμα των Αθηνών", ταυτόχρονα κλειστό και ανοιχτό στον περιβάλλοντα χώρο, αναπνέει μαζί με τους επισκέπτες του και δικαιολογεί απόλυτα τον τίτλο του, καθώς προσομοιάζει στα διάφορα κουκούλια των εντόμων (από ξυλοπολτό, χώμα, μετάξι ή φύλλα δένδρου) και, εκτός των άλλων, μας αφορά ως χρονοκάψουλα μετασχηματισμού του χθες σε σήμερα».

Η «αναπνέουσα αρχιτεκτονική» του Kengo Kuma στην Αθήνα Facebook Twitter
Σαν κούπα τσαγιού: Οι γνώστες της ιαπωνικής τέχνης στην ανομοιογένεια της εξωτερικής φόρμας του περιπτέρου αναγνωρίζουν τις επιρροές από την ιαπωνική κεραμική, πιο συγκεκριμένα από τις αγαπημένες κούπες του ειδήμονα του τσαγιού Φουρούτα Οριμπέ (1543-1615), το όνομα του οποίου πήραν όλες οι αντίστοιχες αίθουσες τσαγιού. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Η «αναπνέουσα αρχιτεκτονική» του Kengo Kuma στην Αθήνα Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Η «αναπνέουσα αρχιτεκτονική» του Kengo Kuma στην Αθήνα Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Η «αναπνέουσα αρχιτεκτονική» του Kengo Kuma στην Αθήνα Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Η «αναπνέουσα αρχιτεκτονική» του Kengo Kuma στην Αθήνα Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO
Η «αναπνέουσα αρχιτεκτονική» του Kengo Kuma στην Αθήνα Facebook Twitter
Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO

Κεντρική αυλή - Κήπος Βυζαντινού & Χριστιανικού Μουσείου

Λεωφ. Βασ. Σοφίας 22

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.

Design
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Τα νέα ελβετικά διαβατήρια έχουν άψογο ντιζάιν

Design / Τα νέα ελβετικά διαβατήρια έχουν άψογο ντιζάιν

Ο σχεδιασμός της RETINAA στα νέα ελβετικά διαβατήρια συνδυάζει το υψηλό επίπεδο ασφαλείας με το graphic design ενώ είναι και μία αναφορά στα γεωγραφικά χαρακτηριστικά της Ελβετίας, δημιουργώντας «κάτι παραπάνω από ένα επίσημο διοικητικό έγγραφο».
LIFO NEWSROOM
Ειρήνη Φρεζάδου: «Είμαστε οι αρχιτέκτονες της ζωής μας»

Ειρήνη Φρεζάδου / Ειρήνη Φρεζάδου: «Ό,τι κλείνει στο κέντρο, ανοίγει στη θέση του ένα μπαρ ή ένα εστιατόριο»

Αγωνίζεται ενάντια «στην απληστία που ξοδεύει τον αρχιτεκτονικό, φυσικό και πολιτιστικό μας πλούτο». Βγήκε μπροστά για το κτίριο «που ντροπιάζει την Ακρόπολη». Και τώρα, το νέο της σχέδιο είναι η αναβίωση του ιστορικού σιδηροδρομικού δικτύου της Πελοποννήσου. 
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Kεραμικά Mutina: Εκεί που τα όρια του τι είναι τέχνη και τι ένα απλό αντικείμενο συγχέονται

Design / Mutina: Εκεί που τα όρια του τι είναι τέχνη και τι ένα απλό αντικείμενο συγχέονται

Μια σημαντική έκθεση στο χωριό Φιοράνο της Εμίλια-Ρομάνα, όπου εδώ και είκοσι χρόνια τα κεραμικά Mutina παράγουν αισθητικό πολιτισμό με μια ομάδα σπουδαίων σύγχρονων σχεδιαστών.
ΣΤΕΛΛΑ ΛΙΖΑΡΔΗ
Η αρχιτέκτονας Μαρία Δέδα εξηγεί πώς δημιουργείς μια ανθρώπινη γειτονιά σήμερα

Design / Η αρχιτέκτονας Μαρία Δέδα εξηγεί πώς δημιουργείς μια ανθρώπινη γειτονιά σήμερα

Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Δύο πόλεις που προχωρούν προς μία επόμενη μέρα, μέσα από αστικές αναπλάσεις και αναπτύξεις. Δύο πόλεις που αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις της ανοδικής πορείας του τουρισμού, της εκτόξευσης των ενοικίων και της ασύμμετρης ανάπτυξης των επιμέρους περιοχών τους. Σε αυτό το τοπίο, η δημιουργία νέων γειτονιών μοιάζει να είναι η λύση που τοποθετεί ξανά τον πολίτη στο ρόλο του πρωταγωνιστή, σύμφωνα με την Μαρία Δέδα, επικεφαλής των Deda Architects.
ΔΑΝΑΗ ΜΑΚΡΗ
 Στο Urban Block 11 η βιώσιμη προσέγγιση υπερβαίνει τα στερεότυπα ιεράρχησης δομημένου-φυσικού

Design / Στο Urban Block 11 η βιώσιμη προσέγγιση υπερβαίνει τα στερεότυπα ιεράρχησης δομημένου-φυσικού

Ο Δημήτρης Ποτηρόπουλος, επικεφαλής του γραφείου Potiropoulos+Partners Architecture, μας ξεναγεί στο νέο του πρότζεκτ το οποίο θυμίζει τοπίο πριν από τη μεγάλη αστικοποίηση, με τη φύση πανταχού παρούσα
THE LIFO TEAM
H δημιουργικότητα είναι μια αναπάντεχη δύναμη

Creative Minds / H δημιουργικότητα είναι μια αναπάντεχη δύναμη

Ο Άλεξ Κάβδας συζητά με την Καλλίνα Κυρατσούλη, Head of Creative στη Soho Square Athens και τον Χρήστο Κουτσούκο, Executive Creative Director στην Cream, για τη σημασία της δημιουργικότητας αλλά και το πώς μία καλή ιδέα μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο, στο πλαίσιο του πρώτου επεισοδίου της νέας σειράς podcast «Creative Minds», με την υποστήριξη των βραβείων Ermis Awards.