Η επική τέχνη 5.000 ετών του Ιράν μέσα από 300 αριστουργήματα σε μια έκθεση του V&A

Η επική τέχνη 5.000 ετών του Ιράν μέσα από 300 αριστουργήματα στην έκθεση του V&A στο Λονδίνο Facebook Twitter
© Sarikhani Collection
0

«Epic Iran» είναι ο τίτλος της νέας έκθεσης στο μουσείο V&A του Λονδίνου που εξερευνά 5.000 χρόνια ιστορίας του ιρανικού πολιτισμού μέσα από 300 συναρπαστικά αντικείμενα, τα περισσότερα από τα οποία είναι ελάχιστα γνωστά εκτός του Ιράν.

Ο ιρανικός, ένα πολιτισμός από τους μεγαλύτερους τόσο του αρχαίου όσο και του μεσαιωνικού κόσμου, εμφανίστηκε γύρω στο 3.200 π.Χ., σφράγισε την παγκόσμια ιστορία με σημαντικά επιτεύγματα και επηρέασε την εξέλιξη της τέχνης παγκοσμίως με μοναδικά παραδείγματα.

Το αρχαίο, ισλαμικό και σύγχρονο Ιράν και τα μνημειώδη καλλιτεχνικά του επιτεύγματα, από μπρούτζινα, κεραμικά, έργα από γυαλί, εικονογραφημένα χειρόγραφα, υφάσματα, χαλιά, ελαιογραφίες, σχέδια και φωτογραφίες από συλλογές απ' όλο τον κόσμο αποδεικνύουν την πλούσια κληρονομιά που εξακολουθεί να επηρεάζει πολλούς καλλιτέχνες μέχρι σήμερα.

Η έκθεση εξερευνά τον πολιτισμό και το ταξίδι της χώρας στον 21ο αιώνα, από την πρώτη γνωστή γραφή –που σηματοδοτεί την αρχή της ιστορίας του Ιράν– μέχρι την Επανάσταση του 1979 και μετά. Αρχιτεκτονικό μεγαλείο και αφθονία, ποίηση και παράδοση παίζουν κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της ιρανικής ταυτότητας για χιλιετίες, ενώ εξελίσσονται και ανανεώνονται μέχρι σήμερα.

Η έκθεση είναι χωρισμένη σε δέκα μέρη με το πρώτο να παρουσιάζει τη Γη του Ιράν με εντυπωσιακές εικόνες από τα ποικίλα τοπία της χώρας – όλα όσα έχουν διαμορφώσει την κοινωνική, οικονομική και πολιτική ιστορία της.

Αρχιτεκτονικό μεγαλείο και αφθονία, ποίηση και παράδοση παίζουν κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της ιρανικής ταυτότητας για χιλιετίες, ενώ εξελίσσονται και ανανεώνονται μέχρι σήμερα.

Ιστορικά το Ιράν είναι από τις περιοχές του κόσμου όπου αναπτύχθηκαν οι πρώτοι σημαντικοί πολιτισμοί, με τους πρώτους οργανωμένους οικισμούς να καταγράφονται το 7.000 π.Χ., ενώ από την πρώτη χιλιετία π.Χ. έως τον 7ο αιώνα μ.Χ. εγκαθιδρύθηκαν οι μεγάλες αυτοκρατορίες: Αχαιμενίδες, Πάρθοι, Σασσανίδες.

Ακόμη και πριν από την άνοδο της Περσικής Αυτοκρατορίας, ο πλούσιος πολιτισμός του Ιράν ανταγωνίστηκε αυτούς της Αιγύπτου και της Μεσοποταμίας, κάτι που φαίνεται στα αντικείμενα της έκθεσης, αντικείμενα διακοσμημένα με μοτίβα ζώων και φύσης, καθώς και ειδώλια και αντικείμενα από την καθημερινή ζωή και κοσμήματα.

Η Περσική Αυτοκρατορία εκτείνεται στην περίοδο των Αχαιμενιδών, ξεκινώντας από το 550 π.Χ., όταν ο Μέγας Κύρος στέφθηκε βασιλιάς των Μήδων και των Περσών, ενώνοντας το Ιράν πολιτικά για πρώτη φορά. Με πρωτεύουσα την Περσέπολη, η αυτοκρατορία έγινε η πιο εκτεταμένη του προ-ρωμαϊκού κόσμου, με μια πλούσια καλλιτεχνική κουλτούρα.

Ανάμεσα στα ευρήματα αυτής της περιόδου βρίσκεται ο κύλινδρος του βασιλιά Κύρου, ένας πήλινος κύλινδρος, ο οποίος είναι πλέον σπασμένος σε πολλά κομμάτια, πάνω στο οποίο γράφονται με βαβυλωνιακή σφηνοειδή γραφή οι αποφάσεις του Κύρου, εξαιρετικά σημαντικές για την ανθρωπότητα, αφού θεωρούνται ο πρώτος χάρτης ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον κόσμο. Ο Κύρος ελευθέρωσε τους σκλάβους, διακήρυξε ότι όλοι οι άνθρωποι είχαν το δικαίωμα να επιλέξουν την θρησκεία τους και καθιέρωσε, μεταξύ άλλων, τη φυλετική ισότητα.

Η επική τέχνη 5.000 ετών του Ιράν μέσα από 300 αριστουργήματα στην έκθεση του V&A στο Λονδίνο Facebook Twitter
Ο κύλινδρος του Κύρου, 539 – 538 π.Χ.. © The Trustees of the British Museum

Η περσική αυτοκρατορία τον 6ο και 5ο π.Χ. αιώνα εκτεινόταν από τη Μικρά Ασία έως τον ποταμό Ινδό. Την περίοδο 499-449 π.Χ. οι Πέρσες συγκρούστηκαν με τους Έλληνες στην ευρύτερη περιοχή της Μικράς Ασίας και του Αιγαίου Πελάγους. Το διάστημα 356-323 π.Χ. ο Μέγας Αλέξανδρος, επικεφαλής των συνασπισμένων Ελλήνων, κατάφερε να επιβληθεί του Πέρση Μεγάλου Βασιλέα Δαρείου Γ' και να κατακτήσει τα εδάφη της αυτοκρατορίας του.

Η κυριαρχία των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου υπήρξε πρόσκαιρη και μέσα σε λιγότερο από έναν αιώνα, η περσική δυναστεία των Πάρθων επικράτησε σε ολόκληρη την περιοχή. Από τον 4ο αιώνα μ.Χ., τη δυναστεία των Πάρθων τη διαδέχτηκε αυτή των Σασσανιδών.

Οι μουσουλμάνοι Άραβες κατέλυσαν το περσικό βασίλειο τον 7ο αιώνα και από τότε σταδιακά ξεκίνησε ο εξισλαμισμός της περιοχής. Είναι η εποχή από την οποία προέρχονται ευρήματα που συνδέονται με τον ζωροαστρισμό που παρέμενε ισχυρός μέχρι τον 9ο αιώνα, όταν πλέον η επικρατούσα θρησκεία στην Περσία είναι ο ισλαμισμός που οι αλλαγές που επέφερε στον πολιτισμό και τη ζωή των Ιρανών ήταν σημαντικές.

Σε αυτή την ενότητα της έκθεσης πρωταγωνιστεί το Βιβλίο των Βασιλέων το οποίο είναι το μεγαλύτερο επικό ποίημα στον κόσμο, που ολοκληρώθηκε από τον ποιητή Φερντουσί γύρω στο 1010 μ.Χ.

Ιδιαίτερη  είναι η αναφορά της έκθεσης στο Κοράνι, αλλά και στην ιρανική ποίηση που έχει καταγράψει εκατοντάδες ποιητές μιας παράδοσης που έχει βάθος πολλών αιώνων και συνδυάζει τη λογοτεχνία με τη φιλοσοφία και τη θρησκειολογία, με πιο δημοφιλείς εκπροσώπους της τον Τζελαλεντίν Ρουμί, τον Φαχροντίν αλ-Ιρακί, τον Σααντί, τον Αμπολκασέμ Φερντοσί, τον Ομάρ Καγιάμ τον Σαναΐ Γκαζναβί ανάμεσα σε άλλους.

Η επική τέχνη 5.000 ετών του Ιράν μέσα από 300 αριστουργήματα στην έκθεση του V&A στο Λονδίνο Facebook Twitter
Το Ωροσκόπιο του Iskandar Sultan (1411). Courtesy of the Wellcome Collection

Κατά τη χρυσή εποχή του Ισλάμ, από τον 8ο έως τον 11ο αιώνα, αναπτύχθηκε ολόκληρο το τότε φάσμα των επιστημών και ιδιαίτερα τα μαθηματικά, η αστρονομία και η φιλοσοφία. Πέρσες επιστήμονες τελειοποίησαν, από τον 10ο αιώνα και ύστερα, την χρήση του αστρολάβου, οργάνου που χρησιμοποιούνταν για τον καθορισμό της θέσης και της κίνησης των άστρων, που βρήκε ιδιαίτερη εφαρμογή στη ναυσιπλοΐα, μέχρι την εποχή της Αναγέννησης.

Διαθέτοντας πλούσιο υλικό από τον δέκατο τρίτο αιώνα μ.Χ., το μουσείο καταδεικνύει πώς οι ιρανικές παραδόσεις βασιλείας αναγεννήθηκαν, με την επιστροφή βασιλικών εθίμων όπως ρόμπες τιμής, τη δημιουργία πλούσιας τέχνης και αρχιτεκτονικής και μια εικόνα πιο διεθνή της χώρας, ενώ μετά από αιώνες η εισαγωγή της φωτογραφίας στο Ιράν στα μέσα του 1800 είχε μια βαθιά επίδραση στον τρόπο που οι Ιρανοί εκπροσώπησαν.

Η τέχνη του Ιράν έχει μια διακριτική δύναμη που με τη σειρά της επηρέασε ολόκληρο τον ισλαμικό κόσμο. Η έκθεση φτάνει μέχρι το σύγχρονο Ιράν, σε μια περίοδο δυναμικής κοινωνικής και πολιτικής αλλαγής, με την Ισλαμική Επανάσταση, τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ και την ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Τα πέντε χιλιάδες χρόνια της τέχνης του Ιράν είναι λαμπρά και η έκθεση αυτή δείχνει αριστουργήματα από την ισχυρή καλλιτεχνική παράδοση της πανάρχαιης αυτής χώρας της Ανατολής.

Η επική τέχνη 5.000 ετών του Ιράν μέσα από 300 αριστουργήματα στην έκθεση του V&A στο Λονδίνο Facebook Twitter
Βραχιόλι, 500-330π.Χ., Victoria and Albert Museum, London
Η επική τέχνη 5.000 ετών του Ιράν μέσα από 300 αριστουργήματα στην έκθεση του V&A στο Λονδίνο Facebook Twitter
Qaran Unhorses Barman, a folio from the Shahnameh of Shah Tahmasp, Tabriz (περ. 1523-35). © Sarikhani Collection
Η επική τέχνη 5.000 ετών του Ιράν μέσα από 300 αριστουργήματα στην έκθεση του V&A στο Λονδίνο Facebook Twitter
Προτομή βασιλιά, περ. 439 – 457 μ. Χ.. © The Sarikhani Collection
Η επική τέχνη 5.000 ετών του Ιράν μέσα από 300 αριστουργήματα στην έκθεση του V&A στο Λονδίνο Facebook Twitter
Μπουκάλι και πιάτο με περσική ποίηση, 1180 – 1220, Ιράν. © Victoria and Albert Museum, London
Η επική τέχνη 5.000 ετών του Ιράν μέσα από 300 αριστουργήματα στην έκθεση του V&A στο Λονδίνο Facebook Twitter
Γυναικεία ενδυμασία, 1800–50, Ιράν. Museum no. T.57&A-1979. © Victoria and Albert Museum, London
Η επική τέχνη 5.000 ετών του Ιράν μέσα από 300 αριστουργήματα στην έκθεση του V&A στο Λονδίνο Facebook Twitter
Γυναίκα με πέπλο, από τον Sirak Melkonian, 1957. © Sirak Melkonian
Η επική τέχνη 5.000 ετών του Ιράν μέσα από 300 αριστουργήματα στην έκθεση του V&A στο Λονδίνο Facebook Twitter
Shirin Aliabadi, Hybrid #3, 2008. © Estate of Shirin Aliabadi
Η επική τέχνη 5.000 ετών του Ιράν μέσα από 300 αριστουργήματα στην έκθεση του V&A στο Λονδίνο Facebook Twitter
Λεπτομέρεια από ανδρική ενδυμασία, πριν του 1877, Kashan, Ιράν. © Victoria and Albert Museum, London
Η επική τέχνη 5.000 ετών του Ιράν μέσα από 300 αριστουργήματα στην έκθεση του V&A στο Λονδίνο Facebook Twitter
Γλυπτά, περ. 1500 – 1100 π.Χ.. © The Sarikhani Collection
Η επική τέχνη 5.000 ετών του Ιράν μέσα από 300 αριστουργήματα στην έκθεση του V&A στο Λονδίνο Facebook Twitter
Λειτουργικό σκεύος για θυμίαμα σε σχήμα λιονταριού (1000-1100). © Musee du Louvre, Dist. RMN-Grand Palais / Hughes Dubois
Η επική τέχνη 5.000 ετών του Ιράν μέσα από 300 αριστουργήματα στην έκθεση του V&A στο Λονδίνο Facebook Twitter
Parviz Tanavoli, Ο Ποιητής και ο Ευνοούμενος του Βασιλιά (1964-66) © Parviz Tanavoli, Φωτο: © Tate, London, 2017
Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το φεμινιστικό και κουίρ βλέμμα μιας νεαρής εικαστικού

Σοφία Ροζάκη / Το φεμινιστικό και κουίρ βλέμμα μιας νεαρής εικαστικού

Η νεαρή εικαστικός Σοφία Ροζάκη μάς ξεναγεί στην έκθεσή της «that’s what she said», στην οποία διερευνά εναλλακτικές αφηγήσεις γύρω από το σώμα, το φύλο, τη μνήμη, το τραύμα και τη σεξουαλικότητα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΠΕΞ Μια έκθεση με τον θεατρικό και σουρεαλιστικό κόσμο των ρούχων της Ελένης Καββάδα

Εικαστικά / Tα ρούχα που σχεδιάζει η Ελένη Καββάδα είναι σαν έργα τέχνης

Οι δημιουργίες της ελληνίδας σχεδιάστριας παρουσιάζονται ως εκθεσιακά γλυπτά στην Intermission. Ογκώδη, σουρεαλιστικά, ποιητικά, ξεπερνούν τα όρια της μόδας και αγγίζουν την τέχνη. Πρόκειται με διαφορά για ό,τι πιο ενδιαφέρον έχει να παρουσιάσει η Ελλάδα στον χώρο της μόδας και αξίζει μια βόλτα στον Πειραιά για να τα δείτε.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ο κόπος του καλλιτέχνη μέσα από το έργο του Γιάννη Παππά

Εικαστικά / Ο κόπος του καλλιτέχνη μέσα από το έργο του Γιάννη Παππά

Μια έκθεση εργαστηριακού χαρακτήρα με εκθέματα καλούπια, εργαλεία, προπλάσματα, ημιτελή έργα, σχέδια αλλά και ολοκληρωμένα έργα που για πρώτη φορά βγαίνουν από το εργαστήρι του γλύπτη Γιάννη Παππά.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ψυχαναλύοντας το σινεμά του Ντέιβιντ Λιντς

Pulp Fiction / Ψυχαναλύοντας το σινεμά του Ντέιβιντ Λιντς

Ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος μιλά με τον ψυχίατρο, δραματοθεραπευτή και σκηνοθέτη Στέλιο Κρασανάκη για το αθέατο σύμπαν του ασυνείδητου στο σινεμά, το οποίο υπηρέτησε και απογείωσε ο Λιντς μέσα από το απαράμιλλο έργο του.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Θόδωρος, γλύπτης: Αντί αναδρομικής» στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Εικαστικά / Ο γλύπτης Θόδωρος παίρνει επιτέλους την αναδρομική έκθεση που του αξίζει

Ήταν ένας από τους βασικούς υποστηρικτές της δημιουργίας ενός μουσείου σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα. Σήμερα, στον δεύτερο όροφο του ΕΜΣΤ, το ανατρεπτικό του έργο, που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της παραδοσιακής γλυπτικής, παρουσιάζεται μέσα από έντεκα ενότητες.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ: Ο «μάγος του ρομαντισμού» κατακτά την Αμερική

Εικαστικά / Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ: Ο «μάγος του ρομαντισμού» κατακτά την Αμερική

Η πρώτη μεγάλη αναδρομική έκθεση στην Αμερική αφιερωμένη στο έργο του Γερμανού ζωγράφου που στους πολλούς είναι γνωστός για τον πίνακα «Περιπλανώμενος πάνω από τη θάλασσα της ομίχλης».
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η Αφρική ανάμεσά μας*

Εικαστικά / «Χρησιμοποιούμε τα αντικείμενα για να ακουστούν ιστορίες ανθρώπων»

Στο Μουσείο Μπενάκη, η έκθεση «Η Αφρική ανάμεσά μας» αποτελεί έναν ζωντανό διάλογο ανάμεσα σε αντικείμενα, φωνές και μνήμες της ελληνο-αφρικανικής κοινότητας στην Ελλάδα, φωτίζοντας ταυτότητες, κληρονομιές και διασταυρώσεις πολιτισμών.
M. HULOT
Στη Νέα Υόρκη με τον Γκόντφρεϊ Ρέτζιο

Εικαστικά / Το θρυλικό «Koyaanisqatsi» αναβιώνει στη Νέα Υόρκη μέσω της τεχνητής νοημοσύνης

Το ψηφιακό έργο του Τζον Φιτζέραλντ «The Vivid Unknown», μια από τις φετινές συμμετοχές του Ιδρύματος Ωνάση στο φεστιβάλ «Under the Radar», συνομιλεί εκ νέου με την εμβληματική ταινία του Γκόντφρεϊ Ρέτζιο.
ΒΑΡΒΑΡΑ ΔΟΥΚΑ
Ο υφασμάτινος κόσμος προσευχών της Ελένης Κρίκκη

Εικαστικά / Ο υφασμάτινος κόσμος προσευχών της Ελένης Κρίκκη

Στο εικαστικό της έργο τα τόπια γίνονται τοπία, οι κλωστές υφαίνουν τη μνήμη και η γεωγραφία ανάγεται σε κάτι βαθιά προσωπικό που αφορά τη συναισθηματική σχέση και οικειότητα της καλλιτέχνιδας με τον κόσμο του υφάσματος.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Χρήστος Μποκόρος, εικαστικός

Οι Αθηναίοι / Χρήστος Μποκόρος: «Η τέχνη δεν είναι θέαμα, πρέπει να σε αφορά και να σε πονάει»

Όταν βρέθηκε στη Σχολή Καλών Τεχνών, ένιωσε ότι ναυάγησαν όλα του τα όνειρα και οι επιθυμίες. Αν και έχει ζωγραφίσει χιλιάδες κεράκια, ακόμα αισθάνεται αρχάριος, γιατί το καθένα είναι διαφορετικό, όπως και οι άνθρωποι. Για εκείνον, η τέχνη είναι ένα μνημείο, και κάθε φορά με τα έργα του ακουμπά εκεί που πονάει, για να παίρνει δύναμη.
M. HULOT
CHECK Έκθεση Ephemeral Party

Εικαστικά / Ephemeral Party: Μια έκθεση εικαστικών σε ένα πάρκινγκ στη Βασιλίσσης Σοφίας

Οι χώροι στάθμευσης αποτελούν μόνιμο θέμα συζήτησης για τους Αθηναίους. Και τώρα, ένας τέτοιος χώρος θα συζητηθεί έντονα για εντελώς άλλους λόγους από τους γνωστούς και συνηθισμένους.
ΖΩΗ ΠΑΡΑΣΙΔΗ
Ανεκτίμητα έργα ισλαμικής τέχνης απ’ τα σημαντικότερα μουσεία του κόσμου 

Αποστολή στην Τζέντα / Ταξίδι στην Μπιενάλε Ισλαμικών Τεχνών

Η LIFO ταξίδεψε στη Σαουδική Αραβία και επισκέφθηκε τη δεύτερη Μπιενάλε Ισλαμικών Τεχνών, μια έκθεση που γεφυρώνει το χθες με το σήμερα και αναδεικνύει την καλλιτεχνική έκφραση της ισλαμικής κληρονομιάς.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
ψυχοπαίδης

Εικαστικά / Ο Γιάννης Ψυχοπαίδης έφτιαξε μια πόλη από αναγεννημένα ερείπια στην γκαλερί Ζουμπουλάκη

Από ένα μακρινό ή πρόσφατο παρελθόν ξεβρασμένα στο σήμερα, τα σπασμένα αυτά κομμάτια μάς κάνουν να ανακαλούμε με τη φαντασία μας την προϊστορία τους, μια αλλοτινή ζωή που κάποτε υπήρξε.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το νέο μουσείο του Έντβαρντ Μουνκ στο Όσλο μαγνητίζει

Πέθανε Σαν Σήμερα / Έντβαρντ Μουνκ: Αυτό το μουσείο στο Όσλο φιλοξενεί τη μεγαλύτερη συλλογή έργων του

Ένα κάπως αμφιλεγόμενο αλλά σίγουρα εντυπωσιακό κτίριο-ορόσημο, δημιούργημα των Estudio Herreros, φιλοξενεί τη μεγαλύτερη συλλογή έργων ενός από τους σπουδαιότερους και πλέον επιδραστικούς καλλιτέχνες των μοντέρνων καιρών.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Los Caprichos»: Ο σκωπτικός Γκόγια στην Εθνική Πινακοθήκη

Εικαστικά / «Los Caprichos»: Ο σκωπτικός Γκόγια στην Εθνική Πινακοθήκη

80 χαρακτικά που σατιρίζουν τη διαφθορά, τη θρησκευτική υποκρισία, την απληστία, την αμάθεια και τη δεισιδαιμονία. Έργα που μπορεί να αποτέλεσαν μια οικονομική καταστροφή για τον μεγάλο Ισπανό ζωγράφο, αλλά θεωρούνται πρόδρομοι της μοντέρνας τέχνης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Αξίζει να τους προσέξετε: Νέα ονόματα στη σύγχρονη τέχνη

Εικαστικά / Αξίζει να τους προσέξετε: Νέα ονόματα στη σύγχρονη τέχνη που δείχνουν τη δουλειά τους τώρα

Οι αθηναϊκές γκαλερί και οι ανεξάρτητοι χώροι μοιάζουν αυτή την περίοδο να βρίσκονται σε μια διαρκή περίοδο δοκιμών, θέλοντας να προτείνουν και νεότερους καλλιτέχνες.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ