Οι αξίες, η συνείδηση και ένα ζήτημα αρχών: Η ισότητα

Οι αξίες, η συνείδηση και ένα ζήτημα αρχών: Η ισότητα Facebook Twitter
Η οικογένεια, η πατρική λειτουργία, η συμβολική της Αγάπης, η φροντίδα και η τρυφερότητα δεν εξαρτώνται από μυθοποιημένα οχυρά (όπως η «παραδοσιακή ελληνική οικογένεια») αλλά από ζωντανές, ενσώματες σχέσεις ανθρώπων. Εικονογράφηση: bianka/ LIFO
0

ΑΚΟΥΩ ΣΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ τον Ευριπίδη Στυλιανίδη, ο οποίος στο παρελθόν έχει δηλώσει της «καραμανλικής» σχολής πολιτικής σκέψης (ό,τι και αν σημαίνει αυτό). Στην ερώτηση για το θέμα των ημερών ξεκινά να μιλά για αξίες, για ένα «αξιακό ζήτημα» που είναι, λέει, υπόθεση ατομικής συνείδησης. Από τη μία είναι η παραδοσιακή οικογένεια-στυλοβάτης της ελληνικής ζωής και από την άλλη η αξία του «ελεύθερου σεξουαλικού προσανατολισμού». Ο ισχυρισμός ότι κάποια θέματα δικαιωμάτων είναι απλώς ζήτημα αξιών και όχι αρχών επιτρέπει σε κάποιον να κατασκευάσει το δίπολο που τον συμφέρει και προφανώς να το πουλήσει στο κοινό του.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το κατά Στυλιανίδη δίπολο είναι η οικογένεια-θεμέλιο και από την άλλη κάποιες σύγχρονες επιλογές που οδηγούν στα «δεκαοκτώ» ή στα «πενήντα» φύλα. Κάπως έτσι πάει να παραμεριστεί τελείως η καρδιά του θέματος πως η ισότητα δεν είναι απλώς μια αξία ανάμεσα σε άλλες αλλά μια θεμελιώδης αρχή κάθε δημοκρατικής κοινωνίας. Γιατί το να βλέπουμε παντού απλώς αξίες και υποκειμενικές προτιμήσεις οδηγεί στην υποτίμηση των ανθρώπινων υποκειμένων. Η ζωή μας δεν αποτελείται από απλές προτιμήσεις ή προσανατολισμούς αλλά περιέχει πολλές άλλες διαστάσεις.

Η συγκεκριμένη αγιοποίηση της παραδοσιακής ελληνικής οικογένειας έχει στοιχίσει ακριβά στη χώρα. Έκρυψε πολλές ασχήμιες, στέγασε διάφορες μορφές διαφθοράς και απάνθρωπης κακοποίησης.

Αυτό το υπενθυμίζω γιατί και σε προοδευτικούς και ριζοσπαστικούς χώρους έχει μεγάλη διάδοση ένας τέτοιος λόγος, ασχέτως του αν τώρα τον χρησιμοποιούν κατά κόρον όσοι δηλώνουν ότι η «συνείδησή» τους έχει «άλλες αξίες» και δεν μπορούν τις παραβλέψουν. Η ίδια, άλλωστε, ρητορική με τις προσωπικές αξίες είχε γίνει κανονικό εργαλείο διαφόρων αρνητών στη διάρκεια της πανδημίας, πάλι με μια κινδυνολογία για την ελευθερία της συνείδησης.

Σκέφτομαι όμως και κάτι ακόμα καθώς ακούω έναν άνθρωπο γεννημένο το 1966 να ρητορεύει για την παραδοσιακή ελληνική οικογένεια. Η συγκεκριμένη αγιοποίηση έχει στοιχίσει ακριβά στη χώρα. Έκρυψε πολλές ασχήμιες, στέγασε διάφορες μορφές διαφθοράς και απάνθρωπης κακοποίησης. Όπως κάθε μυθοποίηση έφερε μαζί της ιδεολογική τυφλότητα και απίστευτη δόση υποκρισίας. Είναι προφανές πως για τον Στυλιανίδη και για πολλούς άλλους που αντιδρούν στην πρωτοβουλία για τον γάμο των ομόφυλων και την τεκνοθεσία η οικογένεια είναι μια μυθική κιβωτός που κουβαλάει εντός της και στο διηνεκές τον ελληνισμό: οτιδήποτε άλλο οδηγεί στον χαμό.

Δεν το λένε ευθέως. Φαίνεται όμως πως το πιστεύουν και τα λόγια τους υπονοούν πολύ περισσότερα απ' όσα επιτρέπουν στον εαυτό τους να εκφράσουν. Θα πει κανείς πως ένα τμήμα της Νέας Δημοκρατίας και σημαντικό μέρος των εκλογέων της έχει εθνικο-λαϊκές, συντηρητικές αναφορές. Δεν θα απαιτούσαμε από κομμουνιστές να αποδεχτούν ένα νομοσχέδιο για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια (αφού συγκρούονται με την αντίληψή τους για το κοινωνικό και λαϊκό συμφέρον), πως μπορούμε λοιπόν να ζητάμε από συντηρητικούς να υπερψηφίσουν κάτι που «τραυματίζει» την οικογένεια;

Μα εδώ είναι το λάθος. Γιατί αυτό που συζητούμε τώρα είναι θέμα επέκτασης των όρων της ισότητας. Και η οικογένεια, η πατρική λειτουργία, η συμβολική της Αγάπης, η φροντίδα και η τρυφερότητα δεν εξαρτώνται από μυθοποιημένα οχυρά (όπως η «παραδοσιακή ελληνική οικογένεια») αλλά από ζωντανές, ενσώματες σχέσεις ανθρώπων. Φυσικά, ο συντηρητικός μπορεί να συγκινείται περισσότερο από μια συνθήκη ζωής και να μη χωνεύει ή να μην αντέχει αισθητικά και ηθικά μια άλλη.

Το πώς ρυθμίζονται, όμως, από το δίκαιο και τους κανόνες σημαντικά θέματα δικαιωμάτων και αξιοπρέπειας είναι άλλη υπόθεση. Και δεν ισχύει ότι οι αξίες πρέπει, εξ ορισμού, να είναι σεβαστές: η μικροπρεπής επιβολή ενός μοντέλου ζωής και οικογένειας δεν είναι εύλογη και σεβαστή αξία. Όπως δεν είναι τελικά αθώα και η αντίληψη που υπονοεί προσβλητικά πως κάποιος ή κάποια συνιστά απλώς «μια σεξουαλική επιλογή» και όχι ένα σύνθετο πρόσωπο με ανάγκες και αγωνίες.

Δεν είναι, εν τέλει, κάποιο θέμα σεξουαλικού προσανατολισμού που συζητούμε αλλά μια καινούργια ενσάρκωση της ισότητας και της ελευθερίας, των δύο μεγάλων αξόνων της πολιτικής μας ύπαρξης.

Οπτική Γωνία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το τέλος ταφής και το χάος της ανακύκλωσης

Ρεπορτάζ / Το τέλος ταφής απορριμμάτων και το χάος της ανακύκλωσης

Την κορυφή του παγόβουνου της αδιέξοδης διαχείρισης των απορριμμάτων στην Αττική  φαίνεται να αποτελεί το τέλος ταφής απορριμμάτων, τα χρήματα, δηλαδή, που είναι υποχρεωμένοι να πληρώσουν οι δήμοι για τις ποσότητες των σκουπιδιών που κατευθύνουν στην ταφή και δεν ανακυκλώνουν.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Ο Τραμπ, ο Μασκ και η νέα, «fascism friendly» τάξη πραγμάτων

Οπτική Γωνία / Ο Τραμπ, ο Μασκ και η νέα, «fascism friendly» τάξη πραγμάτων

«Ο σύγχρονος “φιλικός στον χρήστη φασισμός” δεν έχει την απροκάλυπτη βαρβαρότητα του φασισμού του 20ού αιώνα, έχει όμως στη ρίζα του την ίδια επιλεκτική άρνηση των ατομικών ελευθεριών, των δημοκρατικών δικαιωμάτων και των κοινωνικών κατακτήσεων προς όφελος των προνομιούχων και των ισχυρών. Όποιος νοιάζεται πραγματικά για το μέλλον της δημοκρατίας δεν γίνεται να αγνοήσει την τρομακτική αυτή πραγματικότητα».
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
φειδίας

Ρεπορτάζ / Φειδίας: Ο Κύπριος YouTuber που το διασκεδάζει στην Ευρωβουλή με τη στήριξη του Μασκ

Ο 24χρονος Φειδίας Παναγιώτου έχει πει πως ήθελε μια δουλειά όπου θα μπορούσε να διασκεδάζει και να πληρώνεται. Τελικά, εκλέχθηκε ως ανεξάρτητος στην Ευρωβουλή, ξεπερνώντας ιστορικά κόμματα, και περηφανεύεται ότι έχει «το respect του πιο ισχυρού ανθρώπου στον κόσμο».
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ
H νέα εποχή Τραμπ και η ακροδεξιά των νοικοκυραίων

Lifo Videos / H νέα εποχή Τραμπ και η ακροδεξιά των νοικοκυραίων

Απειλείται η δημοκρατία από την ολιγαρχία των πλουσίων; Θα έχει συνέχεια η εκεχειρία στη Γάζα; Γιατί η ακροδεξιά μετατοπίζεται από το περιθώριο στο κέντρο της πολιτικής ζωής; Και πού βρίσκεται η αριστερά σήμερα; Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συζητά με τον συγγραφέα και δημοσιογράφο της «Καθημερινής», Πέτρο Παπακωνσταντίνου.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ και το fact-checking

Οπτική Γωνία / Πώς ο Ζούκερμπεργκ υποτάχθηκε στις διαθέσεις των Τραμπ και Μασκ

Μετά το Χ του Μασκ, μερικές ακόμα μεγάλες πλατφόρμες υιοθετούν το ανεξέλεγκτο μοντέλο της χωρίς έλεγχο διακίνησης εκατομμυρίων πληροφοριών που επηρεάζουν και καθοδηγούν πολιτικές και κοινωνικές στάσεις. Παράλληλα, δεν θα επιβάλλουν όρια στη συμπεριφορά, ακόμα κι αν προσβάλλει ή ταπεινώνει κάποιους. Πλέον η ρητορική μίσους θα επιτρέπεται.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ
Δέκα χρόνια από την «πρώτη φορά αριστερά»

Οπτική Γωνία / Δέκα χρόνια από την «πρώτη φορά αριστερά»

Τι άφησε πίσω της η «πρώτη φορά αριστερά»; Σχολιάζει ο καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου και Θεωρίας Θεσμών και διευθυντής του Εργαστηρίου Πολιτικής και Θεσμικής Θεωρίας και Ιστορίας των Ιδεών στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αριστείδης Χατζής.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Στροφή προς την «αρρενωπότητα» και άλλες (ιμπεριαλιστικές) ονειρώξεις.

Οπτική Γωνία / Στροφή προς την «αρρενωπότητα» και άλλες (ιμπεριαλιστικές) ονειρώξεις

Μια νέα ιμπεριαλιστική και αποικιακή φαντασία διασχίζει τον καπιταλισμό της τεχνητής νοημοσύνης και τον συνενώνει με τα σχέδια για αναδιάταξη ισχύος των παγκόσμιων και περιφερειακών παικτών.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Όταν ο Κώστας Τασούλας στήριζε με θέρμη την ισότητα στον γάμο

Οπτική Γωνία / Όταν ο Κώστας Τασούλας στήριζε με θέρμη την ισότητα στον γάμο

Άραγε, πώς θα αιτιολογήσουν τη θετική τους ψήφο βουλευτές της ΝΔ που τάχθηκαν απέναντι στην Κατερίνα Σακελλαροπούλου εξαιτίας της στάσης της υπέρ του νόμου για τα ομόφυλα ζευγάρια; 
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Κρήτη: Oι πυροβολημένες κάμερες κυκλοφορίας και τα θανατηφόρα τροχαία

Ρεπορτάζ / «Στην Κρήτη πάνω από το 15% των οδηγών δεν έχει πάει ποτέ να δώσει εξετάσεις»

Οι θλιβερές ιδιαιτερότητες της Κρήτης και το μπαλάκι των ευθυνών για μία σύλληψη που δεν έγινε στην ώρα της και στοίχισε τη ζωή στον Παναγιώτη Καρατζή: Ο άδικος θάνατος του 22χρονου στα Χανιά βγάζει για άλλη μία φορά στο φως όλα τα στραβά που συνδέονται με την οδική ασφάλεια και τα τροχαία ατυχήματα.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ