Η νέα ζωή (La vita nuova): η επιστροφή του Ρομέο Καστελούτσι στο Φεστιβάλ Αθηνών

Η νέα ζωή (La vita nuova): η επιστροφή του Ρομέο Καστελούτσι στο Φεστιβάλ Αθηνών Facebook Twitter
Πέντε αδέλφια (τους ερμηνεύουν ερασιτέχνες ηθοποιοί αφρικανικής καταγωγής) συναντιούνται σε ένα μεγάλο, σκονισμένο πάρκινγκ με σκοπό να ξεκινήσουν μαζί ένα ταξίδι προς μια καλύτερη ζωή. Φωτο: Stephan Glagla
0

Αν και ακαταπόνητος εραστής της εικόνας, ο Ρομέο Καστελούτσι επιμένει ότι «το θέατρο δεν είναι ούτε εικονογράφηση ούτε απεικόνιση. Το θέατρο θέλει ριζοσπαστικό τρόπο και περιπέτεια».


Αυτόν τον ριζοσπαστικό τρόπο αναζητά εδώ και τριάντα οκτώ χρόνια, δηλαδή από τότε που δημιούργησε την περίφημη εταιρεία θεάτρου Societas Raffaello Sanzio μαζί με την αδερφή του Κλαούντια και την Κιάρα Γκουίντι.


Όραμα και επιδίωξή του, ένα θέατρο βασισμένο στη σύνθεση όλων των τεχνών. Εικόνες εκρηκτικές, αινιγματικές, φλεγόμενες, βίαιες, εικόνες που θα μπορούσαν κάλλιστα να σταθούν ως ανεξάρτητα έργα τέχνης, κινητοποιούν το κρυπτικό σύμπαν του Καστελούτσι. «Πώς να αναπαραστήσεις ό,τι δεν μπορεί να αναπαρασταθεί;» αναρωτιέται ξανά και ξανά, αντιμέτωπος με ορόσημα του δυτικού πολιτισμού, όπως η Θεία Κωμωδία του Δάντη, αλλά και με θρησκευτικά κείμενα που προσδίδουν μια θεολογική διάσταση στο έργο του.

Συχνά οι παραστάσεις του Καστελούτσι προκαλούν έντονες αντιπαραθέσεις, εφόσον επιδιώκουν μια «ανάποδη» ανάγνωση των κλασικών κειμένων.


«Πώς να επινοήσεις εκ νέου και να παρουσιάσεις μια τραγωδία στο εδώ και στο τώρα; Πώς να ανυψωθείς και ν' αφήσεις πίσω σου τον "λευκό θόρυβο" της σύγχρονης κοινωνίας;» Ο πενηνταεννιάχρονος σήμερα Καστελούτσι καταθέτει τη δική του, εντελώς προσωπική ανάγνωση των μυθικών ηρώων της λογοτεχνίας και της θρησκείας. Συχνά οι παραστάσεις του προκαλούν έντονες αντιπαραθέσεις, εφόσον επιδιώκουν μια «ανάποδη» ανάγνωση των κλασικών κειμένων.

Η νέα ζωή (La vita nuova): η επιστροφή του Ρομέο Καστελούτσι στο Φεστιβάλ Αθηνών Facebook Twitter
Η παράσταση πρωτοπαρουσιάστηκε στον παλιό εκθεσιακό χώρο αυτοκινήτων της Citroën στις Βρυξέλλες. Φωτο: Stephan Glagla


Ξαναδιαβάζοντας το 1995 την Ορέστεια του Αισχύλου, ο αιρετικός Ιταλός είδε τη μητριαρχία να επικρατεί στο τέλος επί της πατριαρχίας και την Κλυταιμνήστρα να κάθεται θριαμβεύτρια στον θρόνο της. Σ' εκείνη την πολυσυζητημένη παράσταση, που εκτίναξε παγκοσμίως τη φήμη της Societas Raffaello Sanzio, η συζυγοκτόνος βασίλισσα ήταν μια πραγματικά υπέρβαρη ηθοποιός, επιλογή που συμβόλιζε όχι μόνο τη βουλιμική πείνα της για εξουσία αλλά και το γεγονός ότι η «παρουσία της βάραινε πολύ την τραγωδία», όπως το έθετε ο ίδιος ο Καστελούτσι. Ο Κάιν στη Γένεση (1999) είχε ένα ατροφικό χέρι –η τιμωρία του για τη δολοφονία του Άβελ– και η Εύα, στην ίδια παράσταση, ήταν μια ηθοποιός με μαστεκτομή. Πιο πρόσφατα, τo 2014, ο Αντώνιος στον Ιούλιο Καίσαρα του Σαίξπηρ ερμηνεύθηκε από έναν ηθοποιό που είχε υποστεί τραχειοτομή και δυσκολευόταν να μιλήσει.

«Οι ήρωες που υποφέρουν έχουν πλήρη συνείδηση: αυτοί είναι που διαθέτουν γνώση. Το σωματικό τους κέλυφος έχει υποστεί πληθώρα μεταμορφώσεων, οπότε θα συνεχίσουν να αλλάζουν σχήμα όσο καιρό διαρκεί το μαρτύριό τους» σχολιάζει ο ίδιος σχετικά με τις ανατρεπτικές επιλογές των σωματότυπων των ηθοποιών στις παραστάσεις του.


Η νέα δημιουργία του Καστελούτσι, La vita nuova, βασίζεται σε ένα πιο σύγχρονο κείμενο, τη φιλοσοφική πραγματεία του Ερνστ Μπλοχ (1885-1977) με τίτλο Το πνεύμα της ουτοπίας.


Η παράσταση πρωτοπαρουσιάστηκε στον παλιό εκθεσιακό χώρο αυτοκινήτων της Citroën στις Βρυξέλλες. Πέντε αδέλφια (τους ερμηνεύουν ερασιτέχνες ηθοποιοί αφρικανικής καταγωγής) συναντιούνται σε ένα μεγάλο, σκονισμένο πάρκινγκ με σκοπό να ξεκινήσουν μαζί ένα ταξίδι προς μια καλύτερη ζωή. Νιώθουν αποκομμένοι από τον κόσμο, τις δουλειές τους, την πολιτική και την τέχνη. Η πραγματικότητα φαντάζει φτωχή και αδιάφορη. Eξεγείρονται ενάντια στη δικτατορία των συνηθειών, στον κορεσμό των εμπειριών, στην ασφυξία και στην απώλεια των αισθήσεων. Αντιπαθούν τους καλλιτέχνες, γιατί μιλούν ακατάπαυστα αντί να πράττουν.

Η νέα ζωή (La vita nuova): η επιστροφή του Ρομέο Καστελούτσι στο Φεστιβάλ Αθηνών Facebook Twitter
Τα αδέλφια διψούν να μάθουν εκ νέου την τέχνη της ζωής. Μένουν ακίνητα και αφουγκράζονται τη βιολογική πορεία των πραγμάτων, αντί να στέκονται σε ουρές για να δουν εκθέσεις τέχνης. Φωτο: Stephan Glagla


Τι πρέπει να γίνει; Τα αδέλφια διψούν να μάθουν εκ νέου την τέχνη της ζωής. Μένουν ακίνητα και αφουγκράζονται τη βιολογική πορεία των πραγμάτων, αντί να στέκονται σε ουρές για να δουν εκθέσεις τέχνης. Και καταφεύγουν σε ό,τι υλικό έχουν εύκαιρο: στο εδώ και στο τώρα, στο πάρκινγκ με τα αμάξια και τη σκόνη. Επιθυμούν να μεταμορφώσουν όχι μόνο τις αξίες τους αλλά και τα αντικείμενα γύρω τους. Μια αίσθηση ότι κάτι φρέσκο γεννιέται πλανάται στον αέρα. Τα σιωπηλά αυτοκίνητα κρύβουν την υπόσχεση για ένα νέο μέλλον, που τα αδέλφια, οι προφήτες του πάρκινγκ, καλούνται να ανακαλύψουν.


«H πιο τραγική μορφή απώλειας δεν είναι η απώλεια του αισθήματος ασφάλειας αλλά της ικανότητας να φανταστούμε πως τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι διαφορετικά» σημειώνει ο Ερνστ Μπλοχ. Για τον μεγάλο Γερμανό μαρξιστή φιλόσοφο και κριτικό του πολιτισμού η ικανότητα του ανθρώπου να προσδώσει εκ νέου νόημα στην ύπαρξή του μέσα από τον αναστοχασμό και τον επαναπροσδιορισμό των προτεραιοτήτων και των αναγκών του αποτελεί βασική συνθήκη εξέλιξης της ίδιας της ιστορικής και της κοινωνικής πραγματικότητας.

Info:

Η νέα ζωή (La vita nuova)

Ρομέο Καστελούτσι

Πειραιώς 260 (Α)

6-9 Ιουλίου

6/7, 21:00, 7-9/7, 21:00 & 23:00

Με ελληνικούς υπέρτιτλους

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO

Θέατρο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Οι La Fura dels Baus θα αναστατώσουν το Ηρώδειο με τη «Νόρμα» τους

Θέατρο / Οι La Fura dels Baus θα αναστατώσουν το Ηρώδειο με τη «Νόρμα» τους

Η προβοκατόρικη ομάδα από τη Βαρκελώνη ανοίγει το Φεστιβάλ Αθηνών στο Ηρώδειο, παραδίδοντας στο αθηναϊκό κοινό, σε συνεργασία με την Εθνική Λυρική Σκηνή, τη δική τους εκδοχή για μια εμβληματική ηρωίδα του οπερατικού ρεπερτορίου.
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Ποιος είναι ο Χρύσιππος του Δημήτρη Δημητριάδη και τι εκφράζει για τον Θάνο Σαμαρά που τον σκηνοθετεί;

Θέατρο / Ποιος είναι ο Χρύσιππος του Δημήτρη Δημητριάδη και τι εκφράζει για τον Θάνο Σαμαρά που τον σκηνοθετεί;

Μετά τον «Ευαγγελισμό της Κασσάνδρας», ο ταλαντούχος σκηνοθέτης επιλέγει να μεταφέρει στη σκηνή ξανά ένα έργο του Δημήτρη Δημητριάδη, με μια εξαιρετική διανομή ηθοποιών.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ηow to resuscitate a dinosaur/ Έι, Romeo, πώς δίνεις το φιλί της ζωής σε έναν δεινόσαυρο;

Guest Editors / «Ο Καστελούτσι σκηνοθετεί μια υπόσχεση· και κάνει τέχνη εκκλησιαστική»

«Πέρασαν μέρες από την πρώτη μου επαφή με τη Βερενίκη. Μάντρωσα ένα κοπάδι σκέψεις» – ο Κυριάκος Χαρίτος γράφει για μια από τις πολυσυζητημένες παραστάσεις της σεζόν, που ανέβηκε στη Στέγη.
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΡΙΤΟΣ
Onassis Dance Days 2025: Ένας ύμνος στα αδάμαστα σώματα

Θέατρο / Onassis Dance Days 2025: Ένας ύμνος στα αδάμαστα σώματα

Ένα νέο, αλλιώτικο σύμπαν για τον «χορό» ξεδιπλώνεται από τις 3 έως τις 6 Απριλίου στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, μέσα από τα πρωτοποριακά έργα τεσσάρων κορυφαίων Ελλήνων χορογράφων και του διεθνούς φήμης Damien Jalet.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Κώστας Νικούλι

Θέατρο / «Μπορώ να καταλάβω το πώς είναι να νιώθεις παρείσακτος»

Ο 30χρονος Κώστας Νικούλι μιλά για την πορεία του μετά το «Ξενία» που του χάρισε το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου ηθοποιού όταν ήταν ακόμα έφηβος, για το πόσο Έλληνας νιώθει, για την πρόκληση του να παίζει τρεις γκέι ρόλους και για το πόσο τον έχει αλλάξει το παιδί του.
M. HULOT
Μέσα στον θησαυρό με τις εμβληματικές φορεσιές της Δόρας Στράτου

Θέατρο / «Κάποτε έδιναν τις φορεσιές για έναν πλαστικό κουβά, που ήταν ό,τι πιο μοντέρνο»

Μια γνωριμία με τη μεγάλη κληρονομιά της Δόρας Στράτου μέσα από τον πλούτο αυθεντικών ενδυμάτων που δεν μπορούν να ξαναραφτούν σήμερα και συντηρούνται με μεγάλο κόπο, χάρη στην αφοσίωση και την εθελοντική προσφορά μιας ομάδας ανθρώπων που πιστεύουν και συνεχίζουν το όραμά της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Βασιλική Δρίβα: «Με προσβάλλει να με χρησιμοποιούν σαν καθρέφτη για την ανωτερότητά τους»

Οι Αθηναίοι / Βασιλική Δρίβα: «Με προσβάλλει να με χρησιμοποιούν σαν καθρέφτη για την ανωτερότητά τους»

Ανατρέποντας πολλά από τα στερεότυπα που συνοδεύουν τους ανθρώπους με αναπηρία, η Βασιλική Δρίβα περιγράφει τις δυσκολίες που αντιμετώπισε αλλά και τις χαρές, και μπορεί πλέον να δηλώνει, έστω δειλά, πως είναι ηθοποιός. Είναι η Αθηναία της εβδομάδας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ξαναγράφοντας τον Ίψεν

Θέατρο / Ο Ίψεν στον Πειραιά, στο μουράγιο

«Δεν είναι εύκολο να είσαι ασυμβίβαστη. Όπως δεν είναι εύκολο να ξαναγράφεις τον Ίψεν» – Κριτική της Λουίζας Αρκουμανέα για την παράσταση «Εχθρός του λαού» σε διασκευή και σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Βασιλακόπουλου.
ΛΟΥΙΖΑ ΑΡΚΟΥΜΑΝΕΑ
«Δυσκολεύτηκα να διαχειριστώ τις αρνητικές κριτικές και αποσύρθηκα για έναν χρόνο»

Lifo Videos / «Δυσκολεύτηκα να διαχειριστώ τις αρνητικές κριτικές και αποσύρθηκα για έναν χρόνο»

Η ηθοποιός Παρασκευή Δουρουκλάκη μιλά για την εμπειρία της με τον Πέτερ Στάιν, τις προσωπικές της μάχες με το άγχος και την κατάθλιψη, καθώς και για το θέατρο ως διέξοδο από αυτές.
ΣΩΤΗΡΗΣ ΒΑΛΑΡΗΣ
Μαρία Σκουλά: «Πιστεύω πολύ στο χάος μέσα μου»

Θέατρο / Μαρία Σκουλά: «Πιστεύω πολύ στο χάος μέσα μου»

Από τον ρόλο της Μάσα στην πραγματική ζωή, από το Ηράκλειο όπου μεγάλωσε μέχρι τη ζωή με τους ανθρώπους του θεάτρου, από τον φόβο στην ελευθερία, η ζωή της Μαρίας Σκουλά είναι ένας δρόμος μακρύς και δύσκολος που όμως την οδήγησε σε κάτι δυνατό και φωτεινό.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Μια νέα παράσταση χαρτογραφεί το χάσμα μεταξύ γενιάς Z και γενιάς X

Θέατρο / Μια νέα παράσταση χαρτογραφεί το χάσμα μεταξύ γενιάς Z και γενιάς X

Μέσα από την εναλλαγή αφηγήσεων, εμπειριών, αναπαραστάσεων, χορού, βίντεο και ήχου, η παράσταση του Γιώργου Βαλαή αναδεικνύει τις διαφορές αλλά και τις συνδέσεις που υπάρχουν μεταξύ των δυο διαφορετικών γενεών.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ρομέο Καστελούτσι: «Όπου παρεμβάλλεται το κράτος, δεν υπάρχει χώρος για τον έρωτα. Ο έρωτας είναι εναντίον του κράτους και το κράτος εναντίον του έρωτα».

Θέατρο / Ρομέο Καστελούτσι: «Πάντα κάποιος πολεμά τον έρωτα. Και οι εραστές είναι πάντα τα θύματα»

Ο σπουδαίος Ιταλός σκηνοθέτης, λίγο πριν επιστρέψει στην Αθήνα και στη Στέγη για να παρουσιάσει τη «Βερενίκη» του, μας μίλησε για τον έρωτα, τη γλώσσα και τη μοναξιά, την πολιτική και την ανυπέρβλητη Ιζαμπέλ Ιπέρ.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
CHECK How soon is now: Μια παράσταση για τους μετεξεταστέους της συστημικής ιστορίας

Θέατρο / How soon is now: Μια παράσταση για τους μετεξεταστέους της Iστορίας

Σκηνοθετημένη από έναν νέο δημιουργό, η παράσταση που βασίζεται στο τελευταίο κείμενο της Γλυκερίας Μπασδέκη επιχειρεί έναν διάλογο με μία από τις πιο σκοτεινές περιόδους της ελληνικής ιστορίας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Αγορίτσα Οικονόμου

Αγορίτσα Οικονόμου / «Πέφτω να κοιμηθώ και σκέφτομαι ότι κάτι έχω κάνει καλά»

Βρέθηκε να κυνηγάει το όνειρο της υποκριτικής, χωρίς να γνωρίζει τον τρόπο, αλλά με τη βεβαιότητα ότι δεν ήθελε ποτέ να μείνει με την απορία «γιατί δεν το έκανα;». Μέσα από σκληρή δουλειά και πολλούς μικρούς ρόλους, κατάφερε να βρει τον δρόμο της στην τέχνη, στον οποίο προχωρά και αισθάνεται τυχερή. Η Αγορίτσα Οικονόμου είναι η Αθηναία της εβδομάδας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
ΧΡΗΣΤΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ 

Θέατρο / «Αν κλάψω με ένα έργο, είμαι σε καλό δρόμο»

Ο Χρήστος Θεοδωρίδης, που έχει σκηνοθετήσει με επιτυχία δύο έργα φέτος, του Βιριπάγιεφ και της Αναγνωστάκη, εξηγεί γιατί τον ενδιαφέρουν τα κείμενα που μιλάνε στον άνθρωπο σήμερα, ακόμα κι αν σε αυτά ακούγονται ακραίες απόψεις που ενοχλούν και τον ίδιο.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Να είσαι γκέι στη Νέα Υόρκη

Θέατρο / «Η Κληρονομιά μας»: Τι αποκομίσαμε από την εξάωρη παράσταση στο Εθνικό

«Μία ποπ queer saga, παραδομένη πότε στη μέθη των κοκτέιλ Μανχάταν και πότε στο πένθος μιας αλησμόνητης συλλογικής απώλειας» – Κριτική της Λουίζας Αρκουμανέα για το πολυβραβευμένο έργο του Μάθιου Λόπεζ, που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα από τον Γιάννη Μόσχο.
ΛΟΥΙΖΑ ΑΡΚΟΥΜΑΝΕΑ
«Δεν είμαι ασεβής, ούτε ιδιοσυγκρασιακή ούτε αιρετική»

Θέατρο / «Δεν είμαι ασεβής, ούτε ιδιοσυγκρασιακή, ούτε αιρετική»

Μετά την Ορέστεια του Στρίντμπεργκ και τις πρόβες για το έργο του Βασίλη Βηλαρά, η Λένα Κιτσοπούλου μιλάει για προσδοκίες και αποφάσεις, για επιτυχίες και απορρίψεις, για το «σύστημα» μέσα στο οποίο δουλεύει και για όλους εκείνους τους χαρακτηρισμούς που της αποδίδουν.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ