«2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος»: η αποκατάσταση ενός αριστουργήματος

«2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος»: η αποκατάσταση ενός αριστουργήματος Facebook Twitter
Το «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος» θεωρείται από πολλούς η καλύτερη ταινία όλων των εποχών, τουλάχιστον στον τομέα του Science Fiction.
3

Έχει ψηφιστεί και καταχωριστεί επανειλημμένως ανάμεσα στις σπουδαιότερες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου, έχοντας επιλεγεί ως η δεύτερη καλύτερη, ενώ από κάποιους θεωρείται η καλύτερη όλων των εποχών, στον τομέα του Science Fiction τουλάχιστον. Η βιβλιοθήκη του αμερικανικού Κονγκρέσου τη χαρακτήρισε εθνική κληρονομιά και μεγάλης πολιτισμικής, ιστορικής και αισθητικής σημασίας, παρόλο που η Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου τής απένειμε μόνο ένα Όσκαρ, εκείνο των ειδικών εφέ, και πέρα από το γεγονός ότι ο Κιούμπρικ, αν και Αμερικανός, επέλεξε να τη γυρίσει στην Αγγλία.

Αλλά, ας πάρουμε την ιστορία από την αρχή. Αμέσως μόλις ο Κιούμπρικ ολοκλήρωσε το Dr Strangelove (SOS Πεντάγωνο καλεί Μόσχα) το 1964, αποφάσισε να γυρίσει μια ταινία για το Διάστημα και την πιθανότητα ύπαρξης εξωγήινης ζωής. Πολύ σύντομα, και μετά την παρότρυνση ενός στελέχους της Columbia Pictures, δέχθηκε να γνωριστεί με τον συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας Άρθουρ Κλαρκ, έναν άνθρωπο που, αν και θεωρούνταν ιδιόρρυθμος, καθώς είχε επιλέξει να ζει στην Κεϋλάνη (τη σημερινή Σρι Λάνκα), ήταν πραγματική ιδιοφυΐα σε ό,τι είχε να κάνει με τον κόσμο του σύμπαντος και της τεχνολογίας.

Ήταν ο πρώτος που πρότεινε τη χρήση δορυφόρων για την αναμετάδοση ραδιοκυμάτων και από τους πρώτους που οραματίστηκαν το Ίντερνετ. Οι δύο αυτοί τετραπέρατοι άνθρωποι –ο καθένας στον τομέα του– συναντήθηκαν στη Νέα Υόρκη τον Απρίλιο του 1964 και συμφώνησαν να συνεργαστούν σε ένα φιλόδοξο και ριψοκίνδυνο εγχείρημα.

Όπως είπε χρόνια αργότερα ο συγγραφέας: «Ο Κιούμπρικ ήταν αποφασισμένος να δημιουργήσει ένα έργο τέχνης που θα διέγειρε τα συναισθήματα του θαυμασμού, του φόβου, ακόμα και του τρόμου, αν χρειαζόταν». Όπως όλοι γνωρίζουν, το πέτυχε απολύτως.

Όπως είπε χρόνια αργότερα ο συγγραφέας: «Ο Κιούμπρικ ήταν αποφασισμένος να δημιουργήσει ένα έργο τέχνης που θα διέγειρε τα συναισθήματα του θαυμασμού, του φόβου, ακόμα και του τρόμου, αν χρειαζόταν». Όπως όλοι γνωρίζουν, το πέτυχε απολύτως.

Ο Κλαρκ έδωσε στον Κιούμπρικ να διαβάσει πέντε παλιότερα διηγήματά του και εκείνος κατέληξε στο Sentinel (Ο Φρουρός) του 1948. Ήταν αυτό στο οποίο θέλησε να βασίσουν το σενάριό τους.

Το πρότζεκτ ανακοινώθηκε τον Φεβρουάριο του 1965 στον Τύπο ως «Journey beyond the stars» («Ταξίδι πέρα από τα άστρα»). Η έρευνα τούς πήρε έναν περίπου χρόνο, μέχρι να στρωθούν και να αρχίσουν να γράφουν το σενάριο τελικά, ενώ παράλληλα έγραφαν κι ένα μυθιστόρημα συγγενές με το σενάριο. Το αποτέλεσμα εν τέλει ήταν μία ταινία μοναδικής ομορφιάς κι εκπληκτικών εικόνων και ένα βιβλίο –το οποίο υπογράφει μόνο ο Κλαρκ– πολύ πιο επεξηγηματικό από την κινηματογραφική εκδοχή – κι ας γραφόντουσαν σχεδόν ταυτόχρονα τα δύο έργα.

Αν και η παραγωγή ανήκε κυρίως στην MGM, επιλέχτηκαν τα Shepperton Studios της Αγγλίας για τις ιδιαίτερες προδιαγραφές τους, ιδιαιτέρως όσον αφορά τις εγκαταστάσεις ήχου. Βέβαια, ο Κιούμπρικ είχε ήδη εγκαταλείψει το Χόλιγουντ, έχοντας προ πολλού εγκατασταθεί στη Βρετανία. Τα γυρίσματα ξεκίνησαν στις 29 Δεκεμβρίου του 1965 και ολοκληρώθηκαν τον Σεπτέμβριο του 1967. Η επεξεργασία των ειδικών εφέ συνεχίστηκε και η ταινία ήταν έτοιμη μόλις έναν μήνα πριν από την παγκόσμια πρεμιέρα της, τον Μάρτιο του 1968.

«2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος»: η αποκατάσταση ενός αριστουργήματος Facebook Twitter
Λεπτομερέστατη εικονογράφηση που δείχνει τη χωροταξική διάταξη του Discovery. © Oliver Rennert/TASCHEN © 2014 Turner Entertainment Co.

Χωρισμένη σε τέσσερις πράξεις, η ταινία 2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος ξεχωρίζει από κάθε άποψη, συγκρινόμενη με όλες τις ταινίες της εποχής της. Από τα 142 λεπτά που διαρκεί (μετά από ένα γενναίο κόψιμο από τον ίδιο το σκηνοθέτη) τα πρώτα 20, όπως και τα 20 τελευταία, δεν έχουν καθόλου διάλογο. Γενικότερα, ο διάλογος είναι ελάχιστος, στις σκηνές του Διαστήματος επικρατούν μεγάλες σιωπές και τόσο ο ήχος όσο και η μουσική αποτελούν τα βασικά αφηγηματικά της μέσα.

Σε αυτό το έπος που αφηγείται την ανθρώπινη εξέλιξη, κάνει απόπειρες να περιγράψει την τεχνητή νοημοσύνη και εικασίες για τη ζωή στο Διάστημα, η ιστορία πάει χιλιάδες χρόνια πίσω, στην εποχή των πιθήκων και των πρώτων ανθρωποειδών.

Από τις πιο διάσημες σκηνές είναι όταν ένα ανθρωποειδές ανακαλύπτει τη διπλή χρησιμότητα ενός οστού ζώου ως εργαλείου και όπλου, μέχρι που το εκσφενδονίζει στον αέρα και η αργή κίνησή του, ενώ στροβιλίζεται γύρω από τον εαυτό του, παραλληλίζεται με την τροχιά ενός υπερσύγχρονου δορυφόρου γύρω από τη Γη – και όλα αυτά με τη γνωστή μουσική υπόκρουση του Γαλάζιου Δούναβη του Γιόχαν Στράους II.

Αυτό που συνδέει στην πλοκή της ταινίας τον κόσμο των πρώτων πιθηκανθρώπων με το σήμερα είναι ένας μυστηριώδης μαύρος μονόλιθος που εμφανίζεται ανάμεσα στους πιθήκους, αλλά χιλιάδες χρόνια αργότερα ανακαλύπτεται στη Σελήνη, που δέχεται σήματα από έναν άλλο που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Δία. Τον εντοπισμό αυτού του μονόλιθου έχει ως αποστολή το επανδρωμένο Discovery 1, μέσα στο οποίο διαδραματίζεται μεγάλο μέρος της ταινίας.

Μέσα σε αυτό, εκτός του ανθρώπινου πληρώματος, διακρίνεται και η παρουσία ενός κομπιούτερ ιδιαίτερα υψηλής αντίληψης που απευθύνεται στον τελευταίο επιζώντα κοσμοναύτη Ντέιβιντ Μπάουμαν με την ευφυΐα ενός κανονικού ανθρώπου και ακούει στο όνομα Χαλ 9000. Οι συν-σεναριογράφοι, θέλοντας να μείνουν πιστοί στον αρχαιοπρεπή τίτλο, είχαν σκεφτεί να έχει γυναικεία φωνή και το όνομα της Αθηνάς, θεάς της γνώσης των αρχαίων Ελλήνων, αλλά αυτό δεν συνέβη.

«2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος»: η αποκατάσταση ενός αριστουργήματος Facebook Twitter
Ο ηθοποιός Keir Dullea στα γυρίσματα της ταινίας. © Dmitri Kessel/Getty Images © 2014 Turner Entertainment Co.

Η επιστημονική ακρίβεια και τα προωθημένα εφέ –μέρος των οποίων οφείλονται στο εξαιρετικό ρωσικό ντοκιμαντέρ του ’50 Δρόμος προς τα αστέρια του Πάβελ Κλουσάντσεβ– πέρασαν από την έρευνα και τη δημιουργική υπογραφή του ίδιου του Κιούμπρικ, όπως και τα κοστούμια ή τα φουτουριστικά έπιπλα. Ας μην ξεχνάμε ότι οι κόκκινες καρέκλες Djinn, που σχεδιάστηκαν από τον Olivier Mourgue το 1965, αμέσως μετά την προβολή της ταινίας έγιναν της μόδας παντού και τις αποκαλούσαν «καρέκλες 2001».

Αυτή δεν είναι η μόνη ευρεσιτεχνία που επηρεάστηκε από την ταινία. Ακόμα και το γνωστό μας iPad της Apple έχει τις καταβολές του στην Οδύσσεια του Διαστήματος.

Ένα από τα βασικά μουσικά μοτίβα που ακούγονται δεν είναι άλλο από το συμφωνικό ποίημα του Ρίχαρντ Στράους Also spach Zarathustra (Τάδε έφη Ζαρατούστρα), εκτελεσμένο από τη Φιλαρμονική της Βιέννης υπό τη διεύθυνση του Χέρμπερτ φον Κάραγιαν. Επίσης, ακούγεται το αντάτζιο από το μπαλέτο «Γκαϊανέ» (1942) του Αράμ Χατσαντουριάν κι ένα μικρό απόσπασμα από την ηλεκτρονική σύνθεση του Γκιέργκι Λιγκέτι, «Lux Aeterna».

Το υπαρξιακό αίνιγμα, η μοναξιά και η μηδαμινότητα του ανθρώπου μέσα στο σύμπαν, το μυστήριο της ζωής και του θανάτου τέθηκαν για πρώτη φορά με τέτοια βαθύτητα σε μια ταινία επιστημονικής φαντασίας, η οποία έτσι κι αλλιώς εντυπωσίασε με την υπερσύγχρονη αισθητική και το κινηματογραφικό της στυλ, γυρισμένη σε Super Panavision 70.

Η πρεμιέρα έγινε στις 2 Απριλίου του 1968 στο Uptown Theater της Ουάσινγκτον, την επομένη παίχτηκε στο Warner Cinerama Theater του Χόλιγουντ και στις 10 Απριλίου σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Αμερικής, ενώ παίχτηκε ταυτόχρονα στο Λονδίνο και σε άλλες δέκα χώρες. Αν και η εισπρακτική επιτυχία δεν ήρθε αμέσως και η κριτική δεν ήταν πάντα θετική (η Πολίν Κάελ τη χαρακτήρισε «μνημειωδώς ανέμπνευστη»), μακροπρόθεσμα όχι μόνο κέρδισε το ενδιαφέρον του διεθνούς κοινού αλλά εξελίχθηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα box office hits όλων των εποχών.

«2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος»: η αποκατάσταση ενός αριστουργήματος Facebook Twitter
Ένα «λάπτοπ», όπως το είχε φανταστεί ο Κιούμπρικ. © Stanley Kubrick Archives/TASCHEN © 2014

Υποψήφια για έξι Όσκαρ, αγνοήθηκε παντελώς στις βασικές κατηγορίες, αλλά ήταν αδύνατον να μη κερδίσει το Όσκαρ Ειδικών Εφέ που πήγε στον ίδιο τον Κιούμπρικ και είναι και το μοναδικό της καριέρας αυτού του μέγιστου δημιουργού. Βέβαια, σάρωσε στα BAFTA, δηλαδή τα βραβεία της Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου.

Έκτοτε, είναι από τις πιο δημοφιλείς ταινίες στη Βρετανία, η οποία θεωρεί την Οδύσσεια δικό της προϊόν, και προβάλλεται όσο καμία άλλη στα σχολεία της. Διεθνώς έχει κυκλοφορήσει σε νέες διανομές άλλες τέσσερις φορές, διαδίδονται απίστευτες ιστορίες συνωμοσίας σχετικά με το τι ήθελε να περάσει η ταινία στις μάζες, ενώ το ενδιαφέρον ενός συγκεκριμένου πιστού κοινού παραμένει αμείωτο.

«2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος»: η αποκατάσταση ενός αριστουργήματος Facebook Twitter
Κινηματογραφώντας τις τελικές σκηνές της ταινίας στο φουτουριστικό υπνοδωμάτιο © Stanley Kubrick Archives/TASCHEN © 2014 Turner Entertainment Co.
«2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος»: η αποκατάσταση ενός αριστουργήματος Facebook Twitter
Ο ηθοποιός Gary Lockwood στο πιλοτήριο του διαστημόπλοιου. © Stanley Kubrick Archives/TASCHEN © 2014 Turner Entertainment Co.
«2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος»: η αποκατάσταση ενός αριστουργήματος Facebook Twitter
Η ηθοποιός Keir Dullea στην ατομική διαστημική σφαίρα. © Stanley Kubrick Archives/TASCHEN © 2014 Turner Entertainment Co.
«2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος»: η αποκατάσταση ενός αριστουργήματος Facebook Twitter
Stanley Kubrick και Arthur C. Clarke φωτογραφίζονται στο σετ της ταινίας. © Stanley Kubrick Archives/TASCHEN © 2014 Turner Entertainment Co.
«2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος»: η αποκατάσταση ενός αριστουργήματος Facebook Twitter
Ο Stanley Kubrick δίνει οδηγίες στους ηθοποιούς Keir Dullea και Gary Lockwood.
«2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος»: η αποκατάσταση ενός αριστουργήματος Facebook Twitter
Ο Stanley Kubrick σκηνοθετεί τις εξωτερικές σκηνές της ταινίας σε ένα από τα μεγαλύτερα στούντιο της Ευρώπης στο Shepperton. © Stanley Kubrick Archives/TASCHEN © 2014 Turner Entertainment Co.
«2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος»: η αποκατάσταση ενός αριστουργήματος Facebook Twitter
Άλλη μια εικονογράφηση του διαστημόπλοιου. © Stanley Kubrick Archives/TASCHEN © 2014 Turner Entertainment Co.
Οθόνες
3

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Στα εννιά μου προσπαθούσα να καταλάβω τι σχέση είχε το λεωφορείο με την Μπλανς Ντιμπουά» / «Το Λεωφορείο ο πόθος ήταν η πρώτη μου ακατάλληλη ταινία»: Oι 10 αγαπημένες ταινίες του Γιάννη Ξανθούλη

Μυθολογίες / «Το Λεωφορείο ο πόθος ήταν η πρώτη μου ακατάλληλη ταινία»: Oι 10 αγαπημένες ταινίες του Γιάννη Ξανθούλη

Η κινηματογραφική λίστα του Έλληνα συγγραφέα είναι συγκινησιακά φορτισμένη και γεμάτη παιδικές αναμνήσεις όπως και τα βιβλία του.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΝΕΤΤΑ ΓΙΑΚΙΝΤΖΗ
«I love Lucy»: Οργή, αλκοόλ, χρήμα, ξύλο και απιστίες πίσω από το πιο διάσημο οικογενειακό σόου του κόσμου

Σαν σήμερα / Λουσίλ Μπολ: Η πιο αξιολάτρευτη νοικοκυρά της Αμερικής ήταν μια απάτη

Σαν σήμερα το 1989 πεθαίνει η Αμερικανίδα ηθοποιός Λουσίλ Μπολ, πρωταγωνίστρια της διάσημης τηλεοπτικής σειράς «I love Lucy». Αν και λατρεύτηκε από εκατομμύρια τηλεθεατές, η πραγματικότητα πίσω από το «Καλύτερο τηλεοπτικό σόου όλων των εποχών» ήταν γεμάτη βία, αλκοόλ και απιστίες.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η «Εκδίκηση των Σιθ» έγινε 20 χρονών και επιστρέφει στους κινηματογράφους

Οθόνες / Η «Εκδίκηση των Σιθ» έγινε 20 χρονών και επιστρέφει στους κινηματογράφους

Το κλείσιμο μιας τριλογίας «Star Wars» που λοιδορήθηκε, για να επανεκτιμηθεί μερικώς όταν η νεότερη έπεσε θύμα των γενικευμένων culture wars και των ελάχιστων φιλοδοξιών της, επανεμφανίζεται στα σινεμά με αφορμή την επέτειο 20 χρόνων από την κυκλοφορία της.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Your Friends & Neighbors: Και ο πλούσιος λευκός πενηντάρης έχει ψυχή

Daily / Your Friends & Neighbors: Και ο πλούσιος λευκός πενηντάρης έχει ψυχή

Ο Τζον Χαμ υποδύεται τον επιτυχημένο επενδυτή που χάνει ξαφνικά το έδαφος κάτω από τα πόδια του σ΄αυτή την εκλεκτικά διασκεδαστική, κατά τόπους δραματική και συχνά διεισδυτική σάτιρα ηθών της πλουτοκρατικής ελίτ.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Οι 10+1 αγαπημένες ταινίες του Σπύρου Στάβερη

Μυθολογίες / «Μου αρέσουν οι ιστορίες εκδίκησης στο σινεμά»: Οι 10+1 αγαπημένες ταινίες του Σπύρου Στάβερη

Από το φιλιππινέζικο σινεμά και τον Ζακ Τατί, μέχρι μια ταινία με μαχητές kung-fu που εξεγείρονται ενάντια στη γραφειοκρατία -και μία που τον ώθησε να ζητήσει από τη Marthe Keller να τον κάνει φίλο στο Facebook- η λίστα του φωτογράφου είναι γεμάτη εκπλήξεις.
ΣΠΥΡΟΣ ΣΤΑΒΕΡΗΣ
Κωστής Χαραμουντάνης: «Για να κάνω σινεμά μένω ακόμα στο πατρικό μου»

Κωστής Χαραμουντάνης / Κωστής Χαραμουντάνης: «Για να κάνω σινεμά μένω ακόμα στο πατρικό μου»

Ο 31χρονος σκηνοθέτης νιώθει πως ενηλικιώθηκε μαζί με την πρώτη του βραβευμένη ταινία, «Κιούκα: Πριν το τέλος του καλοκαιριού», κινηματογραφεί τις αναμνήσεις του και είναι μία από τις πιο μεγάλες ελπίδες του ελληνικού κινηματογράφου.
M. HULOT
«Το γυναικείο σώμα είναι το πρώτο που προσπαθεί να ελέγξει κάθε εξουσία»

Thalia Mavros / «Το γυναικείο σώμα είναι το πρώτο που προσπαθεί να ελέγξει κάθε εξουσία»

Η διεθνώς βραβευμένη παραγωγός και σκηνοθέτις Thalia Mavros μιλά στη LIFO για τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνει η «αυτοκρατορία» του Τραμπ, καθώς και για τη θέση της γυναίκας σε έναν κόσμο που αλλάζει - και όχι προς το καλύτερο.
M. HULOT
«The last of us» - S02 : Να δεις τι σου 'χω για μετά

Οθόνες / «The last of us» - S02 : Να δεις τι σου 'χω για μετά

Το πρώτο επεισόδιο της δεύτερης σεζόν της αγαπημένης σειράς του HBO λειτουργεί ως εισαγωγή, συστήνοντας νέους χαρακτήρες, το περιβάλλον της δράσης, τη σχέση των παλιών χαρακτήρων με αυτό αλλά και μεταξύ τους.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
«Κρίστοφερ Νόλαν, σε εκλιπαρώ, μην κάνεις την Οδύσσεια ‘σύγχρονη’»

Οθόνες / «Κρίστοφερ Νόλαν, σε εκλιπαρώ, μην κάνεις την Οδύσσεια σύγχρονη»

Ο επιφανής μελετητής του Ομήρου και διευθυντής του New York Times Review of Books, Ντάνιελ Μέντελσον, περιγράφει στην εφημερίδα Telegraph τους τρεις βασικούς κανόνες που ελπίζει να τηρηθούν κατά τη μεταφορά της «Οδύσσειας» στη μεγάλη οθόνη.
THE LIFO TEAM
Movies

Οθόνες / Μια ταινία για τον Bloody Hawκ και άλλοι 8 λόγοι για να πάτε σινεμά

Αυτή την εβδομάδα έχουν την τιμητική τους τα κατασκοπικά θρίλερ, παίζει η επανέκδοση του Delicatessen και ένα ντοκιμαντέρ για τον δημοφιλή ράπερ που δεν απευθύνεται μόνο στο fan base του — όχι άλλο Minecraft.
THE LIFO TEAM
«Οι περισσότεροι κινηματογράφοι στην Αργεντινή έχουν μετατραπεί σε εκκλησίες ευαγγελιστών»

Οθόνες / «Οι περισσότεροι κινηματογράφοι στην Αργεντινή έχουν μετατραπεί σε εκκλησίες ευαγγελιστών»

Με το βραβευμένο ντοκιμαντέρ Μουσείο της Νύχτας, ο Φερμίν Ελόι Ακόστα αναδεικνύει ένα πολύτιμο φωτογραφικό αρχείο για τη Νέα Υόρκη των δεκαετιών του ’70 και του ’80, ενώ μιλά στη LiFO για την αβεβαιότητα του μέλλοντος του κινηματογράφου στην Αργεντινή και τις πολιτικές αναταράξεις στη χώρα του.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
JASON MOMOA

Οπτική Γωνία / Το σινεμά ως τοποθέτηση προϊόντος: Το «Minecraft» σπάει ταμεία

Η τεράστια επιτυχία της κινηματογραφικής διασκευής του δημοφιλούς παιχνιδιού θεμελιώνει μια νέα εποχή στο στουντιακό σινεμά που καθιστά την ταύτιση θεατή και καταναλωτή εντονότερη από ποτέ.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Οι 10 αγαπημένες ταινίες του Γιώργου Γάλλου

Μυθολογίες / «Ο Βέγγος είναι το αγχολυτικό μου»: Οι 10 αγαπημένες ταινίες του Γιώργου Γάλλου

Από τον Κουροσάβα και τον Μπέργκμαν, από τις ταινίες της Pixar μέχρι τα Batman του Nόλαν, ο ηθοποιός φτιάχνει μια ετερόκλητη και ειλικρινή λίστα και πιστεύει ότι «σινεμά είναι να βλέπεις άλλες πλευρές του κόσμου».
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΝΕΤΤΑ ΓΙΑΚΙΝΤΖΗ
Εβελίνα Παπούλια: «Δεν μου χαρίστηκε τίποτα»

Oι Αθηναίοι / Εβελίνα Παπούλια: «Δεν μου χαρίστηκε τίποτα»

«Μην παίξεις ποτέ κωμωδία», της είχαν πει, αλλά τελικά το ευρύ κοινό τη λάτρεψε ως Μαρίνα Κουντουράτου. Όταν αποφάσισε να ερμηνεύσει τον ρόλο μιας τρανς γυναίκας, της είπαν «θα καταστραφείς». Ήταν πάντα τολμηρή και άφοβη. Και είναι η Αθηναία της εβδομάδας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

σχόλια

3 σχόλια
Μια μικρή διόρθωση: Το Lux Aeterna του Ligeti, δεν είναι ηλεκτρονική μουσική. Είναι γραμμένο για χορωδία a capela, δηλαδή χωρίς συνοδεία οργάνων. Κατά τόπους δίνει την εντύπωση ηλεκτρονικής μουσικής γιατί ο Ligeti χρησιμοποίησε την τεχνική των tone clusters που είχε εισαγάγει: Ο κάθε τραγουδιστής τραγουδά με μια πολύ μικρή διαφορά τονικού ύψους από τον άλλο. Σαν αποτέλεσμα, δεν ακούγονται νότες, αλλά ένας ηχητικός όγκος που εμένα μου θυμίζει τα σμήνη πουλιών όταν πετούν κατά πολλές δεκάδες και σχηματίζουν μεταβαλλόμενα νέφη στον ουρανό.Στην ταινία ακούγονται άλλα δύο έργα του Ligeti, ίδιας τεχνοτροπίας: Οι Ατμόσφαιρες για μεγάλη ορχήστρα, και ένα απόσπασμα από το Requiem (νομίζω το Dies Irae), για μεγάλη ορχήστρα, δύο χορωδίες και σολίστ. Και τα 3 είναι αριστουργήματα, αλλά το Requiem είναι συγκλονιστικό.Ακόμα θυμάμαι τις αντιδράσεις των θεατών της εποχής, συνήθως πολύ αρνητικές. "Τι πατάτα είναι αυτή" κλπ. Μια γνωστή μου, τότε φοιτήτρια στη Θεσσαλονίκη, μου είπε πως οι φοιτητές σφύριζαν και κορόϊδευαν σε όλη την ταινία. Εγώ την είχα δει στο Σινεράμα της Πατησίων, που την έπαιζε στην αρχή κατ' αποκλειστικότητα. Εξαιρετικά μηχανήματα, κολοσιαία ημικυκλική οθόνη. Κάποιοι από το κοινό αντιδρούσαν αρνητικά, αλλά μόνο στο διάλειμμα. Εγώ και κάποιοι άλλοι, ζούσαμε κάτι ανεπανάληπτο.